Flaga PTTK | |
| Państwo | |
|---|---|
| Siedziba | |
| Data założenia |
17 grudnia 1950 |
| Rodzaj stowarzyszenia | |
| Profil działalności | |
| Zasięg |
Polska i zagranica |
| Prezes |
Jerzy Kapłon |
| Nr KRS |
0000100817 |
| Data rejestracji |
27 marca 2002 |
| Strona internetowa | |
Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (PTTK) – stowarzyszenie powstałe z połączenia w 1950 Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego i Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego grupujące turystów i krajoznawców. Towarzystwo stawia sobie za zadanie upowszechnianie na terenie Polski turystyki kwalifikowanej i krajoznawstwa.
Siedziba Zarządu Głównego PTTK mieści się w pałacu Małachowskich przy ulicy Senatorskiej 11 w Warszawie.
Historia powstania
Dla wyjaśnienia wszystkich problemów i stworzenia modelu przyszłego Towarzystwa w 1948 została powołana Komisja Porozumiewawcza, a finalnym efektem jej działania było opracowanie „Podstaw ideologicznych oraz zasad przyszłego statutu”. Ostatnie Zjazdy Delegatów obu Towarzystw odbyły się w Warszawie, 16 grudnia 1950. W dniu następnym, 17 grudnia 1950, powołano Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Leopold Węgrzynowicz, znany działacz PTKraj, odszedł w tym okresie na emeryturę, a Mieczysław Orłowicz znalazł miejsce w nowo powstałej organizacji.
W obecnie obowiązującym Statucie PTTK znajduje się informacja, że Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (…) powstałe w 1950 roku z utworzonego w 1873 roku Towarzystwa Tatrzańskiego, przekształconego w 1920 roku w Polskie Towarzystwo Tatrzańskie oraz utworzonego w 1906 roku Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, jest spadkobiercą tradycji i dorobku ideowego, a także następcą prawnym majątku tych Towarzystw.
Teraźniejszość
Do PTTK należy blisko 68 tysięcy członków, zrzeszonych w 291 oddziałach, składających się z prawie 1800 kół i klubów. Baza noclegowa PTTK obejmuje ponad 20 tysięcy miejsc noclegowych w 60 domach turysty, 77 schroniskach górskich, 35 stanicach i ośrodkach turystyki wodnej, 33 ośrodkach campingowych i w 5 zajazdach. Prowadzi 8 muzeów regionalnych, 23 biblioteki, 25 regionalnych pracowni krajoznawczych i 11 Ośrodków Kultury Turystyki Górskiej, które są ośrodkami tradycji polskiego ruchu turystyczno-krajoznawczego. Gromadzone są w nich unikalne dokumenty i inne materiały świadczące o udziale PTTK i jego poprzedników w rozwoju działalności społecznej i kulturowej w Polsce. Jest wydawcą map, folderów i przewodników.
PTTK posiada własną kadrę – przewodników turystycznych, instruktorów krajoznawstwa i ochrony przyrody oraz przodowników turystyki kwalifikowanej (pieszej, górskiej, rowerowej, kajakowej, motorowej, jeździeckiej i narciarskiej). Prowadzi liczne szkolenia. Każdy z członków Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego po opłaceniu składki członkowskiej otrzymuje legitymację członkowską PTTK, będącą jednocześnie Kartą Rabatową PTTK. Dzięki Karcie członkowie PTTK mogą korzystać z rabatów handlowych za usługi noclegowe w obiektach PTTK i innych, których właściciele przystąpili do karty. Przez najatrakcyjniejsze tereny w Polsce przebiega szacunkowo 63 tysiące kilometrów wyznakowanych przez PTTK szlaków: pieszych nizinnych i górskich, rowerowych, narciarskich, jeździeckich oraz wodnych. Przez Polskę wiodą także dalekobieżne (transeuropejskie) szlaki piesze i rowerowe, nad którymi merytoryczną i prawną opiekę sprawuje PTTK.
W 2015 PTTK zorganizowało prawie 20 tysięcy wycieczek i imprez plenerowych, w których wzięło udział 570 tysięcy osób.
