Krajowa Grupa Spożywcza Spółka Akcyjna (do 2022 Krajowa Spółka Cukrowa S.A., w skrócie: KSC Polski Cukier S.A.) – powstałe w sierpniu 2002 roku konsorcjum cukrowni z siedzibą w Toruniu. Krajowa Spółka Cukrowa (KSC) przejęła kilkadziesiąt zakładów w całej Polsce. Większościowym udziałowcem KSC S.A. jest Skarb Państwa, lecz ponad 20% akcji należy do plantatorów buraka cukrowego i pracowników spółki.

Przedsiębiorstwo jest największym w Polsce i ósmym co do wielkości producentem cukru w Europie. Podstawowy przedmiot działalności KSC S.A. stanowi produkcja i sprzedaż cukru, handel wyrobami powstałymi w trakcie jego wytwarzania oraz przetwórstwo owocowo-warzywne. Spółka prowadzi także kompleksowe zarządzanie archiwami firm zewnętrznych w zakresie przechowywania, archiwizowania oraz brakowania dokumentów oraz inne działalności usługowe. Największa część eksportu KSC kieruje do Rosji, Niemiec, Grecji, Czech i Słowacji.

W maju 2022 nastąpiła zmiana nazwy z „Krajowa Spółka Cukrowa Spółka Akcyjna” na „Krajowa Grupa Spożywcza Spółka Akcyjna”

Struktura

Oddziały Spółki:

• Zajmujące się produkcją cukru oraz wyrobów powstałych w trakcie jego wytwarzania:
  • Oddział „Cukrownia Dobrzelin” w Dobrzelinie,
  • Oddział „Cukrownia Kluczewo” w Stargardzie,
  • Oddział „Cukrownia Krasnystaw” w Siennicy Nadolnej,
  • Oddział „Cukrownia Kruszwica” w Kruszwicy,
  • Oddział „Cukrownia Malbork” w Malborku,
  • Oddział „Cukrownia Nakło” w Nakle nad Notecią,
  • Oddział „Cukrownia Werbkowice” w Werbkowicach.
• Świadczące usługi magazynowo-logistyczne:
  • Oddział „Terminal Cukrowy” w Gdańsku

Zakłady Spółki:

• Zajmujące się produkcją przetworów owocowo-warzywnych:
  • Zakład „Polskie Przetwory” we Włocławku
• Świadczące usługi:
  • Zakład „Archiwum” w Płocku
  • Zakład „Nadruk Papieru” w Janikowie

Spółki zależne:

• • Fabryka Cukierków „Pszczółka” Sp. z o.o.
  • Przedsiębiorstwo Zbożowo-Młynarskie „PZZ” w Stoisławiu S.A.
  • Przedsiębiorstwo Przemysłu Ziemniaczanego „Trzemeszno” Sp. z o.o.
  • KSC Bioenergetyka Sp. z o.o.
  • Î.C.S. „Moldova Zahăr” S.R.L. w Cupcini w Republice Mołdawii

Wyniki finansowe

KSC 2007 rok zakończyła sprzedażą sięgającą 1,8 mld zł i 1,3 mln zł zysku netto.

We wrześniu 2005 w Rejowcu, jako pierwszej z wygaszonych fabryk, KSC uruchomiła przygotowywaną przez wiele miesięcy alternatywną działalność gospodarczą: produkcję europalet, przy której zatrudnionych zostało 54 dotychczasowych pracowników cukrowni.

W trakcie kampanii 2008/2009 KSC skupiła od 17 tysięcy plantatorów ponad 3,1 miliona ton buraków, z których wyprodukowała 465 tys. ton cukru (co oznacza średnią zawartość cukru w burakach wynoszącą 15%).

Rok obrotowy 2010/11 okazał się rekordowym okresem w historii spółki pod względem wyników finansowych. Przychody Krajowej Spółki Cukrowej S.A. wyniosły niemal 1,8 mld zł i były o ponad 18% wyższe niż w roku poprzednim. EBITDA (zysk operacyjny powiększony o amortyzację) wyniosła 464 mln zł (+30%), a zysk netto 283 mln zł (+51%).

Duże znaczenie dla osiąganych wyników ma przeprowadzona w ostatnich latach restrukturyzacja i optymalizacja kosztów działania KSC S.A. W ostatnich latach spółka m.in. skoncentrowała produkcję w 7 głównych zakładach i przeprowadziła racjonalizację zatrudnienia w ramach Programu Dobrowolnych Odejść (średnioroczne zatrudnienie pracowników stałych i sezonowych wyniosło w latach 2010/11 1787 osób, wobec 2769 osób w 2007/2008 r.). Kontynuowana była również sprzedaż zbędnego majątku trwałego – tylko z tego tytułu do kasy spółki wpłynęło w roku obrotowym 2010/11 niemal 36 mln zł.

W roku obrotowym 2010/11 KSC S.A. kontynuowała również intensywny program inwestycyjny, na który w ostatnich 4 latach zostało przeznaczonych ponad 560 mln zł. W roku 2011 we wszystkie swoje 7 cukrowni spółka zainwestowała ok. 188 mln zł – głównie w projekty związane z przyjęciem surowca i magazynowaniem. Tylko na samo dokończenie budowy silosów na cukier w Dobrzelinie, Krasnymstawie oraz Nakle (każdy po 50 tys. ton) spółka wydała łącznie niemal 60 mln zł.

