Iloraz reakcji – liczba określająca ogólny stosunek stężeń molowych lub aktywności molowych substratów i produktów danej reakcji chemicznej, w danej chwili jej trwania. W przypadku reakcji przebiegających całkowicie lub częściowo w fazie gazowej, stężenia można zastąpić ciśnieniami cząstkowymi, a aktywności lotnościami, czyli aktywnościami ciśnieniowymi.

Iloraz reakcji wyznacza się na podstawie jej równania. W liczniku wyrażenia występuje iloczyn stężeń (lub aktywności) produktów podniesionych do potęgi ich współczynników stechiometrycznych, zaś w mianowniku iloczyn stężeń (lub aktywności) substratów, również podniesionych do potęgi ich współczynników stechiometrycznych.

Np. dla reakcji:

iloraz ten wynosi:

Ogólnie iloraz ten można zapisać dla każdej reakcji w formie:

gdzie:

– aktywność molowa i-tego związku,
– współczynnik stechiometryczny i-tego związku, zapisywany ze znakiem „–” dla substratów i znakiem „+” dla produktów.

Jeśli iloraz reakcji obliczy się w momencie uzyskania przez nią pełnej równowagi, to wówczas jego wartość jest równa wartości stałej równowagi tej reakcji. Wyrażenie na iloraz reakcji stanowi również definicję stałej równowagi.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.