PTTK promuje system odznak turystycznych i krajoznawczych, mających na celu popularyzację poznawania Polski. Należą do nich m.in.:
- Górska Odznaka Turystyczna (GOT),
- Odznaka Turystyki Pieszej (OTP),
- Odznaka Krajoznawcza,
- Turystyczna Odznaka Kajakowa,
- Żeglarska Odznaka Turystyczna,
- Kolarska Odznaka Turystyczna,
- Jeździecka Odznaka Turystyki Górskiej,
- Jeździecka Odznaka Turystyki Nizinnej,
- Górska Odznaka Narciarska (GON) i Nizinna Odznaka Narciarska (NON),
- Odznaka „Turysta Przyrodnik” (TP),
- Odznaka Imprez na Orientację (OInO),
- Motorowa Odznaka Turystyczna (MOT),
- Odznaka Turystyki Podwodnej.
Poszczególne oddziały przyznają także odznaki regionalne.
Towarzystwo jest członkiem następujących organizacji międzynarodowych:
- Europejskie Stowarzyszenie Turystyki Wędrownej (niem. Europäische Wandervereinigung (EWV)),
- Alliance Internationale de Tourisme,
- Federation of Nature and National Parks of Europe (EUROPARC Federation),
- Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques.
Do 31 grudnia 2011 PTTK było członkiem Naturfreunde Internationale (NFI).
Władze
Władze naczelne w PTTK wybierane są podczas walnych zjazdów organizacji organizowanych co cztery lata. Spośród delegatów wybierani są członkowie zarządu głównego, głównej komisji rewizyjnej oraz głównego sądu koleżeńskiego. Pracami zarządu głównego kieruje prezes, funkcję tę pełnili do te pory
| Kadencja Zarządu PTTK | Imię i nazwisko | Długość Kadencji | Uwagi |
|---|---|---|---|
| I | Włodzimierz Reczek | 19 XII 1950–16 I 1955 | |
| II | Stanisław Ziemba | 16 I 1955–1957 | Kadencja zakończona przedwcześnie |
| II-III | Marek Arczyński | 1957–1 VII 1960 | |
| IV | Bronisław Bednarz | 3 VII 1960–4 V 1962 | |
| V-VII | Piotr Gajewski | 6 V 1962–27 XI 1972 | |
| VIII | Wincenty Kraśko | 27 XI 1972–15 XII 1974 | |
| VIII-IX | Stanisław Lewandowski | 15 XII 1974–16 XI 1980 | |
| IX | Tadeusz Rycerski | 16 XI 1980–7 VI 1981 | |
| X-XII | Andrzej Gordon | 7 VI 1981–14 IV 1991 | rezygnacja 14 IV 1991 r. |
| XII | Marek Dąbrowski | 18 IV 1991–28 II 1993 | |
| XIII | Adam Chyżewski | 28 II 1993–7 IX 1997 | |
| XIV-XV | Janusz Zdebski | 7 IX 1997–18 IX 2005 | |
| XVI-XVI | Lech Drożdżyński | 18 IX 2005- 15 IX 2013 | |
| XVII | Roman Bargieł | 15 IX 2013 - XII 2017 | |
| XVIII | Jacek Potocki | XII 2017- VI 2019 | |
| XIX-XX | Jerzy Kapłon | od lipca 2019 |
Odznaczenia i wyróżnienia
Konkursy krasomówcze
W ramach działalności PTTK organizowane są konkursy krasomówcze mające na celu zwiększenie zainteresowania historią i atrakcjami turystycznymi różnych regionów Polski, a jednocześnie propagujące krasomówstwo. Pierwszy był Krajowy Konkurs Krasomówczy Przewodników PTTK, przeprowadzany od 1971. Potem rozszerzano ideę konkursów na młodsze grupy wiekowe.
W tej chwili poza konkursami krasomówczymi przewodników odbywają się:
- od 1976 Konkursy Krasomówcze Młodzieży Szkół Średnich (od 2000 jako Konkursy Krasomówcze Młodzieży Szkół Ponadgimnazjalnych),
- od 1985 Konkursy Krasomówcze Dzieci i Młodzieży Szkół Podstawowych,
- od 2000 Konkursy Krasomówcze Młodzieży Gimnazjalnej.
