| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
wilczomlecz lancetowaty |
| Nazwa systematyczna | |
| Euphorbia esula L. Sp. pl. 1:461. 1753 | |
Wilczomlecz lancetowaty (Euphorbia esula L.) – gatunek należący do rodziny wilczomleczowatych. Występuje w stanie dzikim w Europie, Azji Mniejszej, Azji zachodniej. Zawleczony do Ameryki Północnej. W Polsce pospolity na niżu i w niższych piętrach górskich.
Morfologia
- Pokrój
- Roślina wieloletnia, o wysokości do 60 cm, purpurowo nabiegła.
- Łodyga
- U nasady pokryta liśćmi łuskowatymi, wyżej gęsto ulistniona.
- Liście
- Długości do 6, rzadziej 8 cm, wąskolancetowate, wiotkie, siedzące. Blaszka powyżej połowy najszersza, tępo zakończona lub słabo zaostrzona, blisko wierzchołka słabo ząbkowana, spodem sinawa.
- Kwiaty
- Kwiatostan żółtozielony, później czerwony. Miodniki półksiężycowate.
- Liście
- Kwiaty
- Owoce
Biologia i ekologia
Bylina, hemikryptofit. Siedlisko: łąki i murawy, przydroża, siedliska ruderalne i pola uprawne.
Roślina trująca, zawiera trujący sok mleczny. Bydło ją omija na pastwiskach – zwierzęta po zgryzieniu niewielkiej jej ilości uczą się jej unikać. Za jego trujące właściwości odpowiada ingenol.
Pomimo swych właściwości trujących jest rośliną żywicielską m.in. dla gąsienic motyla zmrocznika wilczomleczka.
Liczba chromosomów 2n = 60, 64.
Zmienność
Występuje w trzech podgatunkach:
- Euphorbia esula subsp. esula – podgatunek nominatywny
- Euphorbia esula subsp. tommasiniana (Bertol.) Kuzmanov (synonimy: E. tommasiniana Bertol., E. virgata Waldst. & Kit.)
- Euphorbia esula nothosubsp. pseudovirgata – mieszaniec ww. podgatunków (synonimy: E. ×pseudovirgata (Schur) Soó, E. virgata var. pseudovirgata Schur)
Często tworzy też mieszańce z innymi gatunkami.
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-11-10] (ang.).
- 1 2 3 4 Lucjan Rutkowski, Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej, Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006, s. 291, ISBN 83-01-14342-8.
- 1 2 Fathi T. Halaweish i inni, Toxic and Aversive Diterpenes of Euphorbia esula, „Journal of Chemical Ecology”, 28 (8), 2002, s. 1599–1611, DOI: 10.1023/A:1019976413040, ISSN 1573-1561 [dostęp 2023-06-26] (ang.).
- ↑ Zmrocznik wilczomleczek na stronie ""Media.Nauka"
- ↑ Zmrocznik wilczomleczek na stronie "Insektarium"
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN) [online] [dostęp 2010-01-10].
- BioLib: 39377
- EoL: 1144898
- EUNIS: 170227
- Flora of China: 200012560
- FloraWeb: 2264
- GBIF: 3064250
- identyfikator iNaturalist: 162821
- IPNI: 346448-1
- ITIS: 28064
- NCBI: 3993
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-79567
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:346448-1
- Tela Botanica: 25849
- identyfikator Tropicos: 12802082
- USDA PLANTS: EUES