Franciszek Rajkowski (ur. 4 stycznia 1848 w Jarlutach Wielkich pod Ciechanowem, zm. 15 października 1908 w Ciechanowie) – lekarz i społecznik ciechanowski.

Życiorys

Przyszedł na świat w rodzinie chłopskiej jako syn Ignacego i Joanny z Winkowskich. Pierwsze nauki pobierał w domu rodzinnym, następnie w szkółce organisty w Lekowie. Ucżęszczał następnie do szkoły powiatowej w Mławie, gdzie jego kolegami z ławy szkolnej byli m.in. Władysław Smoleński z Grabienic, późniejszy historyk i Wojciech Piechowski, malarz z Nosarzewa Borowego. W 1866 r. uzyskał maturę w III gimnazjum rosyjskim w Warszawie. W czasie studiów na Wydziale Lekarskim Szkoły Głównej Warszawskiej pozostawał pod wpływem profesora Tytusa Chałubińskiego, który przyjął go jako asystenta przy swojej katedrze. Po ukończeniu studiów w 1871 r. otrzymał stypendium i kształcił się w Wiedniu.

Po 1872 r. osiadł w Ciechanowie, by nieść pomoc lekarską ubogiej ludności i szerzyć oświatę sanitarną. Wpływ na tę decyzję miał doktor Maksymilian Majewski, który podczas studiów wspierał go finansowo. Rajkowski pracował z wielkim poświęceniem, nie przywiązywał wagi do stanu swojego zdrowia, pory dnia czy pogody, a jego pacjentami byli często mieszkańcy tak odległych miejscowości jak Nowy Dwór, Płońsk, Mława, Przasnysz, Różan, Krasnosielc, Kuczbork i inne.

Stale doskonalił swoją wiedzę. Wygłaszał odczyty popularnonaukowe, w których wskazywał na metody zapobiegania chorobom, propagował zakazaną literaturę polityczną. Prenumerował kilkanaście tytułów prasowych, w tym wszystkie krajowe i niektóre zagraniczne czasopisma medyczne. Był współzałożycielem i akcjonariuszem Medycyny. Wiele publikował. Aktywnie uczestniczył niemal we wszystkich ważniejszych zjazdach lekarskich w kraju i za granicą.

Podczas wojny rosyjsko-tureckiej pełnił funkcję naczelnego lekarza w garnizonie sewastopolskim, potem w Odessie. Po powrocie do Ciechanowa kontynuował swą misję. W 1888 r. ogłosił Poradnik Lekarski liczący 128 stron. W 1894 r. zaangażował się w zwalczanie epidemii cholery na terenie powiatu ciechanowskiego.

Franciszek Rajkowski zainicjwał wiele przedsięwzięć na niwie społeczno-gospodarczej i kulturalnej Ciechanowa. Był założycielem i udziałowcem Spółki Akcyjnej Fabryki Cukru, która powstała na terenie jego majątku w Szczurzynie. Odegrał znaczącą rolę w powstaniu (1882) i funkcjonowaniu Ciechanowskiej Straży Ogniowej. Był pierwszym prezesem Towarzystwa Wzajemnego Kredytu, przyczynił się do powstania szkoły rolniczej w Sokołówku. Z osobą Rajkowskiego wiąże się też powstanie w Ciechanowie Oddziału Towarzystwa Kultury Polskiej i Domu Ludowego (1907), na którego siedzibę przeznaczył połowę swojego domu. Rajkowski objął również mecenat nad młodymi utalentowanymi artystami Bolesławem Biegasem i Henrykiem Kuną.

W 1882 r. poślubił Jadwigę Dorotę Dmowską z Głowina. Miał z nią pięcioro dzieci: córki – Reginę (z męża Zienkiewicz), Jadwigę (żonę Jana Konopnickiego, syna Marii), Anielę (z męża Smoleńską) oraz synów Aleksandra i Władysława. Rajkowski pochowany został w Ciechanowie, na cmentarzu przy ul. Płońskiej. Jego imię nosi ulica w Ciechanowie, a także nagroda przyznawana od 1981 r. corocznie przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Ciechanowskiej najbardziej zasłużonym ciechanowianom.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.