Stożkownica czapeczkowata

Stożkownica czapeczkowata
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	wodnichowate
Rodzaj	stożkownica
Gatunek	stożkownica czapeczkowata
	Nazwa systematyczna
	Porpolomopsis calyptriformis (Berk.) Bresinsky; Regensb. Mykol. Schr. 15: 145 (2008)

Stożkownica czapeczkowata, wilgotnica czapeczkowata (Porpolomopsis calyptriformis (Berk.) Bresinsky) – gatunek grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Porpolomopsis, Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1838 r. Miles Joseph Berkeley nadając mu nazwę Agaricus calyptriformis, później zaliczany był do różnych innych rodzajów. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 2008 r. Andreas Bresinsky przenosząc go do rodzaju Porpolomopsis.

Synonimy naukowe:

Agaricus calyptriformis Berk. 1838
Godfrinia calyptriformis (Berk.) Herink 1958
Humidicutis calyptriformis (Berk.) Vizzini & Ercole, Micol. Veg. Medit. 26(1): 99 (2012) [2011]
Humidicutis calyptriformis f. nivea (Cooke) Vizzini & Ercole 2012
Humidicutis calyptriformis var. domingensis (Lodge & S.A. Cantrell) Vizzini & Ercole 2012
Hygrocybe calyptriformis (Berk.) Fayod 1889
Hygrocybe calyptriformis f. nivea (Cooke) Bon 1989
Hygrocybe calyptriformis var. domingensis Lodge & S.A. Cantrell 2000
Hygrophorus calyptriformis (Berk.) Berk. 1860
Hygrophorus calyptriformis var. niveus Cooke 1883
Porpoloma calyptriformis (Berk.) Bresinsky 2003
Porpolomopsis calyptriformis f. nivea (Cooke) Lécuru 2019

Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r. podali polską nazwę wilgotnica czapeczkowata. Od 2012 stała się ona niespójna z nazwą naukową, gatunek ten bowiem przeniesiony został do rodzaju Humidicutis, a po tem do rodzaju Porpolomopsis. W 2021 Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała nazwę stożkownica czapeczkowata.

Morfologia

Kapelusz

Średnica od 3 do 7 cm, młody – ostro stożkowaty, w kształcie czapki z grotem, z brzegiem przyrośniętym do trzonu, później stożkowaty do rozpostartego, ale pośrodku ciągle spiczasty. Brzegi pofałdowane i podwinięte. Powierzchnia gładka, matowa, promieniście pokryta delikatnymi włókienkami. Jest kruchy i łatwo chłonie wodę, u dojrzałych owocników promieniście popękany. Barwa różowa, różowoczerwona, liliowa, u dojrzałych grzybów do wierzchołka blednie.

Blaszki

Szerokie, brzuszkowate, rzadkie, grube, początkowo różowo-czerwonawe, bladoróżowe, później bledną do białawych. Ostrze delikatnie piłkowane.

Trzon

Wysokość od 7 do 10 cm, średnica od 6 do 12 mm, walcowaty, bardzo kruchy i pusty w środku. Powierzchnia delikatnie podłużnie włóknista, sucha, naga. Ma barwę od białawej do różowawej.

Miąższ

Cienko mięsisty, kruchy, w kapeluszu biały (tylko w jego górnej części lekko różowy). Jest bez zapachu i łagodny w smaku.

Wysyp zarodników

Biały.

Występowanie i siedlisko

Wilgotnica czapeczkowana notowana jest w wielu krajach Europy, w Ameryce Północnej, Japonii, Australii i na Nowej Zelandii. W Polsce podano 12 stanowisk historycznych i 22 współczesne. W opracowaniu Czerwona lista roślin i grzybów Polski jest zaliczona do kategorii grzybów rzadkich (R). W latach 1995–2004 objęta była ochroną częściową, a od 2004 roku – ochroną ścisłą bez możliwości zastosowania wyłączeń spod ochrony uzasadnionych względami gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.

Naziemny grzyb mykoryzowy. Rośnie w lasach i na ich obrzeżach, szczególnie w towarzystwie olszy szarej, na ziemi, wśród traw. Występuje także na wilgotnych łąkach i pastwiskach, szczególnie w górach i na pogórzu.

Grzyb niejadalny.

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2016-01-20] (ang.).
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 0121-09-19] .
1 2 3 WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ISBN 83-89648-09-1 .
↑ Rekomendacja nr 1/2021 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów, 20 lutego 2021 .
1 2 3 4 5 6 PavolP. Škubla PavolP., Wielki atlas grzybów, Poznań: Elipsa, 2007, ISBN 978-83-245-9550-1 .
↑ Mapa występowania Porpolomopsis calyptriformis na świecie [online] [dostęp 2016-01-10] .
1 2 AnnaA. Kujawa AnnaA., MałgorzataM. Ruszkiewicz-Michalska MałgorzataM., Izabela L.I.L. Kałucka Izabela L.I.L. (red.), Grzyby chronione Polski. Rozmieszczenie, zagrożenia, rekomendacje ochronne, Poznań: Instytut Środowiska Rolniczego i Leśnego Polskiej Akademii Nauk, 2020, ISBN 978-83-938379-8-4 .
↑ ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Czerwona lista roślin i grzybów Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, PAN, 2006, ISBN 83-89648-38-5 .

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2016-01-20] (ang.).

[sf-2] Species Fungorum [online] [dostęp 0121-09-19] .

[check-3] 1 2 3 WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ISBN 83-89648-09-1 .

[kom-4] Rekomendacja nr 1/2021 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów, 20 lutego 2021 .

[wag-5] 1 2 3 4 5 6 PavolP. Škubla PavolP., Wielki atlas grzybów, Poznań: Elipsa, 2007, ISBN 978-83-245-9550-1 .

[gbif-6] Mapa występowania Porpolomopsis calyptriformis na świecie [online] [dostęp 2016-01-10] .

[och-7] 1 2 AnnaA. Kujawa AnnaA., MałgorzataM. Ruszkiewicz-Michalska MałgorzataM., Izabela L.I.L. Kałucka Izabela L.I.L. (red.), Grzyby chronione Polski. Rozmieszczenie, zagrożenia, rekomendacje ochronne, Poznań: Instytut Środowiska Rolniczego i Leśnego Polskiej Akademii Nauk, 2020, ISBN 978-83-938379-8-4 .

[mirek-8] ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Czerwona lista roślin i grzybów Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, PAN, 2006, ISBN 83-89648-38-5 .