Atomowe ogrodnictwo

Atomowe ogrodnictwo – rodzaj hodowli mutacyjnej, w której zmiany w genotypie, a następczo fenotypie, uzyskuje się poprzez ekspozycję roślin na promieniowanie jonizujące, np. promieniowanie gamma, którego źródłem może być cez-137 albo kobalt-60.

Historia

Początki atomowego ogrodnictwa sięgają 1948 roku, kiedy to Muriel Howorth założyła Atomic Gardening Society, a jego członkom rozesłała nasiona napromieniowanych roślin.

Pierwszy specjalistyczny tzw. ogród gamma powstał w 1949 roku w Brookhaven w stanie stanie Nowy Jork. W następnych latach, m.in w ramach projektu Atomu dla pokoju, powstały również w Norwegii, Szwecji, na Kostaryce, w Japonii, Indiach i Związku Radzieckim, w którym to hodowle te były objęte tajemnicą w ramach projektu "Kłos".

Większość ogrodów gamma została z czasem zamknięta wraz z upowszechnieniem się modyfikacji genetycznych. Obecnie działa ich niewiele, w tym jedno prowadzone przez Instytut Hodowli Radiacyjnej we wsi Kamimurata w prefekturze Ibaraki w Japonii.

Powstałe odmiany

W wyniku takiego oddziaływania powstało ponad 2000 nowych odmian roślin, z których większość jest obecnie wykorzystywana w produkcji rolnej. Są to m.in

odporna werticiliozę odmiana mięty pieprzowej o nazwie Todd's Mitcham
odmiany grejpfruta rio star, star ruby czy rio red (stanowią 3/4 wszystkich grejpfrutów uprawanianych w Teksasie)
odmiana orzeszków ziemnych o nazwie colorado irradiado

Przedstawienie w kulturze

Perypetie jednego z postsowieckich, mołdawskich ogrodów gamma zostały przedstawione w filmie dokumentalnym Grădina Sovietică (The Soviet Garden) w reżyserii Dragosza Turea.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 Projekt "Kłos". W: Miłosz Szymański: Kto zgasi światło? Opowieści z Mołdawii. Za Rubieżą, 2023, s. 102-110. ISBN 978-83-967889-1-7.
↑ NicolaN. Twilley NicolaN., Strange and Beautiful Seeds From the Atom, [w:] Edible Geography [online], 21 kwietnia 2011 .
↑ AlexanderA. Trevi AlexanderA., Atomic Gardens [online], Pruned: On landscape architecture and related fields, 20 kwietnia 2011 .
↑ Institute of Radiation Breeding.
↑ B.S.B.S. Ahloowalia B.S.B.S., M.M. Maluszynski M.M., K.K. Nichterlein K.K., Global impact of mutation-derived varieties, „Euphytica”, 135 (2), 2004, s. 187–204, DOI: 10.1023/B:EUPH.0000014914.85465.4f [dostęp 2024-01-17] (ang.).
↑ A.M. van Harten: Mutation Breeding: Theory and Practical Applications. Cambridge: Cambridge University Press, 1998, s. 286–287. ISBN 978-0-521-47074-2.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[zarubieza-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 Projekt "Kłos". W: Miłosz Szymański: Kto zgasi światło? Opowieści z Mołdawii. Za Rubieżą, 2023, s. 102-110. ISBN 978-83-967889-1-7.

[Twilley-2] NicolaN. Twilley NicolaN., Strange and Beautiful Seeds From the Atom, [w:] Edible Geography [online], 21 kwietnia 2011 .

[Pruned-2011-04-atom-3] AlexanderA. Trevi AlexanderA., Atomic Gardens [online], Pruned: On landscape architecture and related fields, 20 kwietnia 2011 .

[4] Institute of Radiation Breeding.

[:0-5] B.S.B.S. Ahloowalia B.S.B.S., M.M. Maluszynski M.M., K.K. Nichterlein K.K., Global impact of mutation-derived varieties, „Euphytica”, 135 (2), 2004, s. 187–204, DOI: 10.1023/B:EUPH.0000014914.85465.4f [dostęp 2024-01-17] (ang.).

[van_Harten-6] A.M. van Harten: Mutation Breeding: Theory and Practical Applications. Cambridge: Cambridge University Press, 1998, s. 286–287. ISBN 978-0-521-47074-2.