Zakład poprawczy otwarty

Zakład poprawczy otwarty (art. 245 u.w.r.n.) jest przeznaczony dla nieletnich, którzy:

• wyrażają wolę uczestniczenia w procesie resocjalizacji i których postawa oraz zachowanie w schronisku dla nieletnich za tym przemawia;
• swoją dotychczasową postawą oraz zachowaniem po orzeczeniu środka poprawczego wskazują na duże prawdopodobieństwo, że będą poddawać się procesowi resocjalizacji;
• są umieszczeni w innym zakładzie poprawczym, a których postawa, zachowanie lub wskazania zespołu diagnostyczno- -korekcyjnego przemawiają za umieszczeniem w zakładzie poprawczym otwartym.

Zakład poprawczy półotwarty

Zakład poprawczy półotwarty (art. 246 u.w.r.n.) jest przeznaczony dla nieletnich, którzy:

• ze względu na czyny karalne, których się dopuścili, i niekorzystne zmiany zachowania nie dają podstaw do umieszczenia ich w zakładzie poprawczym otwartym;
• są umieszczeni w zakładzie poprawczym otwartym, a których postawa oraz zachowanie nie uzasadnia dalszego pobytu w tym zakładzie;
• są umieszczeni w zakładzie poprawczym zamkniętym albo w zakładzie poprawczym o wzmożonym nadzorze wychowawczym, a których postawa, zachowanie lub wskazania zespołu diagnostyczno-korekcyjnego przemawiają za umieszczeniem w zakładzie poprawczym półotwartym.

Zakład poprawczy zamknięty

Zakład poprawczy zamknięty (art. 247 u.w.r.n.) jest przeznaczony dla nieletnich, którzy:

• ze względu na czyny karalne, których się dopuścili, i niekorzystne zmiany zachowania nie dają podstaw do umieszczenia ich w zakładzie poprawczym otwartym albo zakładzie poprawczym półotwartym;
• swoją postawą lub zachowaniem podczas pobytu w schronisku dla nieletnich lub w zakładzie poprawczym innego rodzaju dają podstawy do umieszczenia ich w zakładzie poprawczym zamkniętym, lub co najmniej dwukrotnie uciekali ze schroniska dla nieletnich lub z zakładów poprawczych innego rodzaju.

Zakład poprawczy o wzmożonym nadzorze wychowawczym

Zakład poprawczy o wzmożonym nadzorze wychowawczym (art. 248 u.w.r.n.) jest przeznaczony dla nieletnich, którzy:

• ukończyli 16 lat, a w wyjątkowych przypadkach ukończyli 15 lat, i wymagają wzmożonych oddziaływań wychowawczych lub terapeutycznych lub
• dopuścili się czynu karalnego określonego w art. 134, art. 148 § 1, 2 lub 3, art. 156 § 1 lub 3, art. 163 § 1 lub 3, art. 166, art. 173 § 1 lub 3, art. 197 § 3 lub 4, art. 223 § 2, art. 252 § 1 lub 2 lub w art. 280 Kodeksu karnego.

Umieszczenie nieletniego w zakładzie poprawczym o wzmożonym nadzorze wychowawczym następuje na podstawie orzeczenia sądu.

Zakład poprawczy dla nieletnich, którzy ukończyli 21 lat

Zakład poprawczy dla nieletnich, którzy ukończyli 21 lat (art. 249 u.w.r.n.), jest przeznaczony dla nieletnich, którzy ukończyli 21 lat i sąd rodzinny orzekł, że środek poprawczy będzie wykonywany po ukończeniu przez nieletniego 21 lat.

Prawa

Na podstawie art. 107 u.w.r.n., nieletni ma prawo do:

• poszanowania godności osobistej;
• poszanowania prywatności, z ograniczeniami wynikającymi z rodzaju zakładu ;
• ochrony przed przemocą fizyczną i psychiczną, wyzyskiem i nadużyciem oraz wszelkimi przejawami okrucieństwa;
• korzystania z wolności religijnej;
• dostępu do świadczeń zdrowotnych;
• ochrony więzi rodzinnych;
• nauki;
• zapoznania się z przysługującymi prawami i ciążącymi na nim obowiązkami;
• dostępu do informacji o obowiązującym w zakładzie regulaminie, nagrodach, karach lub środkach dyscyplinarnych;
• kontaktu z członkami rodziny oraz innymi osobami poprzez odwiedziny, korespondencję i korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość;
• kontaktu z obrońcą lub pełnomocnikiem;
• otrzymywania środków pieniężnych i paczek;
• uzyskania pomocy psychologicznej i pedagogicznej oraz terapeutycznej;
• przejawiania własnej aktywności w zdobywaniu wiedzy i umiejętności;
• uczestnictwa w zajęciach organizowanych w zakładzie, a za zgodą dyrektora, również poza zakładem;
• wyżywienia dostosowanego do potrzeb rozwojowych;
• odzieży, bielizny, obuwia, materiałów szkolnych i podręczników, sprzętów i środków czystości;
• korzystania z niezbędnego dla zdrowia wypoczynku;
• dysponowania środkami pieniężnymi za zgodą dyrektora;
• składania zażalenia na czynności naruszające jego prawa;
• składania skarg i wniosków.

