Gutacja (łac. gutta – kropla) – zjawisko wydzielania kropel wodnych roztworów związków organicznych i soli mineralnych przez rośliny i grzyby. U roślin naczyniowych krople wydzielane są przez specjalne struktury umieszczone na krańcach blaszki liściowej, zwane hydatodami.
Gutacja następuje, gdy roślina ma dostęp do dużych ilości wody w glebie oraz w warunkach środowiskowych niesprzyjających transpiracji (wysoka wilgotność powietrza) wskutek parcia korzeniowego. Pomaga pozbyć się nadmiaru turgoru i niektórych soli. Występuje zwłaszcza u młodych roślin, nasturcji, zbóż, kapusty, pokrzywy. Gutacji nie należy mylić z płaczem roślin.
Gutacja obserwowana może być także u niektórych grzybów (np. stroczka domowego, zwanego także płaczącym lub łzawym), u których płyn wydzielać mogą wszystkie komórki grzybni, a krople zbierają się na powierzchni owocnika.
Przypisy
- 1 2 Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003. ISBN 83-214-1305-6.
- ↑ Marzena Popielarska-Konieczna: Słownik szkolny : biologia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003, s. 186. ISBN 83-7389-096-3.
- ↑ Alicja Szweykowska: Morfologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 209. ISBN 978-83-01-13946-9.
- ↑ Stanisław Lewak: Fizjologia roślin : wprowadzenie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 53. ISBN 978-83-01-15969-6.
- ↑ Stanisław Więckowski: Gutacja. W: Encyklopedia biologiczna. T. 4. Zdzisława Otałęga (red. nacz.). Kraków: Agencja Publicystyczno-Wydawnicza Opres, 1998.