Petaurinae

	Petaurinae
	Bonaparte, 1832
	; Przedstawiciel rodzaju – lotopałanka hebanowa (P. gracilis)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	ssaki niższe
Rząd	dwuprzodozębowce
Podrząd	kangurokształtne
Nadrodzina	lotopałankowce
Rodzina	lotopałankowate
Podrodzina	Petaurinae
	Typ nomenklatoryczny
	Podrodzina: Petaurus G. Shaw, 1791; Rodzaj: Petaurus australis G. Shaw, 1791
Synonimy
	Podrodziny: Petaurina Bonaparte, 1832; Petaurusideae Lesson, 1842; Pétauristins Gervais, 1855; Petaurinae Gill, 1872; Petauridae Kirsch, 1968; Petauroidea Aplin & Archer, 1987; Petaurini Szalay, 1994; Rodzaju: Ptilotus G. Fischer, 1814; Belidea Waterhouse, 1838; Belideus Waterhouse, 1839; Belidens Wiegmann, 1839; Xenochirus Gloger, 1841; Petaurella Matschie, 1916; Petaurula Matschie, 1916;
Rodzaje i gatunki
	Petaurus G. Shaw, 1791 – lotopałanka; 9 gatunków – zobacz opis w tekście
	Petaurus G. Shaw, 1791 – lotopałanka; 9 gatunków – zobacz opis w tekście

Petaurinae – monotypowa podrodzina ssaków z rodziny lotopałankowatych (Petauridae).

Zasięg występowania

Podrodzina obejmuje gatunki występujące na Nowej Gwinei i w Australii.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 14–31 cm, długość ogona 14–47 cm; masa ciała 60–725 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1791 roku brytyjski zoolog i botanik George Shaw w książce swojego autorstwa o tytule The naturalist’s miscellany, or Coloured figures of natural objects. Jako gatunek typowy Shaw wyznaczył lotopałankę żółtobrzuchą (P. australis).

Etymologia

Petaurus: gr. πεταυρον petauron „trampolina, skakać”, od πεταυριστης petauristēs „akrobata, balansista”.
Ptilotus: gr. πτιλωτος ptilōtos „skrzydlaty”. Gatunek typowy: Petaurus australis Shaw, 1791.
Belidea i Belideus (Belidens): gr. βελος belos, βελεος beleos „strzała, oszczep”. Gatunek typowy: Didelphys sciurea Shaw, 1794 (= Sciurus (Petaurus) norfolcensis Kerr, 1792).
Xenochirus: gr. ξενος xenos „dziwny, niezwykły”; χειρ kheir, χειρος kheiros „dłoń”. Gatunek typowy: Didelphys sciurea Shaw, 1794 (= Sciurus (Petaurus) norfolcensis Kerr, 1792).
Petaurella: rodzaj Petaurus Shaw, 1791; łac. przyrostek zdrabniający -ella. Gatunek typowy: Petaurus (Belideus) breviceps Waterhouse, 1838.
Petaurula: rodzaj Petaurus Shaw, 1791; łac. przyrostek zdrabniający -ula. Gatunek typowy: Petaurus breviceps var. papuanus O. Thomas, 1888.

Podział systematyczny

Do podrodziny należy jeden rodzaj lotopałanka (Petaurus) z następującymi gatunkami:

Petaurus australis G. Shaw, 1791 – lotopałanka żółtobrzucha
Petaurus abidi A.C. Ziegler, 1981 – lotopałanka północna
Petaurus biacensis Ulmer, 1940 – lotopałanka wyspowa
Petaurus breviceps Waterhouse, 1838 – lotopałanka karłowata
Petaurus ariel (Gould, 1842)
Petaurus notatus W. Peters, 1859
Petaurus papuanus O. Thomas, 1888
Petaurus norfolcensis Kerr, 1792 – lotopałanka pośrednia
Petaurus gracilis (De Vis, 1883) – lotopałanka hebanowa

Uwagi

↑ Wariant pisowni Belidea Waterhouse, 1838.
↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Belideus Waterhouse, 1839.

