| nr rej. 1613-A z 4.03.1996 | |
Dom Wedla, widok od strony skrzyżowania ulic Puławskiej i Madalińskiego | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres |
ul. Puławska 28 |
| Typ budynku | |
| Styl architektoniczny | |
| Architekt | |
| Inwestor | |
| Ukończenie budowy |
1936 |
| Ważniejsze przebudowy |
lata 60. XX wieku – zabudowa parteru, 2008 – renowacja elewacji |
Położenie na mapie Warszawy | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego | |
| 52°12′20″N 21°01′20″E/52,205556 21,022222 | |
Dom Wedla, także kamienica Jana Wedla – kamienica zbudowana w 1936 przy ul. Puławskiej 28 róg ul. Madalińskiego na warszawskim Mokotowie.
Opis
Budynek został zaprojektowany przez Juliusza Żórawskiego w nawiązaniu do pięciu zasad architektury nowoczesnej Le Corbusiera. Jest przykładem architektury funkcjonalnej. Świadczy o tym elewacja bez zdobień, niezabudowany parter oraz płaski dach z przeznaczeniem na taras rekreacyjny.
Jedną z cech charakterystycznych budynku jest kratownica umieszczona na dachu, na której niegdyś znajdował się neon firmy E. Wedel. Zgodnie z duchem stylu międzynarodowego, budynek nie miał zdobień zewnętrznych (poza płaskorzeźbą Tygrys Stanisława Komaszewskiego). W holu umieszczono malowidło ścienne Zofii Stryjeńskiej Taniec góralski. Nie zachowała się rzeźba Koziołek (nazywana także Sielanką) Stanisława Komaszewskiego, która znajdowała się na wewnętrznym dziedzińcu.
Budynek był bardzo dobrze wyposażony, miał eleganckie windy, chromowane skrzynki pocztowe, spalarnie śmieci, zbiorczą antenę radiową, a klatki schodowe wyłożone były ozdobną terakotą.
W czasie powstania warszawskiego, w sierpniu 1944, zajmowany przez Niemców budynek był atakowany przez żołnierzy zgrupowania pułku „Baszta”, jednak powstańcom nie udało się go zdobyć. Ulica Puławska aż po ul. Odyńca była w zasięgu znajdujących się w budynku niemieckich cekaemów.
W latach 60. XX w. parter budynku został zabudowany i umieszczono w nim sklepy, a ogród, wraz ze znajdującymi się tam rzeźbami, zniszczono.
W 1996 budynek został wpisany do rejestru zabytków.
Do renowacji, przeprowadzonej w 2008 roku, na elewacji widoczne były ślady kul z czasów II wojny światowej. Podczas remontu użyto tynku sprowadzonego z Niemiec o składzie niemal identycznym z oryginalnym. Mimo to skucie oryginalnej elewacji oraz ogólny efekt renowacji wywołały kontrowersje.
W 2019 staraniem wspólnoty mieszkaniowej na znajdującej się na dachu budynku kratownicy odtworzono przedwojenny neon E. WEDEL CZEKOLADA, wykonany przez Muzeum Neonów.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Zestawienie zabytków nieruchomych. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków – stan na 30 czerwca 2020 r. Woj. mazowieckie (Warszawa). [w:] Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl. s. 5. [dostęp 2020-08-02].
- 1 2 Juliusz A. Chrościcki, Andrzej Rottermund: Atlas architektury Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1977, s. 184.
- 1 2 3 4 Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie 1918–1939. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2006, s. 71. ISBN 83-60350-00-0.
- ↑ Władysław Bartoszewski: 1859 dni Warszawy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008, s. 750. ISBN 978-83-240-1057-8.
- ↑ Lesław M. Bartelski: Mokotów 1944. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1986, s. 197. ISBN 83-11-07078-4.
- ↑ Tomasz Urzykowski: Sknocili Dom Wedla na Mokotowie. gazeta.pl, 2009-02-17. [dostęp 2011-12-24]. (pol.).
- ↑ Tomasz Urzykowski. Czekoladowy neon. „Gazeta Stołeczna”, s. 3, 16 grudnia 2019.
- ↑ Tadeusz Michalski. Wzdłuż Puławskiej. „Skarpa Warszawska”. 2 (130), s. 25, luty 2020.
Bibliografia
- Dariusz Błaszczyk: Juliusz Żórawski – przerwane dzieło modernizmu. Warszawa: Salix Alba, 2010, s. 85-88, seria: Architekci Polscy 20. Wieku. ISBN 978-83-93093-70-0.