چشم

See also: خشم and جسم

Persian

Etymology

From Middle Persian [script needed] (AYNE), [script needed] (čšm /⁠čašm⁠/), from Proto-Iranian *čášma, from Proto-Indo-Iranian *čáćšma.[1] Cognate with Sanskrit चक्षस् (cakṣas).

Pronunciation
  • Audio(file)
 
  • (Dari, formal) IPA(key): [t͡ʃʰäʃm]
    • (Kabuli) IPA(key): [t͡ʃʰäʃm]
    • (Hazaragi) IPA(key): [t͡ʃʰim]

Readings
Classical reading? čašm
Dari reading? čašm
Iranian reading? čašm, češm
Tajik reading? čašm

Noun
Dari چشم
Iranian Persian
Tajik чашм

چَشْم or چِشْم • (čašm or češm) (plural چشمان (čašmân) or چشم‌ها (čašm-hâ))

  1. (anatomy) eye
    • cheshmat, Mehrnoosh
      می‌دونستی که توی چشمای تو رنگین‌کمون رو می‌شه دید؟
      mi-dunesti ke tu-ye češmâ-ye to rangin-kamun ro mi-še did?
      Did you know that in your eyes the rainbow can be seen?
      چشمان قشنگ سبزش هیچ‌وقت از خاطرم نمی‌روند.
      češmân-e qašang-e sabzaš hič-vaqt az xâteram nemi-ravand.
      I'll never forget his/her beautiful green eyes.

Inflection
    Basic forms of چشم (češm)
singular plural
bare چشم
(čéšm)		 چشمان، چشم‌ها
(češmấn, češm-hấ)
چشما △
(češmấ)
definitive direct object چشم را
(čéšm râ)
چشم رو △
(čéšmo)		 چشمان را، چشم‌ها را
(češmấn râ, češm-hấ râ)
چشما رو △
(češmấ ro)
ezâfe چشم
(čéšm-e)		 چشمان، چشم‌های
(češmấn-e, češm-hấ-ye)
چشمای △
(češmấ-ye)
marked indefinite
or relative definite		 چشمی
(čéšm-i)		 چشمانی، چشم‌هایی
(češmấn-i, češm-hấ-i)
چشمایی △
(češmấi)
△ Colloquial.
    Possessive forms of چشم (češm)
singular plural
1st person singular
(“my”)		 چشمم
(čéšmam)		 چشمانم
(češmấnam)
چشمام △
(češmấm)
2nd person singular
(“your”)		 چشمت
(čéšmat)
[Term?] △
(čéšmet)		 چشمانت
(češmấnat)
چشمات △
(češmất)
3rd person singular
(“his, her, its”)		 چشمش
(čéšmaš)
[Term?] △
(čéšmeš)		 چشمانش
(češmấnaš)
چشماش △
(češmấš)
1st plural
(“our”)		 چشممان
(čéšmemân)
چشممون △
(čéšmemun)		 چشمانمان
(češmấnemân)
چشمامون △
(češmấmun)
2nd plural
(“your”)		 چشمتان
(čéšmetân)
چشمتون △
(čéšmetun)		 چشمانتان
(češmấnetân)
چشماتون △
(češmấtun)
3rd plural
(“their”)		 چشمشان
(čéšmešân)
چشمشون △
(čéšmešun)		 چشمانشان
(češmấnešân)
چشماشون △
(češmấšun)
△ Colloquial.

Derived terms

Descendants
  • → Bengali: চশম (cośom)
  • → Gujarati: ચશ્મ (caśma), ચશમ (caśam)
  • → Urdu: چَشْم (caśm)

Interjection

چشم • (čašm)

  1. (deferential, somewhat formal) OK, all right
    Synonym: به روی چشم (be ru-ye čašm)

References
  1. Rastorgujeva, V. S., Edelʹman, D. I. (2003) Etimologičeskij slovarʹ iranskix jazykov [Etymological Dictionary of Iranian Languages] (in Russian), volume 2, Moscow: Vostochnaya Literatura, page 239

Urdu

Etymology

Borrowed from Classical Persian چَشْم (čašm).

Pronunciation

Noun

چَشْم • (caśm) m or f (Hindi spelling चश्म)

  1. eye[1]
    Synonym: آن٘کھ (ā̃kh)

Derived terms

References
  1. Platts, John T. (1884) “چشم”, in A dictionary of Urdu, classical Hindi, and English, London: W. H. Allen & Co.
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.