Przypisy

1 2 Ch.L. Bonaparte: Saggio d’una distribuzione metodica degli animali vertebrati a sangue freddo. Rome: Antonio Boulzaler, 1832, s. 69. (wł.).
↑ R.-P. Lesson: Nouveau Tableau du Règne Animal: Mammifères. Paris: Arthus Bertrand, 1842, s. 189. (fr.).
↑ P. Gervais: Histoire naturelle des mammifères: avec l’indication de leurs moeurs et de leurs rapports avec les arts, le commerce et l’agriculture. Cz. 2: Carnivores, proboscidiens, jumentés, bisulques, édentés, marsupiaux, monotrèmes, phoques, sirénides et cétacés. Paris: L. Curmer, 1855, s. 276. (fr.).
↑ T.N. Gill. Arrangement of the Families of Mammals; with Analytical Tables. „Smithsonian Miscellaneous collections”. 11, s. 25, 1872. (ang.).
↑ J.A.W. Kirsch. Prodromus of the comparative serology of Marsupialia. „Nature”. 217 (5127), s. 420, 1968. DOI: 10.1038/217418a0. (ang.).
↑ K.P. Aplin & M. Archer: Recent advances in marsupialsystematics with a new syncretic classification. W: M. Archer (red.): Possums and Opossums: Studies in Evolution. Chipping Norton: Surrey Beatty & Sons, 1987, s. lv. ISBN 978-0-949324-05-4. (ang.).
↑ F.S. Szalay: Evolutionary history of the marsupials and an analysis of osteological characters. Cambridge: Cambridge University Press, 1994, s. 43. DOI: 10.1017/CBO9780511565571. ISBN 978-0-511-56557-1. (ang.).
↑ J.G. Fischer von Waldheim: Zoognosia tabulis synopticis illustrata, in usum praelectionum Academiae imperialis medico-chirugicae mosquensis edita. Cz. 3. Mosquae: Nicolai S. Vsevolozsky, 1814, s. 512. (łac.).
↑ G.R. Waterhouse. Some skulls of the flying opossums (Petaurista). „The Athenaeum”. 580, s. 880, 1838. (ang.).
↑ G.R. Waterhouse. On the Dentition of the Flying Opossums. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 6, s. 149, 1839. (ang.).
↑ A.F.A. Wiegmann. Amphibia, aves, mammalia bearbeitet com Herausgeber. „Archiv für Naturgeschichte”. 5 (2), s. 418, 1839. (niem.).
↑ C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 85. (niem.).
1 2 P. Matschie. Die Verbreitung der Beuteltiere auf NeuGuinea mit einigen Bemerkungen über ihre Einteilung in Untergattungen. „Mitteilungen aus dem Zoologischen Museum in Berlin”. 8, s. 261, 1915–1917. (niem.).
1 2 G. Shaw: The naturalist’s miscellany, or Coloured figures of natural objects. Cz. 2. London: Nodder & Co., 1790, s. ryc. 60. (ang.).
1 2 3 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 13–14. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 88. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
1 2 S. Jackson: Family Petauridae (Striped Possums, Leadbeater’s Possum and Lesser Gliders). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 561–565. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Family Petauridae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-26].
↑ Class Mammalia. W: Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 59–60. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Palmer 1904 ↓, s. 526.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 168.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 597.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 188.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 135.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 30.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 710.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 80.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 246.
↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-08-06]. (ang.).
↑ T. Cremona, A.M. Baker, S.J.B. Cooper, R. Montague-Drake, A.M. Stobo-Wilson & S.M. Carthew. Integrative taxonomic investigation of Petaurus breviceps (Marsupialia: Petauridae) reveals three distinct species. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 191 (2), s. 503–527, 2021. DOI: 10.1093/zoolinnean/zlaa060. (ang.).

Bibliografia

T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).
Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[10] Wariant pisowni Belidea Waterhouse, 1838.

[12] Niepoprawna późniejsza pisownia Belideus Waterhouse, 1839.

[Bonaparte-1] 1 2 Ch.L. Bonaparte: Saggio d’una distribuzione metodica degli animali vertebrati a sangue freddo. Rome: Antonio Boulzaler, 1832, s. 69. (wł.).

[les-2] R.-P. Lesson: Nouveau Tableau du Règne Animal: Mammifères. Paris: Arthus Bertrand, 1842, s. 189. (fr.).

