Siateczka sarkoplazmatyczna – retikulum endoplazmatyczne komórek mięśniowych. Gromadzi ono jony wapnia, które są potrzebne do skurczu mięśni.
Siateczka sarkoplazmatyczna stanowi jeden z dwóch rodzajów wewnątrzkomórkowych błon komórki mięśniowej, obok kanalików T. Stanowi w istocie rodzaj siateczki śródplazmatycznej gładkiej lub kalciosomów.
Siateczka sarkoplazmatyczna cechuje się regularną, segmentowaną budową. Pojedynczy segment tworzą kanaliki o podłużnym przebiegu (to między innymi różni siateczkę sarkoplazmatyczną od poprzecznych kanalików T) oplatające miofibrylę. U końca kanaliki te łączą się ze sobą, tworząc cysterny brzeżne – duże, okrągłe, płaskie zbiorniki. Dwie cysterny brzeżne wraz z kanalikiem T pomiędzy nimi budują triadę mięśniową. Gładka siateczka jest rozbudowana w tkance mięśniowej poprzecznie prążkowanej.
Błona odgradzająca siateczkę obejmuje kanały wapniowe (zwłaszcza w okolicach kanalików T) i pompy wapniowe (w obu przypadkach struktury białkowe: ATPazy i białka kanałowe), struktury umożliwiające transport aktywny kationów wapnia przez rzeczoną błonę. Przetransportowane do środka jony Ca2+ gromadzone są w cysternie brzeżnej, gdzie wiąże je kalsekwestryna. Kationy wapniowe osiągają tam znaczne stężenie. Struktury te pełnią funkcję umożliwiającą skurcz mięśnia. Sygnał prowadzący do skurczu przenosi się za pomocą stopki łączącej z kanalika T na sąsiadującą z nim błonę cysterny brzeżnej poprzez obecny w tej błonie receptor rianodynowy, co otwiera kanał wapniowy. W efekcie wzrasta cytoplazmatyczne stężenia kationów wapnia, co inicjuje dalszy przebieg skurczu.
Przypisy
- ↑ Changwon Kho, Ahyoung Lee, Roger J. Hajjar, Altered sarcoplasmic reticulum calcium cycling—targets for heart failure therapy, „Nature reviews. Cardiology”, 9 (12), 2012, s. 717–733, DOI: 10.1038/nrcardio.2012.145, ISSN 1759-5002, PMID: 23090087, PMCID: PMC3651893 [dostęp 2017-11-28].
- ↑ D.E. Clapham, Calcium signaling, „Cell”, 80 (2), 1995, s. 259–268, ISSN 0092-8674, PMID: 7834745 [dostęp 2017-11-28].
- ↑ Cichocki, Litwin i Mirecka 2002 ↓, s. 141.
- 1 2 Cichocki, Litwin i Mirecka 2002 ↓, s. 141-142.
- 1 2 Sawicki 2005 ↓, s. 200.
- ↑ Sawicki 2005 ↓, s. 198.
- 1 2 3 4 Cichocki, Litwin i Mirecka 2002 ↓, s. 142.
- ↑ Sawicki 2005 ↓, s. 48.
- ↑ Sawicki 2005 ↓, s. 201.
- ↑ Sawicki 2005 ↓, s. 202.
Bibliografia
- Tadeusz Cichocki, Jan A. Litwin, Jadwiga Mirecka: Kompendium Histologii. Podręcznik dla studentów nauk medycznych i przyrodniczych. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2002. ISBN 83-233-1596-5.
- Wojciech Sawicki: Histologia. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005. ISBN 83-200-3127-3.