Trama (łac. trama) – wewnętrzna struktura miąższu blaszek, kolców i podobnych hymenoforów (fałdki, listewki) u grzybów. Z tramy później powstaje hymenium. Tramę u grzybów wytwarzających blaszki nazywa się tramą blaszek, u grzybów wytwarzających kolce – tramą kolców. Morfologia tramy (konieczne jest badanie mikroskopowe) ma znaczenie przy oznaczaniu niektórych gatunków grzybów.

U blaszek trama jest widoczna (w powiększeniu) na przekroju poprzecznym blaszki i wyróżnia się następujące jej rodzaje:

  • regularna – strzępki są ułożone równolegle, od miąższu kapelusza do ostrza blaszki;
  • nieregularna – strzępki są poprzeplatane ze sobą;
  • dwustronna – strzępki wygięte są łukowato, od środka przekroju u podstawy blaszki, do brzegu przy ostrzu;
  • odwrócona – strzępki biegną od krawędzi przekroju ku jego środkowi, w sposób przypominający literę „V”.

Często trama już gołym okiem różni się od kontekstu, np. kolorem. Jej mikroskopowa budowa ma znaczenie przy identyfikacji niektórych gatunków grzybów. U niektórych gatunków z rodzaju Phellinus są uderzające różnice w budowie tramy. Ponieważ trama rozwija się pionowo, jej strzępki są zwykle mniej więcej równoległe, ale u niektórych gatunków strzępki wegetatywne mogą być misternie splecione i trudne do rozdzielenia. Aby poznać budowę tramy należy zrobić preparat na jej podłużnym przekroju. Strzępki wegetatywne zwykle występują tylko w środkowej części tramy i są otoczone strzępkami generatywnymi tworzącymi podbłonę hymenium.

W tramie oprócz strzępek generatywnych i wegetatywnych (głównie są to strzępki szkieletowe) mogą występować strzępki kuliste. Strzępki szkieletowe mogą wystawać lub zginać się w hymenium i wówczas nazywane są cystydami. U niektórych gatunków Phellinus i Inonotus w tramie mogą występować strzępki szczecinkowe.

U większości gatunków rozgałęzienia strzępek w tramie składają się ze sterylnych końców strzępek, samych generatywnych lub zmieszanych ze strzępkami szkieletowymi. Końce strzępek mogą być inkrustowane, jak u Skeletocutis, i można je łatwo zinterpretować jako pewnego rodzaju cystydy. Jednak taka inkrustacja jest zwykle nieregularna z rozproszonymi kryształami, jak u Schizopora, lub gęsta jak u gatunków Skeletocutis na większości strzępek. Wówczas określa się je jako inkrustowane strzępki, a nie cystydy. U kilku gatunków, takich jak żagwiak wielkopory (Datronia mollis) i żagwiak drobnopory (D. stereoides), rozwarstwienia zawierają drobno rozgałęzione dendrohyfidy, często pokryte drobnymi kryształami, które przesłaniają ich prawdziwą naturę.

Przypisy

  1. Stanisław Domański, Grzyby (''Mycota''). Tom XXI. Podstawczaki (''Basidiomycota''). Bezblaszkowce (''Aphyllophorales''). Skórnikowate (''Stereaceae''). Pucharkowate (''Podoscyphaceae''), Kraków: PWN, 1991, ISBN 83-01-09471-0.
  2. E. Gerhardt, Grzyby: wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
  3. 1 2 3 An introduction to poroide fungi [online], Fungiflora [dostęp 2023-10-17] (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.