Kostnojęzykowe, kostnojęzyczne (Osteoglossidae) – rodzina słodkowodnych ryb kostnojęzykokształtnych (Osteoglossiformes), obejmująca około 10 współcześnie występujących gatunków oraz liczne taksony kopalne, znane co najmniej z paleocenu.

Występowanie

Współczesny zasięg przedstawicieli tej rodziny obejmuje tropikalną strefę Ameryki Południowej, Afryki i Azji Południowo-Wschodniej po północną Australię. W zapisie kopalnym znane są również z Europy i Ameryki Północnej.

Cechy charakterystyczne

Są to ryby dorastające do kilkudziesięciu centymetrów długości. Ich ciało jest pokryte bardzo dużymi, masywnymi łuskami. Duży otwór gębowy jest ułożony skośnie ku górze i zaopatrzony w dwa wąsiki podbródkowe. Szczęki są uzębione. Płetwy brzuszne przesunięte wyraźnie w tył za podstawami płetw piersiowych. Występuje 10–17 promieni branchiostegalnych.

Większość jest wszystkożerna lub mięsożerna. Młodsze, mniejsze osobniki żywią się bezkręgowcami, a starsze polują również na kręgowce, głównie ryby. Arowana srebrna znana jest z chwytania przelatujących nad wodą nietoperzy.

Samce kostnojęzykowych są pyszczakami. Jaja o średnicy 1 cm noszą w pysku, w kieszonce utworzonej pomiędzy kośćmi żuchwy.

Klasyfikacja

Gatunki współcześnie żyjące klasyfikowane są w rodzajach:

• Osteoglossum
• Scleropages

Wśród taksonów kopalnych wymieniane są m.in.:

• Brychaetus z paleocenu i eocenu Europy i Afryki
• Phareodus z eocenu Ameryki Północnej (Wyoming)

Rodzajem typowym jest Osteoglossum.

Wcześniej  do tej rodziny, w randze podrodziny Heterotidinae, były zaliczane gatunki klasyfikowane obecnie w odrębnej rodzinie Arapaimidae.

Zobacz też

• Ryby – wykaz rodzin

Przypisy

Bibliografia

• Joseph S. Nelson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2006. ISBN 0-471-25031-7.
• Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992. ISBN 83-01-12286-2.