Maślanka płonnikowa
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

pierścieniakowate

Rodzaj

maślanka

Gatunek

maślanka płonnikowa

Nazwa systematyczna
Hypholoma polytrichi (Fr.) Ricken
Die Blätterpilze: 249 (1912)

Maślanka płonnikowa, łysiczka płonnikowa (Hypholoma polytrichi (Fr.) Ricken) – gatunek grzybów z rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hypholoma, Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1815 r. Elias Fries nadając mu nazwę Agaricus polytrichi. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1936 r. Adalbert Ricken przenosząc go do rodzaju Hypholoma.

Synonimy:

  • Agaricus polytrichi Fr. 1815
  • Agaricus udus var. polytrichi (Fr.) Fr. 1821
  • Geophila polytrichi (Fr.) Kühner & Romagn. 1953
  • Naematoloma polytrichi (Fr.) Konrad 1929
  • Naematoloma udum * polytrichum (Fr.) P. Karst. 1879
  • Psilocybe polytrichi (Fr.) Sacc. 1887
  • Psilocybe uda subsp. polytrichi (Fr.) Sacc. 1897
  • Psilocybe uda var. polytrichi (Fr.) Gillet 1878

Nazwę maślanka wrzosowa podał Władysław Wojewoda w 1999 r. Józef Teodorowicz w 1936 r. opisywał ten gatunek pod nazwą ostrzępka płonnikowa. W 2003 r. w zestawieniu wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski W. Wojewoda wymienia ten gatunek pod nazwą łysiczka płonnikowa (Psilocybe polytrichi).

Morfologia

Kapelusz

Średnica 0,5–2 cm, kształt wypukły, czasami z małym garbkiem, niehigrofaniczny, nieprązkowany. Powierzchnia czerwonożółta, na środku żółtawa.

Blaszki

Średnio gęste, początkowo żółte, potem oliwkowobrązowe.

Trzon

Wysokość 4–10 mm, grubość 1–3 mm, centralny, cylindryczny. Powierzchnia górą żółta, ku podstawie czerwonobrązowa.

Miąższ

Cienki, żółty. Smak i zapach niewyraźny.

Wysyp zarodników

Żółto-brązowy.

Cechy mikroskopowe

Zarodniki 7–9 × 4–5 μm, elipsoidalne, gładkie. Leptocystydy cylindryczne.

Występowanie i siedlisko

W Europie maślanka płonnikowa jest szeroko rozprzestrzeniona. W zestawieniu wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski W. Wojewoda w 2003 r. przytacza kilkanaście jej stanowisk. Bardziej aktualne stanowiska podaje internetowy atlas grzybów Polski. Umieszczona w nim jest na liście gatunków zagrożonych, wartych objęcia ochroną. Na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski ma status R – gatunek potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych.

Występuje nw lasach iglastych, rzadziej w lasach mieszanych i liściastych, częściej w górach. Rośnie na kwaśnych i piaszczystych glebach, na glebach torfowych wśród mchów płonnik pospolity i torfowiec i na opadłym igliwiu świerków. Owocniki wytwarza zazwyczaj od czerwca do listopada.

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2021-08-25].
  2. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2021-08-25].
  3. 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ISBN 83-89648-09-1.
  4. 1 2 3 4 5 6 Hypholoma polytrichi – łysiczka płonnikowa, [w:] Atlas grzybów [online] [dostęp 2021-08-25].
  5. ↑ Discover Life [online] [dostęp 2021-08-25].
  6. ↑ Aktualne stanowiska maślanki płonnikowej w Polsce [online] [dostęp 2021-08-25].
  7. ↑ Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg, Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski, Kraków:W. Szafer Institute of Botany, PAN, 2006, ISBN 83-89648-38-5.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.