| kraj | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Siedziba | |||||
| Data powstania |
20 października 1938 | ||||
| Kod ISO 3166-2 |
RU-PRI | ||||
| Gubernator |
Oleg Kożemjako | ||||
| Powierzchnia |
164 673 km² | ||||
| Populacja (2021) • liczba ludności |
| ||||
| • gęstość |
11,41 os./km² | ||||
| Tablice rejestracyjne |
25; 125 | ||||
| Strefa czasowa |
czas moskiewski +7, UTC +10:00 | ||||
| Języki urzędowe | |||||
| Położenie na mapie Rosji | |||||
| Strona internetowa | |||||
Kraj Nadmorski (ros. Приморский край) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej w Dalekowschodnim Okręgu Federalnym ze stolicą we Władywostoku.
Geografia
Kraj Nadmorski stanowi najdalej wysuniętą na południowy wschód część Rosji. Znajduje się pomiędzy 42° i 48° szerokości geograficznej północnej i 130° i 139° długości geograficznej wschodniej. Jest rozciągnięty południkowo, a odległość od najbardziej wysuniętego punktu na północ do najbardziej wysuniętego na południe wynosi około 900 km.
Kraj Nadmorski graniczy z Chinami od zachodu, z Koreą Północną od południa, z Krajem Chabarowskim na północy i z Morzem Japońskim na wschodzie.
- Długość granic – ponad 3000 km, w tym 1350 km to granice morskie.
- Najwyższy szczyt – Anik, wys. 1933 m n.p.m.
- Długość linii kolejowych – 1628 km, z czego 345 km to linie zelektryfikowane.
- Długość dróg – 12 633 km
Topografia
Obszar kraju ma charakter górski i wyżynny. Przeważająca część kraju jest zalesiona (80%). Średnia wysokość wynosi ok. 500 m n.p.m. Głównym pasmem górskim jest Sichote-Aliń z najwyższym szczytem Kraju Nadmorskiego – górą Anik (1933 m n.p.m.), składające się z licznych mniejszych pasm. Na południu liczne jaskinie krasowe, np. Spiaszczaja Krasawica. Góry poprzecinane są licznymi dolinami rzek i potoków. Największą rzeką jest Ussuri z dopływem Bolszą Ussurką. Zachodnia część kraju położona jest na Nizinie Chanka nad największym rosyjskim jeziorem na Dalekim Wschodzie, Chanką. W kraju znajdują się również liczne małe wyspy, jak: Rosyjska, Popowa, Putiatina, Rejneke, Rikorda, Archipelag Rimskiego-Korsakowa, Askold, Pietrowa i inne. Na Morzu Japońskim, w pobliżu Władywostoku, znajduje się Półwysep Jankowskiego – nazwany na cześć polskiego zesłańca Michała Jankowskiego, pioniera rosyjskiego Dalekiego Wschodu, archeologa, przedsiębiorcy, przyrodnika i hodowcy.
Klimat
Klimat kraju jest umiarkowany chłodny monsunowy.
Ludność
W 1989 roku zaludnienie kraju wynosiło 2 258 391 osób, w 2002 roku 2 071 210, a w roku 2010 spadło do 1 956 497 mieszkańców. W roku tym w skład populacji wchodziły następujące narodowości:
- Rosjanie: 92,5%
- Ukraińcy: 2,8%
- Koreańczycy: 1%
- Tatarzy: 0,6%
- Uzbecy: 0,5%
- Białorusini: 0,3%
- Ormianie: 0,3%
- Azerowie: 0,2%
- Mordwini: 0,1%
- Chińczycy: 0,2%
- pozostali: 1,5%
Religia
Według oficjalnego sondażu z roku 2012 26,6% ludności Kraju Nadmorskiego zalicza się do Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, 6% to niezrzeszeni chrześcijanie, 1% zalicza się do innej Cerkwi prawosławnej, 1% populacji zalicza się do rodzimowierstwa słowiańskiego (słowiańskie neopogaństwo). W dalszej kolejności, 24% populacji jest wierząca, lecz nie należy do żadnej wspólnoty religijnej, 35% to ateiści, oraz 6,4% wskazuje inne religie lub nie chciała odpowiedzieć na pytanie.
