Oddział dystrybucyjny (d. zakład energetyczny lub zakład gazowniczy) – regionalna jednostka organizacyjna operatora systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej albo paliw gazowych. W Polsce na początku XXI wieku zakłady energetyczne i gazownicze pozostające w rękach Skarbu Państwa skonsolidowały się, tworząc 4 grupy elektroenergetyczne oraz jedną gazowniczą. W ramach wszystkich grup wydzielono operatorów systemów dystrybucyjnych, których dotychczasowe zakłady stały się oddziałami. Oddział dystrybucyjny prowadzi eksploatację sieci dystrybucyjnej na terenie swojego działania poprzez jednostki organizacyjne: rejony energetyczne (RE) w grupach PGE i Enea, rejony dystrybucji (RD) w grupach Energa i Tauron Polska Energia, oraz rejony gazownicze/gazownie w Polskiej Spółce Gazownictwa, które prowadzą bezpośrednio eksploatację i nadzór urządzeń sieci. Oprócz typowych rejonów dystrybucyjnych mogą być tworzone, w zależności od potrzeb, rejony techniczne sieci najwyższych napięć, oświetlenia drogowego lub sieci kablowych. Działalność techniczna rejonów w zakresie eksploatacji podlega głównemu inżynierowi oddziału.
Rozmieszczenie
Oddziały dystrybucyjne paliw gazowych obecnie odpowiadają swoimi obszarami aktualnym województwom.
Liczba oddziałów dystrybucyjnych energii elektrycznej, wielkość oraz ich podział na rejony zależy od powierzchni, długości sieci oraz liczby stacji i odbiorców na terenie, który obejmują. Zazwyczaj powierzchnia zakładu nie przekracza 10 000 km². Zanim uformowano w Polsce grupy energetyczne, obecne oddziały dystrybucyjne operatorów systemów dystrybucyjnych energii elektrycznej działały jako 33 samodzielne zakłady energetyczne w formie spółek kapitałowych, które typowo obejmowały obszar jednego z województw istniejących w latach 1975-1998, niemniej w niektórych przypadkach jeden zakład obsługiwał kilka województw — działo się tak zwłaszcza w regionach o dużej powierzchni i małej liczbie urządzeń będących w eksploatacji; z kolei w trzech województwach wydzielono dodatkowo osobne zakłady miejskie, o odwrotnych niż powyższe proporcjach między powierzchnią a liczbą urządzeń (obecnie są to: Stoen Operator sp. z o.o. na terenie Warszawy oprócz Wesołej, PGE Dystrybucja SA Oddział Łódź-Miasto na obszarze miasta Łodzi oraz Tauron Dystrybucja SA Oddział w Gliwicach na obszarze konurbacji górnośląskiej).
Zakres działań
Główne obowiązki oddziału to:
- eksploatacja sieci dystrybucyjnej
- rozdział mocy lub gazu na obszarze oddziału w ramach przydzielonych uprawnień
- sprzedaż energii elektrycznej lub paliw gazowych na terenie zakładu
- techniczna obsługa odbiorców
- nadzór nad użytkowaniem mocy i energii lub gazu
- remonty urządzeń sieci
- realizacja inwestycji oddziału.
Bibliografia
- Kujszczyk Z., Mińczuk A.: Elektroenergetyczne sieci rozdzielcze, Tom II, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2004, ISBN 83-7207-506-9.
- Sołoniewicz J.: Organizacja pracy w rejonach energetycznych, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1968.