Jan Skowroński ps. Cygan, (ur. 5 lutego 1922 w Dmochach-Rodzonkach, zm. 29 lipca 1948 w Białymstoku) – żołnierz NSZ i NZW, funkcjonariusz Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego.

Od 1942 należał do Narodowych Sił Zbrojnych. W 1944 na rozkaz organizacji został funkcjonariuszem powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (UBP) w Wysokiem Mazowieckiem. W 1945, po ukończeniu Centralnej Szkoły MBP został kierownikiem Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego (PUBP) w Wyrzysku. W tym samym roku, zagrożony dekonspiracją i aresztowaniem, zdezerterował i przystąpił do NSZ, a w sierpniu 1945 rozpoczął działalność w NZW. Początkowo był w ochronie sztabu Komendy Okręgu NZW Białystok, a od listopada 1945 do lutego 1946 w III Brygadzie NZW dowodzonej przez Romualda Rajsa „Burego”. Po częściowej demobilizacji Brygady został szefem Wydziału I (organizacyjnego) w Komendzie Powiatu Wysokie Mazowieckie NZW. W kwietniu 1947 skorzystał z amnestii i ujawnił się, jednak zagrożony aresztowaniem wrócił do konspiracji.

3 lipca 1947 został otoczony przez grupę operacyjną UB, został ranny i nie mając szans na ucieczkę usiłował popełnić samobójstwo, strzelając sobie w głowę. Został odratowany, choć skutkiem postrzału był częściowy paraliż. W czasie śledztwa nie wytrzymał tortur i wydał kilkaset osób działających w konspiracji z okręgu Białostoczyzny. 31 maja 1948 skazany na karę śmierci i 29 lipca 1948 rozstrzelany w białostockim więzieniu przez pluton egzekucyjny pod dowództwem Edwarda Kislera z WUBP.

Bibliografia

  • Żołnierze wyklęci. Antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 roku, oprac. Kazimierz Krajewski, Janusz Kurtyka, Tomasz Łabuszewski et al., Warszawa 2002.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.