Drapieżne wydawnictwa

Drapieżne wydawnictwa (zjawisko określane także jako drapieżne czasopisma lub drapieżna nauka, z ang. predatory journals) – nieetyczny (choć zwykle legalny) model biznesowy niektórych wydawnictw. Model ten opiera się na publikacji artykułów naukowych, zwykle w formie otwartego dostępu w czasopismach naukowych, w zamian za uiszczenie przez autora opłaty. Wydawnictwa tego typu nie przeprowadzają odpowiedniego procesu recenzji naukowych i publikują wszystkie nadesłane prace. Czasem podają fałszywe informacje nt. swojego zespołu redaktorskiego, procesu recenzji czy wskaźnika cytowań. Tytuły czasopism drapieżnych czasem bardzo przypominają tytuły uznanych czasopism naukowych, a w skrajnych przypadkach oszuści podszywają się pod renomowane czasopisma.

Wedle definicji przyjętej przez Narodowe Centrum Nauki drapieżne czasopisma to „czasopisma, w których publikowane prace naukowe nie podlegają ocenie eksperckiej lub wykonana jest ona w oparciu o bardzo niskie standardy. Czasopisma te mają charakter wydawnictw publikujących w tzw. otwartym dostępie, często oferują swe usługi po wygórowanych cenach, z krótkim procesem publikacyjnym”.

Powiązanym zjawiskiem są tzw. drapieżne konferencje (ang. predatory conferences lub predatory meetings), które zwykle akceptują wszelkie prezentacje, bez kontroli ich jakości, oraz wieloautorskie monografie publikowane w wydawnictwach quasi-naukowych. Taka oferta konferencyjna i wydawnicza skierowana jest najczęściej do młodych naukowców, zazwyczaj doktorantów.

Celem drapieżnych wydawnictw jest z jednej strony pozyskanie przez wydawcę opłat od autorów pobieranych za publikację, z drugiej zaś wykreowanie dobrze wyglądającego "na pierwszy rzut oka" dorobku naukowego badacza do późniejszego przedstawienia w trakcie procedur awansowych lub stypendialnych. Publikowanie w takich wydawnictwach jest częstsze wśród autorów młodszych i z krajów rozwijających się.

Zobacz też

Przypisy

1 2 TomaszT. Burdzik TomaszT., Drapieżne czasopisma jako przykład nieetycznego publikowania, „Filozofia i Nauka. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne”, 5, 2017, s. 131–149, DOI: 10.6084/m9.figshare.5155939 .
1 2 EmanuelE. Kulczycki EmanuelE., Uważajcie na OSzustów w czasopismach [online], ekulczycki.pl [dostęp 2023-02-10] .
↑ KrzysztofK. Włodarczyk KrzysztofK., Drapieżne wydawnictwa polują na autorów, „Społeczeństwo Informacyjne”, 1 (1), 2017, s. 3–5 [zarchiwizowane 2018-08-25] .
1 2 Uwaga na fałszywe czasopisma i drapieżnych wydawców [online], Biblioteka Politechniki Poznańskiej [dostęp 2023-02-10] .
↑ Ile kosztują punkty MNiSW?, Amber Editing, 29 listopada 2017 [zarchiwizowane 2018-11-12] .
↑ ZbigniewZ. Błocki ZbigniewZ., Pismo Dyrektora Narodowego Centrum Nauki [online], NCN, 18 września 2018 .
↑ Emanuel Kulczycki.Grant NCN a drapieżne czasopisma [online], Życie Uniwersyteckie, 13 marca 2019 [dostęp 2023-02-10] .
↑ EmanuelE. Kulczycki EmanuelE., Drapieżne konferencje w Polsce. Robienie w balona czy „forma oporu”? [online], ekulczycki.pl [dostęp 2023-02-10] .
↑ TomaszT. Burdzik TomaszT., Drapieżne konferencje: nieetyczne praktyki konferencyjne zagrażające nauce, „Konteksty Społeczne”, 5 (2), 2017, s. 118–124, DOI: 10.6084/m9.figshare.6097502 .
↑ EmanuelE. Kulczycki EmanuelE., Punktoza jako strategia w grze parametrycznej w Polsce, „Nauka i Szkolnictwo Wyższe”, 1 (49), 2017, s. 71-72 [dostęp 2023-02-10] .
↑ Susan A.S.A. Elmore Susan A.S.A., Eleanor H.E.H. Weston Eleanor H.E.H., Predatory Journals: What They Are and How to Avoid Them, „Toxicologic Pathology”, 48 (4), 2020, s. 607–610, DOI: 10.1177/0192623320920209, PMID: 32319351, PMCID: PMC7237319 [dostęp 2023-02-10] (ang.).
↑ SerhatS. Kurt SerhatS., Why do authors publish in predatory journals?: Why do authors publish in predatory journals?, „Learned Publishing”, 31 (2), 2018, s. 141–147, DOI: 10.1002/leap.1150 [dostęp 2023-02-10] (ang.).