[ger-3] P. Gervais: Histoire naturelle des mammifères: avec l’indication de leurs moeurs et de leurs rapports avec les arts, le commerce et l’agriculture. Cz. 2: Carnivores, proboscidiens, jumentés, bisulques, édentés, marsupiaux, monotrèmes, phoques, sirénides et cétacés. Paris: L. Curmer, 1855, s. 276. (fr.).

[gill-4] T.N. Gill. Arrangement of the Families of Mammals; with Analytical Tables. „Smithsonian Miscellaneous collections”. 11, s. 25, 1872. (ang.).

[kir-5] J.A.W. Kirsch. Prodromus of the comparative serology of Marsupialia. „Nature”. 217 (5127), s. 420, 1968. DOI: 10.1038/217418a0. (ang.).

[apl&arch-6] K.P. Aplin & M. Archer: Recent advances in marsupialsystematics with a new syncretic classification. W: M. Archer (red.): Possums and Opossums: Studies in Evolution. Chipping Norton: Surrey Beatty & Sons, 1987, s. lv. ISBN 978-0-949324-05-4. (ang.).

[sza-7] F.S. Szalay: Evolutionary history of the marsupials and an analysis of osteological characters. Cambridge: Cambridge University Press, 1994, s. 43. DOI: 10.1017/CBO9780511565571. ISBN 978-0-511-56557-1. (ang.).

[Fischer-8] J.G. Fischer von Waldheim: Zoognosia tabulis synopticis illustrata, in usum praelectionum Academiae imperialis medico-chirugicae mosquensis edita. Cz. 3. Mosquae: Nicolai S. Vsevolozsky, 1814, s. 512. (łac.).

[wat38-9] G.R. Waterhouse. Some skulls of the flying opossums (Petaurista). „The Athenaeum”. 580, s. 880, 1838. (ang.).

[wat39-11] G.R. Waterhouse. On the Dentition of the Flying Opossums. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 6, s. 149, 1839. (ang.).

[wie-13] A.F.A. Wiegmann. Amphibia, aves, mammalia bearbeitet com Herausgeber. „Archiv für Naturgeschichte”. 5 (2), s. 418, 1839. (niem.).

[Gloger-14] C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 85. (niem.).

[Matschie-15] 1 2 P. Matschie. Die Verbreitung der Beuteltiere auf NeuGuinea mit einigen Bemerkungen über ihre Einteilung in Untergattungen. „Mitteilungen aus dem Zoologischen Museum in Berlin”. 8, s. 261, 1915–1917. (niem.).

[Shaw-16] 1 2 G. Shaw: The naturalist’s miscellany, or Coloured figures of natural objects. Cz. 2. London: Nodder & Co., 1790, s. ryc. 60. (ang.).

[Cichocki&inni-17] 1 2 3 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 13–14. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-18] 1 2 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 88. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[Jackson-19] 1 2 S. Jackson: Family Petauridae (Striped Possums, Leadbeater’s Possum and Lesser Gliders). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 561–565. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).

[Wilson&Reeder-20] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Family Petauridae. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-26].

[amw-21] Class Mammalia. W: Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 59–60. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/534/mode/1up_526]-22] Palmer 1904 ↓, s. 526.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=198_168]-23] Jaeger 1944 ↓, s. 168.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/605/mode/1up_597]-24] Palmer 1904 ↓, s. 597.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=218_188]-25] Jaeger 1944 ↓, s. 188.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/143/mode/1up_135]-26] Palmer 1904 ↓, s. 135.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=60_30]-27] Jaeger 1944 ↓, s. 30.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/item/88553#page/718/mode/1up_710]-28] Palmer 1904 ↓, s. 710.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=110_80]-29] Jaeger 1944 ↓, s. 80.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=276_246]-30] Jaeger 1944 ↓, s. 246.

[mdd-31] N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-08-06]. (ang.).

[Cremona&inni-32] T. Cremona, A.M. Baker, S.J.B. Cooper, R. Montague-Drake, A.M. Stobo-Wilson & S.M. Carthew. Integrative taxonomic investigation of Petaurus breviceps (Marsupialia: Petauridae) reveals three distinct species. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 191 (2), s. 503–527, 2021. DOI: 10.1093/zoolinnean/zlaa060. (ang.).