Dhimitër Beratti (lata 30. XX w.) | |
| Data i miejsce urodzenia |
15 października 1886 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
8 września 1970 |
| Minister finansów (Albania) | |
| Okres |
od 15 lipca 1934 |
| Poprzednik | |
| Następca |
Koço Kota |
| Minister edukacji (Albania) | |
| Okres |
od 30 sierpnia 1935 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Minister kultury (Albania) | |
| Okres |
od 3 grudnia 1941 |
| Poprzednik |
urząd utworzony |
| Następca | |
Dhimitër Beratti lub Dhimitër Berati (wł. Demetrio Berati, ur. 15 października 1886 w Korczy, zm. 8 września 1970 w Rzymie) – albański polityk i dyplomata, jeden z sygnatariuszy Albańskiej Deklaracji Niepodległości.
Życiorys
Beratti był etnicznie Arumunem. W dzieciństwie wraz z rodzicami wyjechał do Rumunii, gdzie Dhimitër ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie w Bukareszcie. Na teren Albanii wrócił w 1907 roku, gdzie był dyrektorem szkoły wieczorowej oraz nauczycielem języka albańskiego.
W kwietniu 1910 roku wziął udział w drugim kongresie manastirskim, gdzie opracowywano zasady pisowni języka albańskiego.
W listopadzie 1912 roku zorganizował w Bukareszcie, gdzie został wybrany delegatem w zgromadzeniu Wlory. Współpracował z Ismailem bej Qemalim.
W latach 1913-1914 był głównym koordynatorem albańskich szpitali.
Po I wojnie światowej był jednym z reprezentantów Albanii na konferencji pokojowej w Paryżu; sam w Paryżu przebywał do 1921 roku. Następnie był związany z albańskim Ministerstwem Zdrowia; w 1922 roku był pierwszym sekretarzem tego ministerstwa, a w latach 1922-1924 pełnił funkcję jego departamentu politycznego.
W 1924 roku brał udział w pracach Międzynarodowej Komisji Granicznej na granicy albańsko-jugosłowiańskiej.
W latach 1932-1934 pełnił funkcję sekretarza stanu w albańskim rządzie. Od 15 lipca 1934 do 7 listopada 1936 był ministrem finansów, jednocześnie od 30 sierpnia do 16 października 1935 roku pełnił funkcję ministra edukacji. Jako minister finansów negocjował z Włochami porozumienie gospodarcze, które obie strony podpisały dnia 19 marca 1936 roku; wynikiem porozumienia było odprężenie w stosunkach włosko-albańskich i ożywienie albańskiej gospodarki z pomocą Włoch, w zamian za przejęcie przez Włochy portu w Durrës oraz za umożliwienie Włochom kontroli działalności finansowej i handlu zagranicznego Albanii.
W latach 1936-1937 był sekretarzem albańskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, następnie w latach 1937-1939 był pełnomocnikiem w albańskiej ambasadzie w Rzymie.
Gdy Albania stała się włoskim protektoratem, Beratti pracował początkowo w Urzędzie Upadłościowym, a w kwietniu 1940 brał udział w utworzeniu Królewskiego Instytutu Albanologii.
Od 3 grudnia 1941 do 4 stycznia 1943 pełnił funkcję ministra kultury. Następnie w latach 1943-1944 na polecenie rządu Rexhepa Mitrovicy zbierał pieniądze dla potrzebujących Albańczyków mieszkających w Rzymie; pieniądze jednak zostały wykorzystane do utworzenia komunistycznej sekcji w Mediolanie. Wycofał się z polityki, gdzie następnie zajmował wysokie stanowisko w zarządzie jednej ze spółdzielni handlowo-rolniczych.
W lutym 1944 opuścił Albanię i zamieszkał w Rzymie, gdzie pisał artykuły dla czasopisma Shejëzat.
Zmarł 8 września 1970 w Rzymie z powodu obrażeń poniesionych w wypadku samochodowym.
Książki
- Albania and the Albanians (1920)
- La question Albanaise (1920)
- Shqipëria (1944, 2 tomy)
Przypisy
- 1 2 3 4 Dervishi 2012 ↓, s. 88.
- 1 2 Elsie 2013 ↓, s. 36-37.
- 1 2 Halimi 2014 ↓, s. 310-311.
- 1 2 Dhimitër Berati – firmëtar, drejtori i parë i gazetës së qeverisë së Vlorës "Përlindja e Shqipërisë". gazetarepublika.al, 2012-09-19. [dostęp 2014-02-02]. (alb.).
- 1 2 3 4 Dervishi 2012 ↓, s. 88-89.
- ↑ Vllamasi 2012 ↓, s. 65.
- ↑ Pearson 2004 ↓, s. 30.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Elsie 2013 ↓, s. 37.
- 1 2 3 Elsie 2004 ↓, s. 67.
- 1 2 3 4 5 Dervishi 2012 ↓, s. 89.
- ↑ Pearson 2004 ↓, s. 378-379.
- ↑ Halimi 2014 ↓, s. 311, 315.
- ↑ Dervishi 2012 ↓, s. 26-27.
- ↑ Elsie 2013 ↓, s. 283.
- 1 2 Këlcyra 2012 ↓, s. 458-459.
Bibliografia
- Owen Pearson, Albania and King Zog: Independence, republic and monarchy 1908–1939, 2004, ISBN 1-84511-013-7.
- Robert Elsie, Historical dictionary of Albania, 2004, ISBN 978-0-8108-4872-6.
- Kastriot Dervishi, Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet, 2012, ISBN 978-99943-56-22-5.
- Ali Këlcyra, Shkrime për Historinë e Shqipërisë, 2012, ISBN 978-99956-87-81-6.
- Sejfi Vllamasi, Ballafaqime politike në Shqipëri (1897 – 1942), 2012, ISBN 978-9928-140-54-8.
- Robert Elsie, A biographical dictionary of Albanian history, 2013, ISBN 978-1-78076-431-3.
- Redi Halimi, A liberal government in King Zog’s Albania?: Mehdi Frashëri and the Cabinet of the “Young” (1935–1936), 2014.