Patyczka lepka
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

patyczniaki

Rząd

patyczkowce

Rodzina

patyczkowate

Rodzaj

patyczka

Gatunek

patyczka lepka

Nazwa systematyczna
Leotia lubrica (Scop.) Pers.
Comm. fung. clav. (Lipsiae): 31 (1797)

Patyczka lepka (Leotia lubrica (Scop.) Pers.) – gatunek grzybów z rodziny patyczkowatych (Leotiacae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Leotia, Leotiaceae, Leotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1772 Joannes Antonius Scopoli nadając mu nazwę Helvella lubrica. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1797 Christian Hendrik Persoon, przenosząc go do rodzaju Leotia.

Niektóre synonimy naukowe:

  • Helvella lubrica Scop. 1772
  • Leotia aurantipes (S. Imai) F.L. Tai 1944
  • Leotia gelatinosa Hill 1771
  • Leotia viscosa Fr. 1822

Nazwa polska według M.A. Chmiel.

Morfologia

Owocnik

Wysokość 2–7 cm, zbudowany jest z główki i trzonu. Główka ma średnicę 1–2 cm, za młodu jest kulista, później wypukła i nieregularnie płatowata, w końcu mózgowato wypiętrzona. Brzegi podwinięte. Powierzchnia śliska, barwy żółtej, żółtooliwkowej do żółtozielonej. Trzon o wysokości 2–7 cm i grubości 2–5 mm, walcowaty lub spłaszczony, w górnej części zwykle rozszerzony, w środku pusty. Powierzchnia śliska, o barwie początkowo cytrynowej lub złotożółtej, później ochrowej, cynamonowobrązowej. Miąższ galaretowaty, wodnisty, brązowawy i bez smaku i zapachu.

Cechy mikroskopowe

Warstwa zarodnionośna znajduje się na zewnętrznej stronie główki. Zarodniki o rozmiarach 16–25 × 4–6 μm, wąsko elipsoidalne do jajowatych, często zakrzywione, gładkie. Dojrzałe posiadają 3–7 przegród. Worki 8-zarodnikowe. Wstawki (parafizy) nitkowate, często rozwidlające się, o grubości 1–2 μm, w niektórych miejscach nabrzmiałe.

Występowanie i siedlisko

Występuje na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. W Polsce jest dość pospolity.

Rośnie przeważnie w wilgotnych lasach liściastych, iglastych i mieszanych wśród mchów i traw, nieraz grupkami.

Gatunki podobne

Tzw. patyczka czarnozielona (Leotia atrovirens). Ma taki sam kształt i rozmiary, różni się barwą (jest ciemnozielona do prawie czarnej) oraz siedliskiem – występuje tylko w lasach liściastych. Podobne są też hełmiki: hełmik okrągławy (Cudonia circinans) i Cudonia confusa, które rosną na drzewach iglastych i są mniejsze (osiągają wysokość do 3 cm).

Zastosowanie

Jadalny, lecz niezbyt smaczny.

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-12-12] (ang.).
  2. ↑ Species Fungorum. [dostęp 2013-11-12]. (ang.).
  3. ↑ Maria Alicja Chmiel, Checklist of Polish Larger Ascomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences Kraków, 2006, ISBN 978-83-89648-46-4.
  4. 1 2 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 1 2 3 Edmund Garnweidner, Hertha Garnweidner, Alicja Borowska, Alina Skirgiełło: Grzyby : przewodnik do poznawania i oznaczania grzybów Europy Środkowej. Warszawa: MUZA SA, 2006, s. 234. ISBN 83-7319-976-4.
  6. ↑ MushroomExpert [online] [dostęp 2014-10-05] (ang.).
  7. ↑ Discover Life Maps. [dostęp 2014-10-03].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.