Synteza (z gr. σύνθεσις synthesis, „zgoda”, od συντιθέναι syntithenai, „składać”, od συν- syn- i τιθέναι tithenai, „umieścić, położyć”) – termin oznaczający tworzenie bardziej złożonego dzieła z prostszych elementów; może mieć charakter materialny (np. w chemii), jak i abstrakcyjny (w literaturze). Przeciwieństwem syntezy jest analiza (lub rozkład, rozpad).

Synteza w sensie materialnym

Chemia

• reakcja syntezy (chemia) – rodzaj reakcji chemicznej w której z prostszych substratów (pierwiastków lub związków chemicznych) powstaje związek bardziej skomplikowany (produkt syntezy)
• synteza organiczna – dział chemii organicznej
• biosynteza (synteza biologiczna) – proces biologiczny składający się na anabolizm
• synteza totalna – kompletna synteza złożonych związków chemicznych wychodząca od możliwie jak najprostszych substratów
• wielka synteza chemiczna – dział przemysłu chemicznego

Inne

• synteza termojądrowa – proces łączenia się jąder o niskiej liczbie atomowej w jądra w wyższej liczbie atomowej
• synteza dźwięku – proces generowania fali dźwiękowej (zob. syntezator)
• synteza częstotliwości (elektronika) – układ dwóch generatorów; w wyniku mieszania sygnałów powstaje suma i różnica ich częstotliwości, częstotliwości harmoniczne oraz częstotliwości kombinowane
• synteza (układu regulacji) – w automatyce zadanie syntezy polega na określeniu struktury i parametrów regulatora.

Synteza w sensie niematerialnym

• synteza stylów (narodowych, muzycznych, artystycznych, malarskich, pisarskich, poetyckich itp.)
• opracowanie syntetyczne – obejmujące szeroki zakres tematów, nie pomijające niczego,
• synteza filozoficzna jest to próba ujęcia całości ludzkiej wiedzy dokonywana z perspektywy jakiegoś, uprzednio przyjętego aksjomatu lub (niewielkiej liczby) aksjomatów (np. system Hegla). Pojęcie bliskie znaczeniowo pojęciu system filozoficzny.

Inne

• Synteza – powieść Macieja Wojtyszki
• Synteza – film Macieja Wojtyszki
• Synthesis – czasopismo naukowe