| nr rej. A/719/2020 z 19 października 2020 | |
Dom Cochlera w Tarnowskich Górach (zdj. 2007) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Adres |
Rynek 5 |
| Styl architektoniczny | |
| Kondygnacje |
2 |
| Ważniejsze przebudowy |
XIX-XX wiek |
| Pierwszy właściciel |
nieznany |
| Kolejni właściciele |
Johann Friedrich David Cochler |
Położenie na mapie Tarnowskich Gór | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa śląskiego | |
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego | |
| 50°26′39,07″N 18°51′21,48″E/50,444186 18,855967 | |
Dom Cochlera – XVII-wieczny zabytkowy budynek w Tarnowskich Górach, do 2020 roku siedziba najstarszej w mieście apteki „Pod Aniołem”. Znajduje się w centrum miasta na rogu Rynku i ulicy Górniczej.
Historia
Budynek został najprawdopodobniej wybudowany pod koniec XVII wieku. W 1782 roku pochodzący z Wrocławia aptekarz i późniejszy burmistrz, Johann Friedrich David Cochler, założył w nim pierwszą w mieście prywatną aptekę „Pod Białym Aniołem” (niem. Zum weissen Engel). Przedtem istniała w ratuszu apteka utrzymywana przez miasto, jednak przynosiła straty, więc ją zlikwidowano.
W jednym z pokoi, wynajętym przez nadsztygara Rudolfa von Carnalla, powstała w 1839 Górnośląska Szkoła Górnicza. Jednak ze względu na wzrost liczby uczniów (z 14 do ponad 45) w 1855 przeniesiona została do budynku przy ulicy Gliwickiej. Tym niemniej w 1844 roku Dom Carnalla jako pierwsza siedziba reaktywowanej szkoły górniczej został uwieczniony na jednej z filiżanek tzw. Serwisu Carnalla.
Istniejąca ponad 230 lat apteka mieszcząca się w Domu Cochlera zamknięta została w marcu 2020 roku, a w jej miejscu otwarto sklep sieci Żabka.
Decyzją z 19 października 2020 budynek wpisano do rejestru zabytków nieruchomych województwa śląskiego (nr rej. A/719/2020).
Architektura
Budynek Cochlera posiada siedmioosiową elewację frontową z figurą Anioła nad wejściem. Na przełomie XIX i XX wieku od strony ulicy Górniczej dobudowano przybudówkę zwieńczoną attyką i ozdobnym szczytem z motywami roślinnymi oraz inicjałem ML pochodzącym od imienia i nazwiska jednego z kolejnych właścicieli budynku – Maxa Löwego. Zachowały się sklepienia krzyżowe i charakterystyczne lukarny oeil-de-boeuf. Obecna elewacja została wykonana w 1994 roku.
Przypisy
- 1 2 3 Rejestr zabytków (NID) ↓.
- 1 2 3 4 5 Wojcik 2010 ↓.
- ↑ Gminna Ewidencja Zabytków ↓.
- 1 2 Przemysław Nadolski, Miasto pod panowaniem pruskim w obrębie II Rzeszy Niemieckiej (1763–1918). Miasto i jego zabudowa, [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Góry, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 251, ISBN 83-911508-3-6.
- 1 2 Dziechciarczyk 2000 ↓.
- ↑ Rosenbaum 2018 ↓, s. 25–26.
- ↑ Najstarsza tarnogórska apteka zamieniona w… Żabkę. [w:] mgr.farm [on-line]. 2020-03-19. [dostęp 2021-03-10]. (pol.).
- ↑ Świecący szyld Żabki już nie szpeci dawnej apteki „Pod Aniołami”. [w:] tarnogorski.info [on-line]. 2020-09-17. [dostęp 2021-03-10]. (pol.).
Bibliografia
- Sebastian Dziechciarczyk. Tarnogórski Rynek – Dom Cochlera. „Montes Tarnovicensis”. nr 2, 2000-06-21. Oficyna Monos. ISSN 1640-0216. [dostęp 2021-03-10]. [zarchiwizowane z adresu]. (pol.).
- Gminna Ewidencja Zabytków. BIP – Urząd Miejski w Tarnowskich Górach, 2019-10-04. [dostęp 2021-03-10]. (pol.).
- Rejestr zabytków nieruchomych w województwie śląskim (stan na 31 grudnia 2020 r.). Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2021-03-10]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).
- Sebastian Rosenbaum: Miasto z porcelany. Widoki Tarnowskich Gór na serwisie Carnalla. Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2018. ISBN 978-83-948771-3-2. OCLC 1066086892.
- Marek Wojcik: Apteka pod Białym Aniołem i jej właściciele do roku 1945. [w:] malewielkiemiasto.pl [on-line]. 2010-07-27. [dostęp 2021-03-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-04-02)]. (pol.).