Dobre wyniki przyniosła również zakończona z końcem stycznia kampania cukrownicza 2011/2012. Plantatorzy związani z KSC S.A. dostarczyli do 7 cukrowni spółki ponad 4,4 mln ton buraków cukrowych, co stanowi 109,7% początkowego planu. Z zebranych w tej kampanii buraków cukrownie wyprodukowały ponad 700 tys. ton cukru (564 tys. ton w roku 2010/11). Co więcej, wszystkie cukrownie pobiły rekordy średniej-dobowej produkcji, co było możliwe m.in. dzięki dokonanym inwestycjom.

W kampanii 2019/2020 KSC S.A. skupiła prawie 5,8 mln ton buraków cukrowych i wyprodukowała ponad 860 tys. ton cukru. W 2019 roku, buraki cukrowe zakontraktowane przez KSC S.A. uprawiane były na areale ponad 100 tys. ha przez 15 tys. plantatorów.

Prywatyzacja

Geneza modelu prywatyzacji KSC S.A. sięga połowy lat dziewięćdziesiątych. Wtedy rozpoczął się proces przekształceń własnościowych w przemyśle cukrowniczym, a także zmiana struktury i restrukturyzacja tego rynku. Model prywatyzacji KSC S.A., a więc to, że akcje zostaną zaoferowane pracownikom i plantatorom, jest zatem znany od 1994 roku, kiedy została uchwalona ustawa z dnia 26 sierpnia 1994 roku o przekształceniach własnościowych w przemyśle cukrowniczym oraz nieobowiązująca już ustawa z dnia 21 czerwca 2001 roku o regulacji rynku cukru. Dokładne rozwiązania, w tym informacja o tym, jakie etapy będzie zawierać trwająca rok oferta publiczna akcji, zostały natomiast podane w odpowiednim Rozporządzeniu Rady Ministrów z 2004 roku (wraz z późniejszymi zmianami). Oferta publiczna akcji jest natomiast przeprowadzana w oparciu o prospekt emisyjny opublikowany 20 września 2011 roku, zatwierdzony wcześniej przez Komisję Nadzoru Finansowego.

W pracowniczo-plantatorski model właścicielski wpisują się również zasady obrotu akcjami KSC S.A. na rynku wtórnym. Zgodnie ze statutem spółki akcje KSC S.A. mogą być zbywane w obrocie wtórnym wyłącznie pracownikom spółki i plantatorom buraków cukrowych związanym ze spółką umowami kontraktacji buraków cukrowych.

Proces prywatyzacji Krajowej Spółki Cukrowej S.A. przebiegał zgodnie z harmonogramem ustalonym w Rozporządzeniu Rady Ministrów oraz opublikowanym 20 września 2011 roku prospekcie emisyjnym spółki. Zapisy na akcje, zarówno w transzy preferencyjnej, jak i standardowej, trwały od 20 grudnia 2011 roku do 20 marca 2012 roku.

W pracowniczo-plantatorskiej prywatyzacji KSC S.A. blisko 18 tys. osób uprawnionych zaoferowano 777 781 217 akcji (stanowiących ok. 79% kapitału zakładowego), w cenie 1,60 zł za jedną akcję. W drodze do objęcia akcji przez osoby uprawnione przewidziano wiele ułatwień. Oferowane akcje zostały podzielone na dwie transze: preferencyjną (313 045 608 akcji) i standardową (464 735 609 akcji). W obydwu transzach przewidziano możliwość zapłaty za zakupione akcje w okresie do siedmiu lat. Dodatkowo w transzy preferencyjnej spółka zaoferowała wszystkim uprawnionym pożyczkę na opłacenie pierwszej raty należności za kupowane akcje w wysokości 20% wartości nabywanych papierów. Aby wziąć udział w transzy preferencyjnej osoby uprawnione składały do 4 listopada 2011 roku odpowiedni wniosek o udzielenie pożyczki. Zdecydowało się na to prawie 12 tys. osób, czyli niemal 70% osób uprawnionych.

Minister Skarbu Państwa 2 kwietnia 2012 roku podjął decyzję o odstąpieniu od oferty publicznej nabycia akcji Krajowej Spółki Cukrowej S.A., kierowanej do pracowników i innych osób uprawnionych do nabycia akcji spółki na mocy obowiązujących przepisów. Decyzja została podjęta na podstawie analizy ryzyka związanego z realizacją transakcji, z uwzględnieniem aktualnej sytuacji ekonomiczno-finansowej spółki i interesu Skarbu Państwa. Po ponownej wycenie spółki ministerstwo powróci na ścieżkę prywatyzacji.

W 2018 roku nie były prowadzone działania zmierzające do prywatyzacji Krajowej Spółki Cukrowej S.A. Spółka realizuje strategię dywersyfikacji dotychczasowej działalności i budowy koncernu rolno-spożywczego.

Sponsoring

• Małopolski Klub Siatkówki Muszyna (siatkówka kobiet)
  • Polski Cukier Muszynianka Fakro Bank BPS (2013)
  • Polski Cukier Muszynianka Muszyna (2014/2015)
  • Polski Cukier Muszynianka Enea (2016/2017)
  • Polski Cukier Muszynianka Muszyna (2017/18) po sezonie 2017/2018 spółka wycofuje się ze sponsorowania
• Twarde Pierniki Toruń (koszykówka mężczyzn)
  • SIDEn Polski Cukier Toruń (2011-2015)
  • Polski Cukier Toruń (2015-)
• AZS Lublin (koszykówka kobiet)
  • Pszczółka Polski-Cukier AZS-UMCS Lublin
• Polski Cukier Pomezania Malbork (piłka ręczna mężczyzn)
• Lotto Polski Cukier Gwiazda Bydgoszcz (tenis stołowy)
• Energa Krajowa Grupa Spożywcza Toruń (dawniej Katarzynki Toruń)

Przypisy