Piestrzyca kędzierzawa

Piestrzyca kędzierzawa
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	workowce
Klasa	kustrzebniaki
Rząd	kustrzebkowce
Rodzina	piestrzycowate
Rodzaj	piestrzyca
Gatunek	piestrzyca kędzierzawa
	Nazwa systematyczna
	Helvella crispa (Scop.) Fr.; Syst. mycol. (Lundae) 2(1): 14 (1822)

Piestrzyca kędzierzawa (Helvella crispa (Scop.) Fr.) – gatunek grzybów z rodziny piestrzycowatych (Helvellaceae).

Systematyka

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Helvella, Helvellaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1772 r. Giovanni Antonio Scopoli nadając mu nazwę Phallus crispus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1822 r. Elias Fries, przenosząc go do rodzaju Helvella.

Niektóre synonimy nazwy naukowej:

Costapeda crispa (Scop.) Falck 1923
Helvella nigricans Schaeff. 1774
Helvella nigricans Schaeff. 1774, var. nigricans
Phallus costatus Batsch 1783
Phallus crispus Scop. 1772.

Nazwa polska według M.A. Chmiel.

Morfologia

Owocnik

Ma wysokość 2–10 (wyjątkowo do 25) cm, zaznaczoną główkę i trzon. Główka ma rozmiary 2–5 × 2–5 cm, nieregularny kształt, jest płatowata, nieregularnie pofałdowana, czasem siodłowato wklęsła. Trzon ma wysokość 3–10 cm, grubość 2–5 cm, jest wyraźnie bruzdkowany, poszerzony na dole. Miąższ cienki, kruchy. Zarówno główka, jak i trzon mają barwę od białawej poprzez kremowożółtawą do brudnoochrowej.

Wysyp zarodników

Biały. Askospory eliptyczne, gładkie, bezbarwne, o wymiarach 19 × 11,5 μm (15–21 × 10–12 μm).

Gatunki podobne

Ma tak charakterystyczny wygląd, że trudno ją pomylić z innymi gatunkami. Nieco podobna jest piestrzyca giętka (Helvella elastica), ale ma trzon gładki, bez jamek i żebrowań, jest mniejsza i ma siodłowatą główkę.

Występowanie i siedlisko

Piestrzyca kędzierzawa występuje w Europie i Ameryce Północnej, od końca lata do późnej jesieni. W Polsce jest średnio pospolita.

Naziemny grzyb saprotroficzny. Rośnie w wilgotnych lasach liściastych, szczególnie chętnie na glebach wapiennych. Rośnie także poza lasami: w parkach i ogrodach, na obrzeżach dróg.

Znaczenie

Wiele książek podaje, że piestrzyca kędzierzawa jest smacznym grzybem jadalnym. Owocniki zawierają jednak metylohydrazyny (podobnie jak piestrzenica kasztanowata), mogące wywołać objawy zatrucia, a także wywierające działanie karcynogenne. Opisywano przypadki wystąpienia objawów żołądkowo-jelitowych po zjedzeniu surowych owocników. Grzyb mikoryzowy.

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2015-10-24] (ang.).
↑ Maria AlicjaM.A. Chmiel Maria AlicjaM.A., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany PAN, 2006, ISBN 978-83-89648-46-4 .
1 2 3 4 BarbaraB. Gumińska BarbaraB., WładysławW. Wojewoda WładysławW., Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, ISBN 83-09-00714-0 .
1 2 R.R. Phillips R.R., Mushrooms, London: Pan Macmillan Ltd, 2006, s. 360, ISBN 0-330-44237-6 (ang.).
↑ PavolP. Škubla PavolP., Wielki atlas grzybów, Poznań: Elipsa, 2007, ISBN 978-83-245-9550-1 .
1 2 HansH. Hsas HansH., The young specialist looks at fungi;, Burke, 1969, s. 184, ISBN 978-0-222-79409-3 (ang.).
↑ TillT. R.Lohmeyer TillT., UteU. Kũnkele UteU., Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie, Warszawa 2006, ISBN 83-85444-65-3 .
↑ JosephJ. Ammirati JosephJ., James A.J.A. Traquair James A.J.A., Paul A.P.A. Horgen Paul A.P.A., Poisonous mushrooms of the northern United States and Canada, Minneapolis: University of Minnesota Press, 1985, s. 259, ISBN 0-8166-1407-5 (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).

[sf-2] Species Fungorum [online] [dostęp 2015-10-24] (ang.).

[chm-3] Maria AlicjaM.A. Chmiel Maria AlicjaM.A., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów workowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany PAN, 2006, ISBN 978-83-89648-46-4 .

[gum-4] 1 2 3 4 BarbaraB. Gumińska BarbaraB., WładysławW. Wojewoda WładysławW., Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, ISBN 83-09-00714-0 .

[phil-5] 1 2 R.R. Phillips R.R., Mushrooms, London: Pan Macmillan Ltd, 2006, s. 360, ISBN 0-330-44237-6 (ang.).

[wag-6] PavolP. Škubla PavolP., Wielki atlas grzybów, Poznań: Elipsa, 2007, ISBN 978-83-245-9550-1 .

[hsas-7] 1 2 HansH. Hsas HansH., The young specialist looks at fungi;, Burke, 1969, s. 184, ISBN 978-0-222-79409-3 (ang.).

[griz-8] TillT. R.Lohmeyer TillT., UteU. Kũnkele UteU., Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie, Warszawa 2006, ISBN 83-85444-65-3 .

[am-9] JosephJ. Ammirati JosephJ., James A.J.A. Traquair James A.J.A., Paul A.P.A. Horgen Paul A.P.A., Poisonous mushrooms of the northern United States and Canada, Minneapolis: University of Minnesota Press, 1985, s. 259, ISBN 0-8166-1407-5 (ang.).