Dolomit Libiąż – dolomit eksploatowany w Libiążu, w powiecie chrzanowskim, województwie małopolskim, w Polsce oraz w innych okolicznych kamieniołomach. Skała pochodzi z triasu (w stratygrafii lokalnej wapień muszlowy).
Istnieją dwa rodzaje dolomitu Libiąż: dolomit diploporowy i leżący pod nim dolomit kruszconośny.
Właściwości
Dolomit Libiąż jest barwy kremowej, kremowoszarej, żółtawej i ciemnożółtej. Struktura jednorodna, drobnoziarnista, zbita. Tekstura porowata i bezładna. Nie daje się polerować. Występują w nim liczne skamieniałości, głównie alg, zielenic i liliowców oraz rzadziej innych organizmów.
Cechy fizyczne
- Gęstość 2,5 g/cm³
- Nasiąkliwość 1,0–3,13%
- Wytrzymałość na ściskanie 90-100 MPa
- Ścieralność na tarczy Boehmego 0,28–0,54 cm
- Mrozoodporność całkowita
Zastosowanie
Dolomit diploporowy stosuje się w budownictwie oraz w drogownictwie (jako kruszywo, kostkę brukową czy krawężniki) od XIV w. Z dolomitu kruszconośnego pozyskuje się rudy cynku i ołowiu.
Przykłady zastosowania
- Kraków:
- krawężniki i płyty chodnikowe na niektórych ulicach
- kaplica Zygmuntowska na Wawelu
- Muzeum Narodowe w Krakowie – fasada
- wiadukt kolejowy nad ul. Kamienną
- Biblioteka Narodowa w Warszawie – fasada
- pomnik Najświętszego Serca Pana Jezusa w Poznaniu (zniszczony przez Niemców w 1939)
- bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu – kropielnice
- budynek parlamentu w Wiedniu – fasada
Bibliografia
- Henryk Walendowski. Dolomit z Libiąża. „Nowy Kamieniarz”. 3 (39)/2009, 2009. ISSN 1899-3419.
- Charakterystyka surowcowa kruszywa dolomitowego na przykładzie kopaliny z Libiąża (region śląsko-krakowski). Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energii Polskiej Akademii Nauk. [dostęp 2018-12-19]. (pol.).