| nr rej. 1535 Warszawa-Ochota (jako część układu urbanistycznego Kolonii Lubeckiego) | |
DS Akademik od strony pl. Narutowicza | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Adres | |
| Typ budynku | |
| Styl architektoniczny |
zmodernizowany neoklasycyzm |
| Architekt | |
| Inwestor |
Fundusz Mieszkaniowy (pracowników i studentów PW) |
| Ukończenie budowy |
1930 |
| Pierwszy właściciel | |
Położenie na mapie Warszawy | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa mazowieckiego | |
| 52°13′03″N 20°59′03″E/52,217500 20,984167 | |
| Strona internetowa | |
Dom Studencki Politechniki Warszawskiej „Akademik” – centralny budynek najstarszego kompleksu domów studenckich w Polsce, wzniesionego w latach 20. XX wieku w Warszawie. Znajduje się przy ulicy Akademickiej 5, w południowej pierzei placu Narutowicza.
Wybudowany jako Dom Techników im. Gabriela Narutowicza. Napis taki zachował się na elewacji zwróconej ku ulicy Mochnackiego. Od nazwy budynku stosuje się w języku polskim wyraz akademik, określający miejsce zbiorowego zamieszkania studentów.
Historia
Wybudowany w latach 1922–1930 jako trzeci budynek kompleksu gmachów Centrali Akademickiej Bratniej Pomocy (zwanego wówczas kolonią akademicką lub potocznie Bratniakiem). Wypełnił miejsce pomiędzy dwoma neorenesansowymi budynkami – obecnym DS Bratniak (ul. Grójecka 39) i DS Pineska (ul. Uniwersytecka 5) ukończonymi w 1925 r. Data otwarcia, uwieczniona na inskrypcji nad drzwiami, to 1929 rok. Kolonia akademicka, razem z mieszkalną Kolonią Lubeckiego, mieściła się między nowo powstającymi zabudowaniami mieszkalnymi Ochoty a planowanym kompleksem budynków akademickich, rządowych i wojskowych na pograniczu Ochoty, Śródmieścia i Mokotowa z centralną osią w postaci ul. Uniwersyteckiej. Nie wchodzi w skład mieszkaniowej Kolonii Lubeckiego, ale w rejestrze zabytków został włączony w granice jej kompleksu (pod numerem 1535 z 20 grudnia 1993 r. Akademik miał służyć studentom ubogim i wyróżniającym się.
Orzeł na godle państwowym umieszczonym na szczycie elewacji pozbawiony jest korony. Płaskorzeźba dodana została po II wojnie światowej. Projektant nie przewidział istnienia jakiejkolwiek płaskorzeźby na fasadzie budynku. Po 1989 r. trwały dyskusje nad dodaniem korony, jednak uzgodniono, że godło w obecnym kształcie posiada już wartość tradycyjną i historyczną.
Oprócz miejsc mieszkalnych (pokoje 1-osobowe o pow. 9 m², 2-osobowe o pow. 12 m² i wieloosobowe) w kompleksie akademików znalazła się stołówka dla 2500 osób, podziemny basen (z łaźnią i innymi pomieszczeniami pomocniczymi), mechaniczna pralnia, biblioteka, sala gimnastyczna, sala odczytowa. Z klasycyzującą formą budynku korespondowały elementy ozdobne, takie jak kolumnady, stiuki, kasetony.
W czasie II wojny światowej stał się siedzibą niemieckiej Policji Porządkowej (konnej Schutzpolitzei i żandarmerii). Budynek stał się miejscem kaźni, a wyższe kondygnacje służyły jako miejsce ostrzału oddziałów powstańczych.
Po wojnie gmach odbudowano ze zniszczeń. Zyskał on zwyczajową nazwę Alcatraz (od amerykańskiego więzienia o tej nazwie). W języku potocznym studentów i mieszkańców Ochoty utrwaliło się to ze względu na monumentalizm budynku – wysokość, surową formę, ciężkie drzwi wejściowe, obecność godła państwowego.
Akademik oferuje ok. 800 miejsc dla studentów wszystkich wydziałów PW. WC i prysznice na korytarzu, pokoje są najczęściej 2-osobowe. Łazienki i kuchnie są wspólne.
Galeria
Budynek przed II wojną światową Budynek widziany z pętli tramwajowej na placu Narutowicza Budynek od strony ul. Mochnackiego z widocznym napisem na fasadzie Basen w podziemiach budynku
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 DS Akademik. [w:] Politechnika Warszawska [on-line]. [dostęp 2023-01-23].
- 1 2 3 4 5 6 Hanna Faryna-Paszkiewicz. Akademik. „Ochotnik”. 56 (11), s. 7, listopad 2009. Ośrodek Kultury Ochoty. ISSN 1734-5510. (pol.).
- ↑ Marta Sarnacka: Prusaki, seks & rock'n'roll. [w:] Mieszkanie → Artykuły [on-line]. 2009-08-31. [dostęp 2011-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-09-05)]. (pol.).
- ↑ Trendmaker.pl: Akademik Dom Studencki PW. [dostęp 2011-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-01-04)]. (pol.).
- 1 2 Jarosław Zieliński. Z dziejów Ochoty – Kolonia akademicka. „Ochotnik”. 12 (9), s. 2, wrzesień 2005. ISSN 1734-5510. (pol.).
- ↑ Jarosław Zieliński. Z dziejów Ochoty: Uniwersytecka. „Ochotnik”. 06 (39), s. 4-5, czerwiec 2008. ISSN 1734-5510.
- ↑ Zabytki nieruchome – rejestr i ewidencja listopad 2010. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków. [dostęp 2011-11-03]. (pol.).
- ↑ Orzeł bez korony na pl. Narutowicza.
- ↑ Akademik Dom Studencki PW. [w:] 9494 – noclegi [on-line]. [dostęp 2011-11-03]. (pol.).
- ↑ Jarosław Zieliński: Ochotnicy na spacer : Przewodnik po Ochocie. Warszawa: Veda, 2010, s. 85. ISBN 978-83-61932-22-2.