Ekstremalny Rajd na Orientację „Harpagan” (od harpagan = osoba niezwykle wytrzymała, silna, wytrwała) – amatorskie zawody sportowe organizowane dwa razy w roku wiosną i jesienią na Pomorzu w okolicy Gdańska. Jest to zarazem rodzaj maratonu i biegu na orientację. Celem jest sprawdzenie granic wytrzymałości fizycznej, psychicznej oraz siły woli zawodników. „Harpagan” jest zaliczany do Pucharu Polski w Pieszych Maratonach na Orientację

Zawody są tak pomyślane, aby tylko niewielu startujących było w stanie pokonać trasę w wyznaczonym limicie czasu. Zawodnicy, którzy tego dokonają otrzymują tytuł „Harpagana”, tytuł ten można zdobyć wyłącznie na trasach: TP100, TM150 oraz TR200. Zwykle jest to kilkanaście osób, choć czasami zdarza się, że nikt go nie otrzymuje. Ci, którzy zmieszczą się w limicie czasowym są klasyfikowani z uwzględnieniem czasu pokonania trasy. Pozostali są klasyfikowani najpierw według liczby zaliczonych punktów kontrolnych, a wśród tych którzy zdobyli ich tyle samo brany jest pod uwagę czas dotarcia do mety.

W trakcie zawodów zawodnikom nie wolno korzystać z żadnej pomocy, mogą tylko dokonywać zakupów w okolicznych sklepach. Każdy zawodnik ma prawo zabrać na trasę dowolny ekwipunek, którego nie może jednak później uzupełniać. Nie wolno posiadać własnej mapy w skali większej niż dostarczone przez organizatora. Trasa zawodów stanowi tajemnicę aż do momentu startu, kiedy to zawodnicy są zaopatrywani w mapę terenową z zaznaczonymi punktami kontrolnymi, które trzeba kolejno zaliczać. Przed rozpoczęciem zawodów znany jest tylko punkt startu. Wielu zawodników przybywa wcześniej w okolice startu, aby przeprowadzić rekonesans i zapoznać się możliwie jak najdokładniej z terenem, co często zwiększa szansę na osiągnięcie sukcesu.

Organizowane są trzy konkurencje na ośmiu trasach:

