Żełtoksan

Żełtoksan
Państwo	ZSRR
Miejsca wystąpień	Ałma-Ata
Początek wystąpień	16 grudnia 1986
Koniec wystąpień	19 grudnia 1986
Ofiary śmiertelne	168 osób
Ranni	8500 osób
Aresztowani	5000 osób
Przyczyny wystąpień	odsunięcie od władzy Dinmuchameda Kunajewa i zastąpienie go Rosjaninem Giennadijem Kołbinem
Charakter wystąpień	demonstracje
	Położenie na mapie Kazachstanu Żełtoksan
	43°16′39″N 76°53′45″E/43,277500 76,895833

Żełtoksan (kaz. Желтоқсан көтерілісі) – protesty na tle narodowościowym, które wybuchły w 16 grudnia 1986 roku w stolicy Kazachstanu (wówczas części ZSRR), Ałma-Acie. Bezpośrednią przyczyną protestów było odsunięcie od władzy długoletniego przywódcy Komunistycznej Partii Kazachstanu Dinmuchameda Kunajewa oraz zastąpienie go Rosjaninem Giennadijem Kołbinem, na mocy decyzji Michaiła Gorbaczowa. Głównymi uczestnikami protestów byli młodzi ludzie. Według różnych źródeł, w protestach brało udział od 11 do 40 tys. osób.

Podczas protestów Nursułtan Nazarbajew namawiał publicznie młodzież do rozejścia się. Kazachskie władze mówiły, że w protestach uczestniczą „nacjonaliści, narkomani i alkoholicy”. Protesty zostały stłumione przez KGB 19 grudnia 1986 roku. Wielu protestujących trafiło do więzień lub straciło pracę, zaś część osób została wywieziona z Ałma-Aty. Wywiezieni z miasta mieli wrócić do domu samodzielnie, bez obuwia chroniącego stopy przed śniegiem.

Według niezależnych źródeł rosyjskich w protestach zginęło 168 osób - studentów, osób postronnych oraz milicjantów.

25 lat po stłumieniu protestów wybuchły w rozruchy w Żangaözen, które także zostały krwawo stłumione.

Przypisy

1 2 3 Мukhtar Ablyazov o kazachstańskich protestach studenckich. Ablyazov, 2015-02-15. [dostęp 2016-04-30]. (pol.).
↑ Oxford Wielka Encyklopedia Świata. T. 7. Poznań: Oxford Educational, 2004, s. 89-90. ISBN 83-7325-547-8.
1 2 3 Bruce Pannier: Kazakhstan: Zheltoqsan Protest Marked 20 Years Later. Radio Free Europe Radio Liberty, 2006-12-14. [dostęp 2016-04-30]. (ang.).
↑ Aleksandra Jarosiewicz, Marek Matusiak, Krzysztof Strachota: Krwawe zamieszki w zachodnim Kazachstanie. Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia, 2011-12-21. [dostęp 2016-04-30]. (pol.).
↑ Jerzy Hałziński: Kazachstan. W: Marek M. Dziekan (red.): Encyklopedia historyczna świata. T. XI. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 2002, s. 112. ISBN 83-85909-75-3.
↑ Radzisława Gortat: Skrwawione święto niepodległości. Nowa Europa Wschodnia. [dostęp 2016-04-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-01)]. (pol.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[mukhtarablyazov-1] 1 2 3 Мukhtar Ablyazov o kazachstańskich protestach studenckich. Ablyazov, 2015-02-15. [dostęp 2016-04-30]. (pol.).

[oxford-2] Oxford Wielka Encyklopedia Świata. T. 7. Poznań: Oxford Educational, 2004, s. 89-90. ISBN 83-7325-547-8.

[rferl-3] 1 2 3 Bruce Pannier: Kazakhstan: Zheltoqsan Protest Marked 20 Years Later. Radio Free Europe Radio Liberty, 2006-12-14. [dostęp 2016-04-30]. (ang.).

[osw-4] Aleksandra Jarosiewicz, Marek Matusiak, Krzysztof Strachota: Krwawe zamieszki w zachodnim Kazachstanie. Ośrodek Studiów Wschodnich im. Marka Karpia, 2011-12-21. [dostęp 2016-04-30]. (pol.).

[5] Jerzy Hałziński: Kazachstan. W: Marek M. Dziekan (red.): Encyklopedia historyczna świata. T. XI. Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 2002, s. 112. ISBN 83-85909-75-3.

[new-6] Radzisława Gortat: Skrwawione święto niepodległości. Nowa Europa Wschodnia. [dostęp 2016-04-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-01)]. (pol.).