Nagykanizsa (niem. Großkirchen, Groß-Kanizsa, tur. Kanije, serb. Velika Kanjiža / Велика Кањижа) – miasto na Węgrzech (49,85 tys. mieszkańców w I 2011) w komitacie Zala na południowym zachodzie kraju.

Ośrodek przemysłu naftowego (po odkryciu pobliskich złóż ropy naftowej w latach 30. XX wieku). W mieście jest stacja kolejowa Nagykanizsa.

Historia

Miejscowość znana od średniowiecza, pierwsza wzmianka z 1245 r. Na wysepce na rzece Kanizsa ród Kanizsai wybudował czworoboczny zamek obronny, przy którym rozwinęło się miasto. Osiągnęło ono szczyt swojego znaczenia w pierwszej poł. XVI w., kiedy było ważnym ośrodkiem handlu z Italią i Styrią. Obok Szigetváru Kanizsa była najważniejszą twierdzą na pd.-zach. ówczesnych Węgier.

Kiedy Turcy zajęli w 1571 r. zamek, mieszkańcy schronili się w ufortyfikowanym mieście, które zostało zajęte przez Turków dopiero w roku 1600. Zamek był siedzibą tureckiego wilajetu do 1690 roku. Po wycofaniu się Osmanów wiedeńska Rada Wojenna kazała w 1702 r. zniszczyć zamek, a do opustoszonego miasta zostali sprowadzeni nowi osadnicy z Niemiec, Chorwacji i Serbii.

W 1765 r. książę Lajos Batthyány, palatyn Węgier, sprowadził do miasta zakon pijarów, którzy założyli w nim wkrótce szkołę i znane później liceum. Po zniszczeniu miasta przez pożar w końcu XVIII wieku kolejne znaczne ożywienie gospodarcze nastąpiło w l. 1860. wraz z uruchomieniem linii kolejowej, łączącej Wiedeń i Budapeszt z Rijeką nad Morzem Adriatyckim. W 1895 r. założona wcześniej szkoła handlowa została przekształcona w uniwersytet. W okresie międzywojennym kolejnym impulsem do rozwoju było odkrycie pod miastem złóż ropy naftowej i gazu ziemnego.

Nagykanizsa była jednym z ośrodków pobytu uchodźców polskich w czasie II wojny światowej.

Postacie związane z miastem

• Károly Kaán (1867-1940) – węgierski leśnik, pionier ochrony przyrody

Miasta partnerskie

• Akka
• Covasna
• Čakovec
• Gleisdorf
• Kazanłyk
• Puchheim
• Salo
• Shijiazhuang

Bibliografia

• Węgierski Urząd Statystyczny
• Jarosław Swajdo Węgry, Wydawnictwo BOSZ, Olszanica 2014, ISBN 978-83-7576-198-6.