Aleksandria
Олександрія
Herb Flaga
Państwo

 Ukraina

Obwód

 kirowohradzki

Rejon

aleksandryjski

Populacja (2019)
• liczba ludności


79 289

Kod pocztowy

28000

Położenie na mapie obwodu kirowohradzkiego
Położenie na mapie Ukrainy
48°40′N 33°07′E/48,666667 33,116667
Strona internetowa

Aleksandria (ukr. Олександрія, trb. Ołeksandrija) – miasto na Ukrainie (obwód kirowohradzki) nad rzeką Ingulec (prawy dopływ Dniepru).

Opis

Miasto położone jest we wschodniej części obwodu , 75 km od Kropywnickiego.

Historia

W XVI – I połowie XVIII w. ziemie współczesnego miasta i tereny przyległe były w posiadaniu Siczy Zaporoskiej. Pierwsza wzmianka o osadzie Usiwki na terenie miasta pochodzi z 1746 roku. Według wersji na wpół legendarnej osada powstała jako obóz zimowy kozaków, założony przez kozaka zaporoskiego Usyka (Wusa). Według danych z XVIII w. na początku lat czterdziestych XVIII w. na terenie miasta osiedlili się Kozacy Stu Krzemieńczuków z Pułku Myrorodskiego „Gryhorij Usyk z bratem Sydorem, Pylypem Usykiem i jego bratem Cyrylem”. Choć nie byli oni pierwszymi osadnikami na tych terenach.

Za datę założenia osady można zatem przyjąć rok 1739, kiedy to zaczęli tu mieszkać pobliscy sąsiedzi Mychajło Owramenko, Kozak Setki Krzemieńczuckiej: Stepan Tereszczenko i Roman Kasjan.

Od 1784 r. przydzielony do Aleksandrijska. Później nazwę miasta zmieniono na Aleksandria. W 1793 r. mieszkało tu 738 osób.

14 marca 1806 roku utworzono powiat aleksandryjski, będący częścią gubernii chersońskiej.

W 1858 r. w Aleksandrii żyło 7800 mieszkańców.

Na początku XX wieku w Aleksandrii mieszkało 14 007 osób.

Podczas wojny radziecko-ukraińskiej w 1917 roku na terenie Aleksandrii pojawiły się oddziały Ukraińskich Wolnych Kozaków. 26 marca 1919 roku zaczęto wydawać gazetę. W maju 1919 r. w Oleksandrii doszło do powstania antybolszewickiego pod wodzą Otamana Hryhorjewa. 23 maja 1919 roku powstanie zostało brutalnie stłumione przez siły Armii Czerwonej.

W czasie Wielkiego Głodu zorganizowanego przez władze sowieckie w latach 1932-1933 zginęło co najmniej 1729 mieszkańców miasta.

Podczas okupacji hitlerowskiej, w grudniu 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 700 osób. W marcu 1942 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów zamordowali w okolicy Iwanogrodu.

W 1989 liczyło 102 611 mieszkańców.

W 2013 liczyło 82 819 mieszkańców.

Wydobycie węgla brunatnego, produkcja brykietów, wytwórnia urządzeń górniczych.

W czasie wojny na wschodzie Ukrainy zginęło 24 mieszkańców Aleksandrii, na cześć czego w 2017 roku w Święto Niepodległości odsłonięto pomnik w kształcie krzyża z trójzębem

Podczas inwazji Rosji na Ukrainę 15 kwietnia 2022 r. o godzinie 22:26 Rosjanie dwoma rakietami uderzyli w infrastrukturę miasta i lotnisko. Później szef Obwodowej Administracji Państwowej Kirowogradu Andrij Rajkowicz i burmistrz Oleksandrii Serhij Kuzmenko przekazali, że w wyniku ataku zginęli i zostali ranni.

W 2023 roku w Święto Niepodległości odsłonięto Aleję Pamięci Poległych w wojnie wojny rosyjsko-ukraińskiej.

Zabytki

Miasta partnerskie

Przypisy

  1. ↑ Чисельність наявного населення України на 1 січня 2019 року. Державна служба статистики України. Київ, 2019. стор.41
  2. ↑ Дещо про «козака Вуса» - Олександрійське козацтво
  3. ↑ До історії заснування поселення Усівка Н. Жахалова. Блог Олександрійського краєзнавчого музею
  4. ↑ «До історії заснування поселення Усівка». 28 січня 2015. Блог Надії Жахалової
  5. ↑ «Одесский вестник» № 42, 1856 Повна стаття в перекладі українською
  6. ↑ Географія рідного краю. Ф. Н. Спектор, С. М. Рубін. Київ — 1996. ISBN 966-557-004-8
  7. ↑ № 2852. Ленинское знамя // Летопись периодических и продолжающихся изданий СССР 1986 - 1990. Часть 2. Газеты. М., «Книжная палата», 1994. стр.374
  8. ↑ Михайличенко Д. Ю. Травнева військово-політична криза в УСРР, 1919 р. // Вісник Харківського національного університету ім. В. Н. Каразіна. — Сер. Історія України. — Вип. 5. — Харків, 2002. — С. 137.
  9. ↑ Олександрійці вшанували пам’ять жертв Голодомору
  10. ↑ Geoffrey P. Megargee (red.), Encyclopedia of camps and ghettos, 1933-1945, t. II, part B, s. 1619.
  11. ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу
  12. ↑ Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року. Державна служба статистики України, 2013. [dostęp 2023-09-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-21)]. (ukr.).
  13. ↑ В Олександрії відкрили пам'ятник загиблим в АТО воїнам [online] [dostęp 2020-12-24].
  14. ↑ В Олександрії відкрили пам'ятник загиблим за Україну (ФОТО)
  15. ↑ Кіровоградщина: росіяни вдарили ракетами по аеродрому в Олександрії, „Українська правда” [dostęp 2022-04-16] (ukr.).
  16. ↑ Андрій Райкович - Доброго ранку всій Україні!... [online] [dostęp 2022-04-16] (ukr.).
  17. ↑ Сергій Кузьменко - офіційна сторінка [online] [dostęp 2022-04-16] (ukr.).
  18. ↑ В Олександрії відкрили Алею пам’яті захисників (ФОТО)

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.