Escallonia macrantha | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd |
twardziczkowce |
| Nazwa systematyczna | |
| Escalloniales Mart. Consp. Regn. Veg.: 47. Sep-Oct 1835 | |
Twardziczkowce (Escalloniales) – rząd roślin nasiennych należący do kladu astrowych (ang. asterids) odpowiadającego w ujęciu Ruggiero i in. nadrzędowi astropodobnych Asteranae. Obejmuje jedną szeroko ujmowaną rodzinę – twardziczkowate (Escalloniaceae). Do rodziny tej należy 5–9 rodzajów (w zależności od ujęcia systematycznego) i ok. 130–140 gatunków. Zasięg tych roślin obejmuje część obszaru Ameryki Południowej, Australii oraz Azję południowo-wschodnią wraz z archipelagiem Malajskim.
Morfologia
Cechami charakterystycznymi roślin zaliczanych do tego rzędu są: groniaste kwiatostany, wolne płatki korony, główka pręcika z nitką sięgającą do jej końca, obecność miodników i wydłużona szyjka słupka. Należą tu drzewa, krzewy i krzewinki, bardzo rzadko rośliny jednoroczne (Eremosyne). Liście są naprzeciwległe (Polysoma) lub częściej skrętoległe. Najczęściej są trwałe, pojedyncze, ogonkowe, całobrzegie lub w różnym stopniu ząbkowane, pozbawione przylistków. Kwiaty są obupłciowe i promieniste, 4-krotne (Polysoma) lub 5 i więcej krotne. Korona kwiatu jest zwykle barwna. Pręcików jest zwykle 5. Zalążnia bywa górna, dolna lub wpół dolna i zbudowana jest z 2–4 owocolistków. Owocem jest zwykle torebka, rzadziej pestkowiec.
Systematyka
- Pozycja systematyczna rzędu według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)
Wraz z m.in. rzędami ostrokrzewowców Aquifoliales, selerowców Apiales i szczeciowców Dipsacales tworzy grupę euasterids II w obrębie kladu astrowych (asterids) należącego do dwuliściennych właściwych (eudicots).
| ← |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Podział systematyczny rzędu
W dawniejszych ujęciach zaliczane tu taksony były dzielone do czterech rodzin (Eremosynaceae, Escalloniaceae, Polyosmaceae i Tribelaceae). Ponieważ takiego podziału nie potwierdzały wyniki badań molekularnych od systemu APG III z 2009 roku począwszy są one łączone w jedną szeroko ujmowaną rodzinę Escalloniaceae. W pierwszej połowie XX wieku (w systemie Englera) rośliny te sytuowano blisko skalnicowatych Saxifragaceae. Współcześnie dobrze potwierdzony jest monofiletyzm całej grupy i pozycja systematyczna w obrębie kladu astrowych (asterids).
Podział rodziny twardziczkowate Escalloniaceae na podrodziny i rodzaje:
podrodzina Escallonioideae
- Anopterus Labill.
- Eremosyne Endl.
- Escallonia Mutis ex L. f. – twardziczka, eskalonia, szkarłatnik, żywistka
- Forgesia Comm. ex Juss.
- Tribeles Phil.
- Valdivia Gay ex J. Rémy
podrodzina Polysmoideae
- Polyosma Blume
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-05] (ang.).
- 1 2 3 4 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-05] (ang.).
- ↑ James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. [dostęp 2011-06-06]. (ang.).
- 1 2 Nazwa polska według Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin, poprzedzony historyczną rozprawą o źródłach. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 269.
- 1 2 3 4 5 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 143-144. ISBN 1-55407-206-9.
- 1 2 3 4 Joachim W. Kadereit, Volker Bittrich (red.), The Families and Genera of Vascular Plants. Vol. XIV. Flowering Plants. Eudicots, Springer, 2016, s. 8, ISBN 978-3-319-28532-0.
- ↑ Genera of Escalloniaceae. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2011-06-06]. (ang.).