• trasa piesza (TP100) – celem każdego zawodnika jest pokonanie 100 km w limicie czasu 24 h; uczestnik otrzymuje bezpośrednio przed startem mapę w skali 1:50 000 z zaznaczonymi punktami kontrolnymi, które musi zaliczyć po kolei; zwykle tworzone są dwie pętle po ok. 50 km; start odbywa się o godz. 21, tak że większą część pierwszej pętli pokonuje się w nocy.
• trasa piesza (TP50) – celem każdego zawodnika jest pokonanie 50 km w limicie czasu 12 h; uczestnik otrzymuje bezpośrednio przed startem mapę w skali 1:50 000 z zaznaczonymi punktami kontrolnymi, które musi zaliczyć po kolei; pętla 50 km; start odbywa się o godz. 7:30, Trasę pokonujemy w Dzień. Ukończenie trasy w limicie nie uprawnia do otrzymania miana Harpagana.
• trasa piesza (TP25) – celem każdego zawodnika jest pokonanie 25 km w limicie czasu 8 h; uczestnik otrzymuje bezpośrednio przed startem mapę w skali 1:25 000 z zaznaczonymi punktami kontrolnymi, które musi zaliczyć po kolei; pętla 50 km; start odbywa się o godz. 9:30, Trasę pokonujemy w Dzień. Ukończenie trasy w limicie nie uprawnia do otrzymania miana Harpagana.
• trasa piesza (TP10) – celem każdego zawodnika jest pokonanie 10 km w limicie czasu 5 h; uczestnik otrzymuje bezpośrednio przed startem mapę w skali 1:10 000 z zaznaczonymi punktami kontrolnymi, które musi zaliczyć po kolei; pętla 10 km; start odbywa się o godz. 11:00, Trasę pokonujemy w Dzień. Ukończenie trasy w limicie nie uprawnia do otrzymania miana Harpagana.
• trasa rowerowa (TR200) – celem każdego uczestnika jest zdobycie potwierdzenia obecności na 20 punktach kontrolnych, co wiąże się z pokonaniem dystansu ok. 200 km w maksymalnym czasie 12 godz.; trasę wolno pokonywać dowolnym rowerem, choć większość uczestników preferuje zwykle rowery górskie lub przełajowe; każdy uczestnik otrzymuje bezpośrednio przed startem mapę w skali 1:100 000 z zaznaczonymi punktami kontrolnymi; kolejność zaliczania punktów jest dowolna i każdy zawodnik musi sam ustalić najkorzystniejszą dla siebie trasę; start organizowany jest w godzinach porannych
• trasa rowerowa (TR100) – celem każdego uczestnika jest zdobycie potwierdzenia obecności na 12 punktach kontrolnych, co wiąże się z pokonaniem dystansu ok. 100 km w maksymalnym czasie 8 godz.; trasę wolno pokonywać dowolnym rowerem, choć większość uczestników preferuje zwykle rowery górskie lub przełajowe; każdy uczestnik otrzymuje bezpośrednio przed startem mapę w skali 1:100 000 z zaznaczonymi punktami kontrolnymi; kolejność zaliczania punktów jest dowolna i każdy zawodnik musi sam ustalić najkorzystniejszą dla siebie trasę; start organizowany jest w godzinach porannych. Ukończenie trasy w limicie nie uprawnia do otrzymania miana Harpagana.
• trasa rowerowa (TR50) – celem każdego uczestnika jest zdobycie potwierdzenia obecności na 10 punktach kontrolnych, co wiąże się z pokonaniem dystansu ok. 50 km w maksymalnym czasie 6 godz.; trasę wolno pokonywać dowolnym rowerem, choć większość uczestników preferuje zwykle rowery górskie lub przełajowe; każdy uczestnik otrzymuje bezpośrednio przed startem mapę w skali 1:50 000 z zaznaczonymi punktami kontrolnymi; kolejność zaliczania punktów jest dowolna i każdy zawodnik musi sam ustalić najkorzystniejszą dla siebie trasę; start organizowany jest w godzinach porannych. Ukończenie trasy w limicie nie uprawnia do otrzymania miana Harpagana.
• trasa mieszana (TM) – celem zawodnika jest przejście 50 km i przejechanie rowerem 100 km w czasie 18 godz.; start etapu pierwszego następuje razem z TP100; na poszczególnych etapach panują zasady takie same jak na „czystych” trasach.

Pierwsze edycje Harpagana odbywały się po linii prostej – start z miejsca A, meta w punkcie B z półmetkiem na 50 km. Trasa po dwóch pętlach po raz pierwszy została poprowadzona w 15. edycji zawodów i tak jest do dziś. Aż do ósmej edycji był to wyłącznie rajd pieszy. Trzy razy Harpagan odbył się również na kajakach, były to edycje: 19, 21 i 22. W trakcie 21. Harpagana rozegrano też edycję konną. Późniejsze edycje nie były już tak urozmaicone. Niedawno wprowadzono mieszaną trasę pieszo-rowerową. Wraz z H43 zostały wprowadzone dwie trasy o charakterze bardziej rekreacyjnym(TP50 i TR100).

Do roku 2012 rekordowym pod względem liczby uczestników był Harpagan 32, w którym uczestniczyło na 3 trasach około 960 zawodników. Harpagan 43 przekroczył „magiczną” liczbę 1000 startujących. Aktualny rekord to 58 edycja Harpagana, gdzie wystartowało 1620 uczestników.

Miejsce organizacji dotychczasowych zawodów oraz statystyki uczestników

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona ERnO „Harpagan”
• Strona Pucharu Polski w Pieszych Maratonach na Orientację