Podział administracyjny
Kraj podzielony jest na 10 miast wydzielonych i 22 rejony.
- Miasta zamknięte – pod jurysdykcją władz Federacji (poza jurysdykcją władz Kraju).
- Bolszoj Kamień (Большой Камень)
- Fokino (Фокино) – wraz z osiedlami typu miejskiego: Dunaj (Дунай) i Putjatin (Путятин).
- Miasta wydzielone
- Władywostok (Владивосток) – stolica kraju.
- Arsienjew (Арсеньев)
- Artiom (Артём)
- Dalniegorsk (Дальнегорск)
- Dalnierieczensk (Дальнереченск)
- Lesozawodzk (Лесозаводск)
- Nachodka (Находка)
- Partizansk (Партизанск)
- Spassk-Dalnij (Спасск-Дальний)
- Ussuryjsk (Уссурийск)
- Rejony
- rejon anuczynski (Анучинский район)
- rejon czernigowski (Черниговский район)
- rejon czugujewski (Чугуевский район)
- rejon dalnierieczenski (Дальнереченский район)
- rejon kawalerowski (Кавалеровский район)
- rejon chankajski (Ханкайский район)
- rejon chasanski (Хасанский район)
- rejon chorolski (Хорольский район)
- rejon kirowski (Кировский район)
- rejon krasnoarmiejski (Красноармейский район)
- rejon łazowski (Лазовский район)
- rejon michajłowski (Михайловский район)
- rejon nadieżdinski (Надеждинский район)
- rejon oktiabr´ski (Октябрьский район)
- rejon olginski (Ольгинский район)
- rejon partizanski (Партизанский район)
- rejon pograniczny (Пограничный район)
- rejon pożarski (Пожарский район)
- rejon szkotowski (Шкотовский район)
- rejon spasski (Спасский район)
- rejon tierniejski (Тернейский район)
- rejon jakowlewski (Яковлевский район)
Gospodarka
W Kraju Nadmorskim rozwinął się przemysł hutniczy, górniczy, rybny, maszynowy, metalowy, elektrotechniczny, drzewny, chemiczny oraz materiałów budowlanych. W regionie uprawia się pszenicę, owies, ryż, soję, buraki cukrowe, słonecznik oraz hoduje się bydło, zwierzęta futerkowe.
Transport
Przez kraj przebiega linia kolei transsyberyjskiej, która kończy tu swój bieg, oraz liczne drogi w tym droga magistralna M60. We Władywostoku znajduje się największy rosyjski port morski na Dalekim Wschodzie oraz międzynarodowy Port lotniczy Władywostok.
Tablice pojazdów zarejestrowanych w Kraju Nadmorskim mają oznaczenie 25 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.
Przypisy
- ↑ Предварительная оценка численности постоянного населения на 1 января 2021 года и в среднем за 2020 год. [dostęp 2021-03-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-02-04)].
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 г.. Demoscope.ru. [dostęp 2018-08-21].
- ↑ Всесоюзная перепись населения 2002 г.. Demoscope.ru. [dostęp 2018-08-21].
- ↑ Всесоюзная перепись населения 2010 г.. Demoscope.ru. [dostęp 2018-08-21].
- ↑ Rosyjski spis ludności z 2010 roku.
- 1 2 Arena – Atlas of Religions and Nationalities in Russia. Sreda.org (Ang.).
- 1 2 Kraj Nadmorski, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2022-10-18].
Bibliografia
- Dalewostocznyj Geologiczeskij Institut (Rosyjska Akademia Nauk): Nadmorski Kraj Rosji. [dostęp 2012-06-14]. (ros.).