Nad jeziorem Towada, Japonia | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
sosna gęstokwiatowa |
| Nazwa systematyczna | |
| Pinus densiflora S. et Z. Fl. Jap. (Siebold) 2: 22, t. 112. 1842 | |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ) | |
Sosna gęstokwiatowa (Pinus densiflora S. et Z.) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Sosna gęstokwiatowa występuje na terenie północno-wschodnich Chin (Heilongjiang, Jilin, Liaoning, Szantung), Korei, Japonii, południowo-wschodniej Rosji.
Morfologia
- Pokrój
- Drzewo iglaste, wolno rosnące. Korona parasolowata, otwarta, szybko traci dolne gałęzie, nawet na nasłonecznionych stanowiskach.
- Pień
- Drzewo stosunkowo niewielkie, chociaż w sprzyjającym klimacie dorasta do 30 m i średnicy pnia 1,5 m. Kora zbliżona do kory sosny zwyczajnej, czerwonawa, łuszcząca się.
- Liście
- Igły zebrane po 2 na krótkopędzie, miękkie, długości 8–12 cm (5–15 cm), jasnozielone lub niebieskawe.
- Szyszki
- Jajowate, jasnobrązowe, o długości 4–6 cm.
- Morfologia
- Szyszka
Biologia i ekologia
Gatunek jednopienny. Igły pozostają na drzewie przez kilka lat. Dwie wiązki przewodzące w liściu, od 3 do 9 kanałów żywicznych. Pylenie od kwietnia do czerwca. Szyszki nasienne dojrzewają od września do października drugiego roku.
Porasta obszary od wybrzeża do niskich partii gór. Dobrze znosi suszę, lubi stanowiska nasłonecznione na lekkich, drenowanych, nieznacznie kwaśnych glebach.
Zastosowanie
Drzewo ozdobne, w Polsce rzadko spotykane. W Japonii powszechnie uprawiane jako drzewo ozdobne i źródło drewna. Sosna gęstokwiatowa stanowi istotny element w klasycznych ogrodach japońskich.
Systematyka i zmienność
Pozycja gatunku w obrębie rodzaju Pinus:
- podrodzaj Pinus
- sekcja Pinus
- podsekcja Pinus
- gatunek P. densiflora
- podsekcja Pinus
- sekcja Pinus
Wyróżnia się trzy odmiany:
- Pinus densiflora var. densiflora – odmiana typowa
- Pinus densiflora var. ussuriensis Liou et Q.L. Wang
- Pinus densiflora var. zhangwuensis S.J. Zhang et al.
Wyhodowano wiele kultywarów tej sosny, między innymi półkarłowatą 'Oculus Draconis', 'Pendula' i 'Umbraculifera' (po japońsku Tagyoushou).
Zagrożenia
Międzynarodowa organizacja IUCN umieściła ten gatunek w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych, ale przyznała mu kategorię zagrożenia LC (least concern), uznając go za gatunek najmniejszej troski, o niskim ryzyku wymarcia. Klasyfikację tę utrzymano w kolejnym wydaniu księgi w 2013 roku.
Nazewnictwo
W Japonii sosna gęstokwiatowa znana jest jako Akamatsu i Mematsu. Inne nazwy: sosna japońska.
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-26] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Pinales : Pinaceae, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-28] (ang.).
- ↑ M.J.M. Christenhusz i inni, A new classification and linear sequence of extant gymnosperms, „Phytotaxa”, 19 (1), 2011, s. 55–70, DOI: 10.11646/phytotaxa.19.1.3 (ang.).
- 1 2 A. Farjon, Pinus densiflora, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2010-02-10] (ang.).
- 1 2 Pinus densiflora, [w:] Flora of China. Vol. 4 Page 16 [online] [dostęp 2010-02-10] (ang.).
- ↑ Christopher J. Earle, Pinus, [w:] The Gymnosperm Database [online] [dostęp 2010-02-10] (ang.).
- ↑ Pinus densiflora, [w:] The Gymnosperm Database [online] [dostęp 2010-02-10] (ang.).
- ↑ A. Farjon, Pinus densiflora, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2013-08-11] (ang.).
- EoL: 1033597
- Flora of China: 200005331
- Flora of North America: 200005331
- GBIF: 5285104
- identyfikator iNaturalist: 135811
- IPNI: 262894-1
- ITIS: 822552
- NCBI: 77912
- Plant Finder: 284977
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2561880
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:262894-1
- Tela Botanica: 119758
- identyfikator Tropicos: 24900108
- USDA PLANTS: PIDE5