Linki zewnętrzne

Beall's List of Potential Predatory Journals and Publishers [online] [dostęp 2022-04-13] (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[:1-1] 1 2 TomaszT. Burdzik TomaszT., Drapieżne czasopisma jako przykład nieetycznego publikowania, „Filozofia i Nauka. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne”, 5, 2017, s. 131–149, DOI: 10.6084/m9.figshare.5155939 .

[EK-2] 1 2 EmanuelE. Kulczycki EmanuelE., Uważajcie na OSzustów w czasopismach [online], ekulczycki.pl [dostęp 2023-02-10] .

[3] KrzysztofK. Włodarczyk KrzysztofK., Drapieżne wydawnictwa polują na autorów, „Społeczeństwo Informacyjne”, 1 (1), 2017, s. 3–5 [zarchiwizowane 2018-08-25] .

[:0-4] 1 2 Uwaga na fałszywe czasopisma i drapieżnych wydawców [online], Biblioteka Politechniki Poznańskiej [dostęp 2023-02-10] .

[5] Ile kosztują punkty MNiSW?, Amber Editing, 29 listopada 2017 [zarchiwizowane 2018-11-12] .

[6] ZbigniewZ. Błocki ZbigniewZ., Pismo Dyrektora Narodowego Centrum Nauki [online], NCN, 18 września 2018 .

[7] Emanuel Kulczycki.Grant NCN a drapieżne czasopisma [online], Życie Uniwersyteckie, 13 marca 2019 [dostęp 2023-02-10] .

[8] EmanuelE. Kulczycki EmanuelE., Drapieżne konferencje w Polsce. Robienie w balona czy „forma oporu”? [online], ekulczycki.pl [dostęp 2023-02-10] .

[9] TomaszT. Burdzik TomaszT., Drapieżne konferencje: nieetyczne praktyki konferencyjne zagrażające nauce, „Konteksty Społeczne”, 5 (2), 2017, s. 118–124, DOI: 10.6084/m9.figshare.6097502 .

[10] EmanuelE. Kulczycki EmanuelE., Punktoza jako strategia w grze parametrycznej w Polsce, „Nauka i Szkolnictwo Wyższe”, 1 (49), 2017, s. 71-72 [dostęp 2023-02-10] .

[11] Susan A.S.A. Elmore Susan A.S.A., Eleanor H.E.H. Weston Eleanor H.E.H., Predatory Journals: What They Are and How to Avoid Them, „Toxicologic Pathology”, 48 (4), 2020, s. 607–610, DOI: 10.1177/0192623320920209, PMID: 32319351, PMCID: PMC7237319 [dostęp 2023-02-10] (ang.).

[12] SerhatS. Kurt SerhatS., Why do authors publish in predatory journals?: Why do authors publish in predatory journals?, „Learned Publishing”, 31 (2), 2018, s. 141–147, DOI: 10.1002/leap.1150 [dostęp 2023-02-10] (ang.).