Eliminacje Konkursów odbywają się w trzech (dla konkursów młodzieżowych – w czterech) etapach. Są to poziom: szkolny (dla konkursów młodzieżowych), powiatowy/rejonowy, wojewódzki, finał ogólnopolski. Finały konkursów krasomówczych przewodników i młodzieży szkół ponadgimnazjalnych odbywają się na zamku w Golubiu-Dobrzyniu. Konkursy dla młodzieży ze szkół podstawowych i gimnazjów powstały z inicjatywy legnickich działaczy PTTK i ich finały odbywają się w Legnicy.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Uchwała Zarządu Głównego PTTK nr 126/XIX/2019 z dnia 6 lipca 2019 r. [online], Serwis internetowy PTTK [dostęp 2019-12-31] [zarchiwizowane z adresu 2019-12-31].
- ↑ Leopold Węgrzynowicz odszedł na emeryturę.
- ↑ Mieczysław Orłowicz pozostał członkiem Zarządu PTTK [online], khit.pttk.pl [zarchiwizowane z adresu 2016-01-21].
- ↑ Statut PTTK zarejestrowany przez Sąd Rejonowy dla miasta Stołecznego Warszawy, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem z dnia 23.02.2006 [online] [dostęp 2011-03-06] (pol.).
- 1 2 raport TKO dla GUS za rok 2019 [online] [dostęp 2020-11-21] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-29] (pol.).
- ↑ PTTK stało się poważnym graczem na turystycznym rynku [online], wSensie.pl, 2016 [dostęp 2016-07-17] (pol.).
- ↑ Uchwała nr 278/XVII/2011 Zarządu Głównego PTTK z 17 grudnia 2011 roku.
- ↑ Statut PTTK zatwierdzony 7 kwietnia 2018 r. przez Nadzwyczajny Zjazd PTTK [online], Serwis internetowy PTTK [dostęp 2019-12-31] [zarchiwizowane z adresu 2018-09-02].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Aleksandra M. Staszak, Zapomniani ludzie, zapomniane rocznice, [w:] Andrzej Gordon i inni red., Z historii Towarzystwa, „Gościniec”, Andrzej Gordon, Kwartalnik 4(34)/4(38)/2010-2011, Warszawa: Zarząd Główny PTTK, 2011, s. 37-38, ISSN 1642-0853 [dostęp 2024-03-30] [zarchiwizowane z adresu] (pol.).
- ↑ Oddział Miejski PTTK w Lublinie im. Aleksandra Janowskiego - Janusz Zdebski [online], lublin.pttk.pl [dostęp 2024-03-30].
- ↑ PTTK Oddział Ziemi Elbląskiej. [online], www.pttk.elblag.com.pl [dostęp 2024-03-30].
- ↑ Nowy Zarząd Główny PTTK [online], Górska Turystyka Jeździecka PTTK, 19 grudnia 2017 [dostęp 2024-03-30] (pol.).
- ↑ Jerzy Kapłon prezesem Zarządu Głównego PTTK [online], wiadomosciturystyczne.pl [dostęp 2024-03-30].
Linki zewnętrzne
- PTTK – witryna www
- Spis oddziałów PTTK
- Obiekty noclegowe PTTK
- Forum Członków i Sympatyków PTTK
- Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej w Krakowie
- Centralna Biblioteka PTTK
- Strona młodych turystów PTTK
- Historia konkursów Krasomówczych
- Kolekcja Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w bibliotece Polona
Komisje:
- Komisja Turystyki Pieszej ZG PTTK
- Komisja Turystyki Górskiej ZG PTTK
- Komisja Krajoznawcza ZG PTTK
- Komisja Fotografii Krajoznawczej ZG PTTK [online], kfk.pttk.pl [zarchiwizowane z adresu 2020-02-19].
- Komisja Imprez na Orientację ZG PTTK
- Komisja Opieki nad Zabytkami ZG PTTK