Dzwonkówka niebieskawa

Dzwonkówka niebieskawa
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	dzwonkówkowate
Rodzaj	Entocybe
Gatunek	dzwonkówka niebieskawa
	Nazwa systematyczna
	Entocybe nitida (Quél.) T.J. Baroni, Largent & V. Hofst.; N. Amer. Fung. 6(12): 9 (2011)

Dzwonkówka niebieskawa (Entocybe nitida (Quél.) T.J. Baroni, Largent & V. Hofst.) – gatunek grzybów z rodziny dzwonkówkowatych (Entolomataceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Entoloma, Entolomataceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1883 r. Lucien Quélet nadając mu nazwę Entoloma nitidum. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu T.J. Baroni, Largent & V. Hofst. w 2011 r.

Synonimy:

Entoloma nitidum Quél. 1883
Rhodophyllus nitidus (Quél.) Quél. 1886

Nazwę zwyczajową zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. Po przeniesieniu gatunku do rodzaju Entocybe nazwa ta stała się niespójna z nazwą naukową.

Morfologia

Kapelusz

Średnica 2–5 cm, początkowo stożkowaty, potem kolejno stożkowato-dzwonkowaty z wybrzuszeniem, niskołukowaty i rozpostarty. Brzeg początkowo podwinięty, potem prosty, na koniec nieco podniesiony. Kapelusz starszych okazów promieniście poszarpany. Nie jest higrofaniczny. Powierzchnia jedwabiście błyszcząca, przy brzegu z delikatnymi promienistymi włókienkami. Barwa ciemnoniebieska, stalowoniebieska lub niebieskoczarna, u starszych okazów na wierzchołku blednąca do szarej.

Blaszki

W liczbie 28–32 z międzyblaszkami (zwykle l=1–3, czasami do 7), średniogęste, wąsko przyrośnięte lub prawie wolne, początkowo białawe, potem różowe. Ostrza tej samej barwy.

Trzon

Wysokość 3–8,5 cm, grubość 2–5,5 mm, cylindryczny, często wygięty i zwężający się ku podstawie, czasem prawie korzeniasty, początkowo pełny, potem pusty. Powierzchnia tej samej barwy co kapelusz, lub nieco jaśniejsza, przy podstawie biaława lub żółtawa, podłużnie pokryta włókienkamni, czasem skręconymi.

Miąższ

Pod skórką niebieski, wewnątrz białawy, kruchy. Zapach słaby, grzybowy.

Cechy mikroskopowe

Zarodniki w widoku z boku tępokanciaste, 6-8-kątowe, o wymiarach (6,0–) 6,5–9,0 × (6,0–) 6,5–7,5 (–8,0) μm. Podstawki 24–36 × 7,5–12,5 μm, 4-zarodnikowe, ze sprzążkami. Cystyd brak. Strzępki skórki cylindryczne, o szerokości 2-6 μm. Warstwa podskórkowa dobrze rozwinięta, złożona z nabrzmiałych strzępek o rozmiarach 25–60 (–80) × 20–25 μm. Strzępki skórki i górnej warstwy tramy kapelusza zawierają wewnątrzkomórkowy niebieski pigment. W strzępkach duże sprzążki.

Występowanie i siedlisko

Entocybe nitida w Europie jest szeroko rozprzestrzeniona. Poza Europą podano tylko dwa miejsca jej występowania: w Ameryce Północnej (Alaska i stan Waszyngton w USA) oraz na Nowej Zelandii. W Polsce rozprzestrzenienie i częstość występowania nie są dokładnie znane. W piśmiennictwie naukowym do 2003 r. podano 3 stanowiska. Aktualne stanowiska podaje internetowy atlas grzybów.

Występuje głównie w lasach iglastych na próchnicznym podłożu z mchami i trawą, rzadko wśród liści. Spotykana także na torfowiskach. Owocniki pojawiają się od lipca do września. W Polsce notowana także w lasach mieszanych, zwłaszcza pod sosnami i jodłami.

Znaczenie

Dzwonkówki uważano za grzyby saprotroficzne, jednak badania naukowe przeprowadzone w 2006 r. wykazały, że Entocybe nitida tworzy ektomikoryzę z grabem zwyczajnym (Carpinus betulus). Stwierdzono również, że ma ona wiele wspólnych cech z dzwonkówką trującą (Entoloma sinuatum) i dzwonkówką tarczowatą (Entoloma sericeum), u których już wcześniej wykazano ektomikoryzę.

Jest grzybem trującym.

Gatunki podobne

Smukły pokrój, trwały niebieski kolor, a także siedlisko (lasy iglaste i mieszane) odróżniają Entocybe nitida od blisko spokrewnionych dzwonkówek. Podobna dzwonkówka szarofioletowa (Entoloma bloxamii) odróżnia się m.in. mącznym zapachem.

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum. [dostęp 2018-12-20]. (ang.).
↑ Species Fungorum. [dostęp 2015-12-20]. (ang.).
1 2 3 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
1 2 3 4 5 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
1 2 3 4 Flora Agaricina Neerlandica. Critical monographs on the families of agarics and boleti occuring in the Netherlands. 1988. 1: Entolomataceae. 1, s. 97
↑ Discover Life Maps. [dostęp 2018-01-18].
↑ Aktualne stanowiska dzwonkówki niebieskawej w Polsce. [dostęp 2018-12-20].
↑ Agerer R, Danielson RM, Egli S, Ingleby K, Luoma D, Treu R (eds). Entoloma nitidum Quel. plus Carpinus betulus L. Descriptions of ectomycorhizeae 9/10, 31–36 (2006)
↑ M.E. Noordeloos, M.E. Entoloma s.l., Fungi Europaei. 1992, 5, s. 116

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum. [dostęp 2018-12-20]. (ang.).

[sf-2] Species Fungorum. [dostęp 2015-12-20]. (ang.).

[checklist-3] 1 2 3 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.

[wag-4] 1 2 3 4 5 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.

[flora-5] 1 2 3 4 Flora Agaricina Neerlandica. Critical monographs on the families of agarics and boleti occuring in the Netherlands. 1988. 1: Entolomataceae. 1, s. 97

[discover-6] Discover Life Maps. [dostęp 2018-01-18].

[7] Aktualne stanowiska dzwonkówki niebieskawej w Polsce. [dostęp 2018-12-20].

[8] Agerer R, Danielson RM, Egli S, Ingleby K, Luoma D, Treu R (eds). Entoloma nitidum Quel. plus Carpinus betulus L. Descriptions of ectomycorhizeae 9/10, 31–36 (2006)

[9] M.E. Noordeloos, M.E. Entoloma s.l., Fungi Europaei. 1992, 5, s. 116