Murena brunatna
Gymnothorax vicinus
(Castelnau, 1855)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Gromada

promieniopłetwe

Rząd

węgorzokształtne

Rodzina

murenowate

Rodzaj

Gymnothorax

Gatunek

murena brunatna

Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Murena brunatna (Gymnothorax vicinus) – gatunek morskiej ryby węgorzokształtnej z rodziny murenowatych (Muraenidae). Jej ukąszenia są jadowite i niebezpieczne, a mięso może być trujące.

Rozmieszczenie i środowisko

Zasięg występowania tego gatunku obejmuje szelfy Oceanu Atlantyckiego. W zachodnim Atlantyku znany jest z Bermudów, wschodniej Florydy, Bahamów, przez Zatokę Meksykańską i Morze Karaibskie, a także wzdłuż Ameryki Południowej do Rio de Janeiro w Brazylii, w tym z archipelagu Fernando de Noronha i Wysp Świętego Piotra i Pawła. We wschodnim Atlantyku znany jest z Azorów, Madery, Wysp Kanaryjskich, Wysp Zielonego Przylądka, Wyspy Wniebowstąpienia oraz Wysp Świętego Tomasza i Książęcych.

Spotykana jest w ciepłych wodach strefy umiarkowanej i tropikalnej na głębokościach do 150 m p.p.m., na rafach koralowych, obszarach ze skalistym lub kamienistym dnem oraz na łąkach trawy morskiej, gdzie występują tylko sporadyczne głazy.

Cechy charakterystyczne

Ciało wężowate, bocznie ścieśnione, zwłaszcza w części ogonowej. Przekrój głowy jest większy niż tułowia. Głowa lekko spłaszczona od góry, z dużym, sięgającym poza oczy otworem gębowym. Zęby są osadzone w jednym szeregu na obu szczękach. Płetwy piersiowe nie występują. Długa płetwa grzbietowa rozpoczyna się na wysokości otworu skrzelowego. Ciało zielonkawo lub brązowo cętkowane, często z ciemniejszymi plamkami. Płetwy odbytowe i ogonowe mają charakterystyczne jasne, białawe obrzeżenia, które utrzymują się na tylnej części, a czasem nawet na całej długości płetwy grzbietowej.

Dorosłe osobniki tego gatunku osiągają przeciętnie ok. 70 cm (dawniej ok. 100 cm), maksymalnie 122 cm długości całkowitej (TL) oraz masę ciała maksymalnie do 0,75 kg.

Biologia i ekologia

Prowadzi przydenny i samotniczy tryb życia. Często zmienia zajmowane terytorium i zazwyczaj nie przebywa na nim dłużej niż 30 dni. Żywi się głównie rybami. Murena brunatna jest często spotykana w płytkich wodach. Rozród prawdopodobnie odbywa w wodach głębszych.

Status i zagrożenia

Według stanu z 2018 gatunek ten figuruje w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) w kategorii najmniejszej troski (LC). Nie stwierdzono dla niego istotnych zagrożeń. Jest gatunkiem pospolitym, lokalnie licznie występującym.

Systematyka

Gatunek opisany naukowo w 1855 przez Francisa de Castelnau pod nazwą Murenophis vicina, ze stanu Bahia w Brazylii.

Etymologia

  • Gymnothorax: gr. γυμνος gumnos „goły, nagi”; θωραξ thōrax, θωρακος thōrakos „pancerz, klatka piersiowa”.
  • vicinus: łac. vicinus „pobliski”, „sąsiedni”.

Znaczenie gospodarcze

Murena brunatna ma małe znaczenie dla rybołówstwa. Stanowi niewielki przyłów w połowach dennych. W Brazylii jest sprzedawana jako ryba akwariowa. Mięso może mieć właściwości trujące, ale w niektórych krajach zachodniej Afryki, po jego wysuszeniu, jest uznawane za jadalne.

Przypisy

  1. ↑ Gymnothorax vicinus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 Gymnothorax vicinus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  3. ↑ Rutkowicz 1982 ↓, s. 226.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Rutkowicz 1982 ↓, s. 227.
  5. 1 2 3 Gymnothorax vicinus. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. fishbase.org [dostęp 30 grudnia 2018]
  6. ↑ F. L. Castelnau. Animaux nouveaux or rares recueillis pendant l'expédition dans les parties centrales de l'Amérique du Sud, de Rio de Janeiro a Lima, et de Lima au Para; exécutée par ordre du gouvernement Français pendant les années 1843 a 1847. „Zoologie”. 7, s. 1–112, 1855. (fr.).
  7. ↑ R. Fricke, W. N. Eschmeyer, R. van der Laan (eds): Catalog of Fishes: genera, species, references (electronic version). California Academy of Sciences. [dostęp 2018-12-30]. (ang.).
  8. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 100.
  9. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 236.
  10. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 251.

Bibliografia

  • Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).
  • Stanisław Rutkowicz: Encyklopedia ryb morskich. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1982. ISBN 83-215-2103-7.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.