Nieletniemu również zapewnia się prawo do co najmniej godzinnego pobytu na świeżym powietrzu w ciągu doby, o ile warunki atmosferyczne na to pozwalają, i 8-godzinnego czasu przeznaczonego na sen w ciągu doby. Nieletnie w ciąży mają prawo do wydłużonego pobytu na świeżym powietrzu.

Obowiązki

Na podstawie art. 108 u.w.r.n., nieletni jest obowiązany do:

• przestrzegania regulaminu i rozkładu zajęć w zakładzie;
• przestrzegania zasad bezpieczeństwa;
• uczestniczenia w procesie resocjalizacji;
• wykonywania poleceń pracowników zakładu;
• odnoszenia się do pracowników zakładu, nieletnich oraz innych osób z poszanowaniem ich godności;
• dbania o higienę osobistą i stan zdrowia;
• dbania o schludny wygląd i kulturę słowa;
• utrzymywania czystości i porządku w pomieszczeniach, w których przebywa;
• dbania o rzeczy własne i innych osób, jak również o użytkowany sprzęt;
• przekazywania do depozytu dokumentów tożsamości, środków pieniężnych, przedmiotów wartościowych oraz przedmiotów, których nie może posiadać w zakładzie;
• uzyskania zgody dyrektora zakładu na czasowe jego opuszczenie;
• przestrzegania terminu powrotu z pobytu poza zakładem;
• poddania się badaniom na obecność w organizmie substancji psychoaktywnej w przypadkach określonych w ustawie;
• poddania się kontroli pobieżnej lub kontroli osobistej w przypadkach określonych w ustawie;
• powiadamiania pracowników zakładu o zagrożeniach dla bezpieczeństwa osób, środowiska, zdrowia, życia lub mienia;
• wykonywania prac porządkowych na rzecz zakładu na zasadach określonych w ustawie;
• przestrzegania obowiązków i zakazów określonych w odrębnych przepisach.

Nagrody

Nagrody udziela się nieletniemu za właściwą postawę i zachowanie, wyróżniające wykonywanie obowiązków, wzorowe przestrzeganie regulaminu zakładu poprawczego, bardzo dobre wyniki w nauce albo znaczny wysiłek poniesiony dla uzyskania pozytywnych wyników, osiągnięcia w zakresie działalności społecznej, kulturalnej, oświatowej lub sportowej, a także za inne znaczące osiągnięcia.

Na podstawie art. 260 ust. 1 u.w.r.n., nagrodą jest:

• pochwała;
• list pochwalny do rodziców albo opiekuna nieletniego;
• list pochwalny do sądu rodzinnego;
• zezwolenie na rozmowę telefoniczną na koszt zakładu poprawczego;
• nagroda rzeczowa lub pieniężna;
• zgoda na wykonanie przedmiotu lub usługi w warsztatach szkolnych na potrzeby nieletniego;
• zgoda na skorzystanie z Internetu;
• zgoda na udział w zajęciach kulturalnych, oświatowych lub sportowych organizowanych przez podmioty zewnętrzne poza zakładem poprawczym;
• podwyższenie kieszonkowego;
• skrócenie lub darowanie zastosowanego środka dyscyplinarnego;
• udzielenie przepustki na okres do 5 dni;
• udzielenie urlopu.

Środki dyscyplinarne

Środek dyscyplinarny stosuje się w przypadku niewykonywania obowiązków, zachowania godzącego w dobro innych osób bądź ucieczki z zakładu lub nieusprawiedliwionego niepowrotu z pobytu poza zakładem. W przypadku jednego przewinienia stosuje się jeden środek dyscyplinarny. W przypadku większej liczby przewinień również stosuje się tylko jeden środek dyscyplinarny, ale odpowiednio surowszy. Przy stosowaniu środka dyscyplinarnego uwzględnia się w szczególności rodzaj i okoliczności zachowania nieletniego, jego stosunek do tego zachowania, dotychczasową postawę, cechy osobowości i stan zdrowia nieletniego. Środek dyscyplinarny stosuje się niezwłocznie (art. 264 u.w.r.n.).

Na podstawie art. 265 u.w.r.n., środkiem dyscyplinarnym jest:

• upomnienie;
• nagana;
• zawiadomienie rodziców albo opiekuna nieletniego o niewłaściwym zachowaniu nieletniego;
• zawiadomienie sądu rodzinnego o niewłaściwym zachowaniu nieletniego;
• cofnięcie zezwolenia albo nieudzielanie zezwolenia na rozmowy telefoniczne na koszt zakładu poprawczego na okres do 1 miesiąca, z wyjątkiem rozmów z rodzicami albo opiekunem nieletniego;
• obniżenie kieszonkowego na okres do 3 miesięcy;
• cofnięcie zgody na skorzystanie z Internetu na okres do 3 miesięcy;
• cofnięcie zgody albo nieudzielanie zgody na udział w zajęciach kulturalnych, oświatowych lub sportowych organizowanych przez podmioty zewnętrzne poza zakładem poprawczym na okres do 3 miesięcy.