HMS Teme (K458) – brytyjska, a następnie kanadyjska fregata z okresu II wojny światowej, jedna ze 135 zbudowanych jednostek typu River. Okręt został zamówiony przez Royal Navy i zwodowany 11 listopada 1943 roku w stoczni Smiths Dock Company w South Bank jako HMS „Teme”, lecz po ukończeniu 16 marca 1944 roku wszedł w skład Royal Canadian Navy pod nazwą HMCS „Teme” i z numerem burtowym K458. Jednostka została storpedowana przez niemieckiego U-Boota U-315 29 marca 1945 roku na Morzu Celtyckim i tak ciężko uszkodzona, że wycofano ją ze służby i w maju 1945 roku zwrócono Brytyjczykom. W grudniu 1945 roku fregata została sprzedana i następnie złomowana.

Projekt i budowa

Projekt okrętu powstał na skutek konieczności budowy jednostek eskortowych przeznaczonych do ochrony konwojów o lepszych parametrach od korwet typu Flower, budowanych masowo w początkowym okresie II wojny światowej. Bazując na rozwiązaniach konstrukcyjnych tych ostatnich, inżynier William Reed zaprojektował jednostki znacznie dłuższe, szersze, wyposażone w siłownię o większej mocy z dwiema śrubami (lecz nadal była to maszyna parowa, znacznie tańsza od nowocześniejszych turbin parowych), co w konsekwencji spowodowało wzrost zasięgu, dzielności morskiej, prędkości i ilości przenoszonego uzbrojenia. Wykorzystanie cywilnych metod budowy i podzespołów dało możliwość masowej i taniej produkcji okrętów nawet w małych stoczniach, w wyniku czego powstało aż 135 fregat typu River. Nowy typ jednostki zwalczania okrętów podwodnych był pierwszym, który został sklasyfikowany jako fregata.

HMS „Teme” zbudowany został w stoczni Smiths Dock Company w South Bank. Stępkę okrętu położono 25 maja 1943 roku, a zwodowany został 11 listopada 1943 roku .

Dane taktyczno-techniczne

Okręt był oceaniczną fregatą, przeznaczoną głównie do zwalczania okrętów podwodnych. Długość całkowita wynosiła 91,8 metra (86,3 metra między pionami), szerokość 11,2 metra i zanurzenie maksymalne 3,89 metra . Wyporność standardowa wynosiła pomiędzy 1310 a 1460 ton, zaś pełna 1920–2180 ton . Okręt napędzany był przez dwie maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy 5500 KM, do których parę dostarczały dwa trójwalczakowe kotły Admiralicji . Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 20 węzłów . Okręt zabierał maksymalnie zapas 646 ton mazutu, co zapewniało zasięg wynoszący 7200 Mm przy prędkości 12 węzłów (lub 5400 Mm przy prędkości 15 węzłów) .

Uzbrojenie artyleryjskie jednostki składało się z dwóch pojedynczych dział uniwersalnych kal. 102 mm (4 cale) QF HA Mark XIX L/40 . Uzbrojenie przeciwlotnicze składało się z 4–6 pojedynczych działek automatycznych Oerlikon kal. 20 mm L/70 Mark II/IV . Broń ZOP stanowiły: miotacz Hedgehog oraz osiem miotaczy i dwie zrzutnie bomb głębinowych (z łącznym zapasem do 150 bg) . Wyposażenie radioelektroniczne obejmowało radary Typ 271 lub 272, 291 oraz sonary .

Załoga okrętu składała się z 140 oficerów, podoficerów i marynarzy .

Służba

Okręt wszedł do służby w Royal Canadian Navy 16 marca 1944 roku pod nazwą HMCS „Teme”, otrzymując numer taktyczny K458. Podczas operacji Overlord 10 czerwca 1944 roku jednostka została poważnie uszkodzona w kolizji z brytyjskim lotniskowcem eskortowym HMS „Tracker”, tracąc sześciu członków załogi. Okręt został przyholowany do Cardiff przez bliźniaczą fregatę HMCS „Outremont”.

W 1944 roku wzmocniono uzbrojenie przeciwlotnicze jednostki, instalując dodatkowe działka kal. 20 mm (od tego momentu fregata była uzbrojona w 10-12 działek Oerlikon kal. 20 mm L/70 Mark II/IV (sześć podwójnych lub cztery podwójne i dwa pojedyncze)  . W 1945 roku dokonano kolejnej modyfikacji uzbrojenia: zdemontowano dwa pojedyncze działa kal. 102 mm, instalując w zamian podwójny zestaw QF Mark XVI L/45 tego samego kalibru  .

HMCS „Teme”, płynący na Morzu Celtyckim w eskorcie konwoju BTC-111, 29 marca 1945 roku o godzinie 8:22 został storpedowany nieopodal Falmouth przez niemieckiego U-Boota U-315 (na pozycji 50°08′N 5°45′W/50,133333 -5,750000). Wybuch torpedy akustycznej spowodował oderwanie części rufowej okrętu o długości 18 metrów i śmierć czterech członków załogi . Ciężko uszkodzoną fregatę przeholowano do Falmouth i wobec nieopłacalności naprawy uznano za zniszczoną . Jednostka została wycofana ze służby 4 maja 1945 roku i przekazana Brytyjczykom  . 8 grudnia 1945 roku okręt został sprzedany firmie E. Rees w celu złomowania, które przeprowadzono w Llanelly.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

• Clay Blair: Hitlera wojna U-Bootów. Ścigani 1942-1945. Warszawa: Wydawnictwo MAGNUM, 1999. ISBN 83-85852-42-5.
• Mariusz Borowiak: Zabójcy U-Bootów. Bitwa o Atlantyk 1939-1945. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2013. ISBN 978-83-7020-471-6.
• Mariusz Borowiak: Żelazne rekiny Dönitza. T. 2. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2009. ISBN 978-83-7020-406-8.
• J.J. Colledge, Ben Warlow: Ships of the Royal Navy: The Complete Record of all Fighting Ships of the Royal Navy. London: Chatham Publishing, 2006. ISBN 978-1-86176-281-8. (ang.).
• Norman Friedman: British Destroyers and Frigates: The Second World War and After. Barnsley: Seaforth Publishing, 2012. ISBN 978-184832-015-4. (ang.).
• Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
• Ivan Gogin: early River frigates (1943, 1943-1944/1944). Navypedia. [dostęp 2018-07-18]. (ang.).
• Ivan Gogin: "RIVER" (British- and early Canadian-built) frigates (1942 - 1944). Navypedia. [dostęp 2018-07-18]. (ang.).
• Guðmundur Helgason: HMCS Teme (K 458). uboat.net. [dostęp 2018-07-18]. (ang.).
• Robert Jackson: Niszczyciele, fregaty i korwety. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2001. ISBN 83-1109-273-7.
• H.T. Lenton: British Escort Ships. New York: Arco Publishing Company, Inc., 1974. ISBN 0-668-03507-2. (ang.).