Amonal – kruszący materiał wybuchowy, rodzaj amonitu. Są to mieszaniny wybuchowe złożone z azotanu amonu, aluminium i trotylu lub innego silnego materiału wybuchowego, np. DNT lub RDX. Mają wysoką temperaturę produktów wybuchu, ze względu na silnie egzotermiczną reakcję utleniania glinu, która w amonalach przebiega głównie zgodnie z równaniem:

2Al + 3CO
2 → Al
2O
3 + 3CO     ΔE = −180,7 kcal

oraz

2Al + 3H
2O → Al
2O
3 + 3H
2

Dwutlenek węgla i para wodna pochodzą z wybuchu trotylu i azotanu amonu.

Aluminium stosowane było początkowo w postaci pyłu, później opiłków lub płatków. Zwiększenie rozmiaru cząstek nie pogorszyło właściwości produktu, a spowolniło proces utleniania aluminium podczas przechowywania ładunków. Początkowo amonale zawierały 2–3% węgla drzewnego, później z niego zrezygnowano, gdyż nie przynosił korzyści.

Azotan amonu stosowany w amonalach musi być wysokiej czystości, gdyż zanieczyszczenia, zwłaszcza chlorki znacząco przyspieszają utlenianie aluminium podczas przechowywania.

Zostały wprowadzone do użycia na początku XX w. Stosowane były pierwotnie przede wszystkim w kopalniach, później w robotach ziemnych. Militarnie wykorzystywane były głównie jako ładunek torped, bomb głębinowych i min morskich podczas obu wojen światowych oraz do napełniania pocisków artyleryjskich podczas I wojny światowej.

Przykłady amonali

  • alumatol – 77% azotanu amonu, 20% trotylu 3% glinu i 3% węgla
  • amonal angielski i amonal rosyjski – 65% azotanu amonu, 15% trotylu 17% glinu i 3% węgla
  • amonale rosyjskie – 76,5% azotanu amonu, 16% trotylu 7,5% glinu lub 68% azotanu amonu, 15% trotylu 17% glinu, lub 65% azotanu amonu, 15% trotylu 20% glinu
  • amonal francuski – 65% azotanu amonu, 15% trotylu, 10% glinu, 10% węgla
  • amonal niemiecki – 54% azotanu amonu, 30% trotylu, 16% glinu
  • amonal T (austriacki) – 45% azotanu amonu, 30% trotylu, 23% glinu, 2% czerwonego węgla drzewnego
  • minol – 40% azotanu amonu, 40% trotylu, 20% glinu

Niektóre amonale nie zawierały trotylu.

Przypisy

  1. 1 2 3 Korzun 1986 ↓, s. 8–9.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Mieszaniny wybuchowe. Materiały kruszące. Mieszaniny z glinem i innymi metalami, [w:] Tadeusz Urbański, Chemia i technologia materiałów wybuchowych, t. 3, Wydawnictwo MON, 1955, s. 182–184.
  3. 1 2 3 4 Technical Manual 9-1300-214. Military Explosives, Washington: Department of the Army, 1990, s. 8-124, OCLC 26152178 (ang.).
  4. ↑ Korzun 1986 ↓, s. 8.
  5. 1 2 3 4 Korzun 1986 ↓, s. 9.
  6. ↑ Korzun 1986 ↓, s. 113.

Bibliografia

  • Mikołaj Korzun, 1000 słów o materiałach wybuchowych i wybuchu, Warszawa: Wydawnictwo MON, 1986, ISBN 83-11-07044-X..

Zobacz też

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.