Zakole Samary lub Łuk Samary (ros. Самарская Лука) – duży odcinek rzeki Wołgi, w miejscu ujścia do niej Samary, silnie wyginający się w kierunku wschodnim. Zakole znajduje się na terenie obwodu samarskiego w Nadwołżańskim Okręgu Federalnym. Jego długość całkowita to ok. 230 km. W najszerszym miejscu zakole ma 30 km, a w najdłuższym 70 km.

Warunki geograficzne

Łuk Samary powstał w wyniku ruchów tektonicznych w środkowym pliocenie. Podstawowymi skałami są tzw. skały węglanowe wytworzone w karbonie i permie. W północnej części zakola znajdują się niewielkie – do 381 m n.p.m. – Góry Zhiguli, które łagodnie opadają w kierunku południowym i południowo-wschodnim. Rejon zakola Samary zasiedla ok. 680 przedstawicieli flory (m.in. sosna, lipa, klon, wiele gatunków endemicznych) i kilkadziesiąt fauny (m.in.: borsuk, lis, kuna, cietrzew i łoś).

W rejonie zakola, znajduje się kilka dużych miast. Na lewym brzegu, za górami, są to ważne ośrodki przemysłowe: Samara i Togliatti. Na prawym, niewielkie: Żygulowsk oraz Oktiabrsk. Na prawym brzegu znajdują się ponadto park narodowy Zakola Samary i rezerwat przyrody (Rezerwat Żygulowski).

Znaczenie w historii

Łuk Samary wraz z całą doliną rzeki Samary stanowił od czasów najdawniejszych naturalną bramę na odcinku od rzeki Ural. Przez zakole biegł ważny szlak handlowy łączący Europę z Azją Centralną oraz przejście umożliwiające inwazję na zachód. W czasach prehistorycznych rozwijało się na tym obszarze wiele kultur. Pomiędzy ok. 4900 p.n.e. a 1500 p.n.e. były to kultury: kwalińska, samarska, połtawska, potapowska i abaszewska.

Od VI w. tereny opuszczone przez ludy ugrofińskie nad środkową Wołgą zasiedlili Protobułgarzy. Zorganizowali oni silne gospodarczo państwo – Bułgarię nadwołżańską. W tym czasie zakole Samary pozostawało pod ich kontrolą, a sami Bułgarzy szybko bogacili się na handlu. W 1223 Bułgarzy zdołali odeprzeć w bitwie w Zakolu Samary, liczniejsze wojska mongolskie. Ulegając jednak ostatecznie inwazji mongolskiej w 1236 roku.

Po opanowaniu tych ziem przez państwo moskiewskie, od 1586 zaczęto wznosić umocnienia przeciwko ludom koczowniczym.

Zobacz też

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.