| Dasyatidae | |||
| Jordan & Gilbert, 1879 | |||
Przedstawiciel rodziny – Taeniura lymma | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| (bez rangi) | płaszczki | ||
| Nadrząd | |||
| Rodzina |
ogończowate | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Dasyatis Rafinesque, 1810 | |||
| Synonimy | |||
| |||
| Podrodziny | |||
| |||
Ogończowate, ogończe (Dasyatidae) – rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych z rzędu orleniokształtnych (Myliobatiformes), obejmująca ponad 70 gatunków, w tym jadowite. Niektóre są niebezpieczne dla człowieka. Mają niewielkie znaczenie gospodarcze.
Zasięg występowania
Występują w gorących i umiarkowanie ciepłych wodach niemal całego świata. Większość gatunków morskich, niektóre spotykane w wodach słonawych lub słodkich.
Cechy charakterystyczne
Ciało płaskie, w kształcie zbliżonym do rombu lub tarczy o średnicy od 10 cm u Dasyatis acutirostra do 3 m u Dasyatis brevicaudata. Szerokie płetwy piersiowe podobne do skrzydeł, brak płetwy grzbietowej i ogonowej. Przynajmniej jeden ostry, ząbkowany, jadowity kolec na długim ogonie, kolce po wypadnięciu odrastają.
Tryb życia
Ogończowate przebywają najczęściej w wodach przybrzeżnych zamaskowane w piasku podłoża. Żerują przeważnie w nocy. Dobrze pływają. Zaatakowane bronią się uderzając napastnika ogonem. Są żyworodne, samica rodzi od kilku do kilkunastu młodych.
Wypadki śmiertelne
Jad ogończy może być śmiertelny dla człowieka jeśli dostanie się do krwiobiegu. 4 września 2006 w okolicach Port Douglas w stanie Queensland (Australia) od ukłucia kolcem jadowym ogończy Dasyatis brevicaudata w okolice serca zginął Steve Irwin. Istnieje tylko 17 udokumentowanych przypadków śmierci tego typu na świecie.
Klasyfikacja
Rodzina ogończowatych dzieli się na 4 podrodziny:
- Dasyatinae Jordan & Gilbert, 1879
- Neotrygoninae Last, Naylor & Manjaji-Matsumoto, 2016
- Urogymninae Gray, 1851
- Hypolophinae Stromer, 1910
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Dasyatidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ D.S. Jordan & C.H. Gilbert. Notes on the fishes of Beaufort Harbor, North Carolina. „Proceedings of the United States National Museum”. 1 (55), s. 386, 1879. (ang.).
- 1 2 3 Nikolski 1970 ↓, s. 82–83
- ↑ Ron Fricke, William Neil Eschmeyer, Richard Van der Laan (red.), SEARCH, [w:] Eschmeyer's Catalog of Fishes, California Academy of Sciences, 2 kwietnia 2024 [dostęp 2024-04-13] (ang.).
- ↑ Last, P.R., Naylor, G.J. i Manjaji-Matsumoto, B.M.. A revised classification of the family Dasyatidae (Chondrichthyes: Myliobatiformes) based on new morphological and molecular insights. „Zootaxa”. 3 (4139), s. 345–368, 2016. DOI: 10.11646/zootaxa.4139.3.2. (ang.).
Bibliografia
- William N. Eschmeyer: Catalog of Fishes electronic version (5 January 2011). California Academy of Sciences. [dostęp 2011-01-29]. (ang.).
- Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
- Joseph S. Nelson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2006. ISBN 0-471-25031-7.
- G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Franciszek Staff (tłum.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.