Osady eupelagiczne – osady pokrywające dna głębokich basenów oceanicznych. Cechuje je niewielka ilość materiału terygenicznego, który jest ograniczony do najdrobniejszych zawiesin.

Wśród współczesnych osadów eupelagicznych wyróżnia się:

  • muły globigerynowe
  • muły pteropodowe
  • muły radiolariowe
  • muły okrzemkowe
  • iły głębinowe czerwone

Muł globigerynowy zawiera co najmniej 30% węglanu wapnia, a głównym jego składnikiem są pelagiczne wapienne otwornice z rodzaju Globigerina. Najwięcej otwornic pelagicznych jest w wodach ciepłych; liczebność i wielkość osobników zmniejsza się ku biegunom. Muł globigerynowy tworzy się głównie wskutek opadania na dno wapiennego planktonu. Ilość węglanu wapnia wynosi przeciętnie w mule 60%.

Muł pteropodowy to muł powstały z pancerzyków ślimaków planktonicznych rodzaju Pteropoda. Składem może przypominać muł globigerynowy. Występuje wyłącznie w Atlantyku.

Muł radiolariowy jest to muł barwy czerwonej lub brunatnej; gdy zawierają więcej manganu, ich barwa jest bardziej brunatna. Nie zawierają węglanu wapnia lub zawierają go bardzo niewiele, natomiast główna ich masa składa się z radiolarii z domieszką innych krzemionkowych organizmów, okrzemek i igieł gąbek. Organizmy krzemionkowe stanowią 20-60% składu mułu.

Muł okrzemkowy tworzy się w chłodnych, mniej słonych morzach obu półkul. Złożony jest głównie ze skorupek planktonicznych alg zwanych okrzemkami, tworząc żółtoszary klejowaty osad, po wyschnięciu biały. Muły okrzemkowe występują w wysokich szerokościach geograficznych półkuli południowej, ponadto na półkuli północnej tworzą pas biegnący od Japonii do zachodniej Kanady. Niektóre pelagiczne osady mają do 50% drobnego piasku terygenicznego. Głębokomorskie osady piaszczyste pochodzą więc z redepozycji.

Czerwony ił głębinowy składa się z produktów rozkładu okruchów skał i krzemianów rozprzestrzenianych na dnie morza przez podmorskie i subaeryczne wybuchy wulkaniczne oraz z koloidalnej zawiesiny ilastej pochodzącej z lądu. Barwa mułu jest czerwona, jest to osad wód głębokich, węglanu wapnia zawiera 0-28%. Głównym składnikiem iłu są uwodnione krzemiany glinu o wymiarach koloidalnych. Adsorbują one wapń, magnez i metale alkaliczne, występują w nich w bardzo drobnych ilościach takie metale, jak Cr, Mn, Sr, Be, V, As, Mo, Cu, Pb, Zn.

Kopalny osad abysalny tworzy się w bardzo wielkich głębinach oceanicznych. Znanych jest niewiele tworów tego typu. Niektóre, choć zapewne nie wszystkie, radiolaryty mogą należeć do utworów abysalnych.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.