Mała Czantoria spod Tułu | |
| Państwo | |
|---|---|
| Pasmo | |
| Wysokość |
864 m n.p.m. |
Położenie na mapie Beskidu Śląskiego | |
Położenie na mapie Karpat | |
| 49°41′39″N 18°46′37″E/49,694167 18,776944 | |
Mała Czantoria (866 m n.p.m.) – szczyt w głównym grzbiecie Pasma Stożka i Czantorii w Beskidzie Śląskim, niecałe 3 km na północny zachód od Czantorii Wielkiej. Pierwszy, licząc od północy, „beskidzki” szczyt w wododziale Wisły i Odry. Znajduje się w granicach miasta Ustroń w województwie śląskim, powiecie cieszyńskim.
Opis
Północno-wschodni grzbiet Małej Czantorii opada na Pogórze Śląskie. znajdują się na nim wzniesienia Polenica i Jelenica. Południowo-wschodni stok tego grzbietu opada do Potoku Roztoki spływającego dnem doliny między Czantornią Małą a Gronikiem. Mała Czantoria to góra o stromych stokach, zbudowana z gruboławicowych, krzemienistych piaskowców należących do tzw. płaszczowiny godulskiej. Pokryta jest w większości bukowo-świerkowymi lasami, jedynie w partiach przyszczytowych istnieje kilka większych polan. Polany te, wraz z polanami na Wielkiej Czantorii, były niegdyś żywym ośrodkiem szałaśnictwa. Obecnie jedynie okazjonalnie wypasane są tu latem niewielkie stadka owiec.
Nazwa Mała Czantoria w niemieckiej formie Kleine Czantorie Berg pojawia się na mapach katastralnych Śląska Cieszyńskiego w 1836 r.
Na szczycie znajduje się wieża triangulacyjna. Z polany okrywającej spłaszczenie szczytowe roztacza się widok ku zachodowi i północy. Widoczne jest Pogórze Cieszyńskie od Cieszyna po Skoczów, a przy dobrej pogodzie na północy – Jezioro Goczałkowickie, odległe stąd w linii prostej o 24 km. Na południowo-zachodnich zboczach Małej Czantorii znajduje się pomnik w miejscu śmierci polskich partyzantów z oddziału „Czantoria” z czasów II wojny światowej.
Turystyka
Tuż pod szczytem, od strony zachodniej, przebiegają szlaki turystyczne:
- – zielony do Goleszowa PKP (2:30 h) przez Tuł (1 h)
- – zielony na Wielką Czantorię (1 h)
- – żółty do Ustronia Zdroju PKP (1:30 h).
Południowymi stokami Małej Czantorii, dość nisko, biegną czeskie znaki z Trzyńca do rozdroża pod Wielką Czantorią.
Do nazwy szczytu nawiązywało schronisko turystyczne pod Małą Czantorią, istniejące od lat 20. XX wieku do 1984 na północno-wschodnich stokach.
Przypisy
- ↑ Geoportal. Mapa topograficzna [online] [dostęp 2023-05-22].
- 1 2 Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2023-06-06].
- 1 2 Mirosław Barański, Beskid Śląski, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2007, s. 328–330, ISBN 978-83-89188-71-7.
- ↑ Robert Mrózek, Nazwy miejscowe dawnego Śląska Cieszyńskiego, Katowice: Uniwersytet Śląski w Katowicach, 1984, s. 54, ISBN 82-00-00622-2.
- ↑ Radosław Szczepanek, Mała Czantoria pętlą z Ustronia – wycieczka górska Beskid Śląski [online], Trasy na Wczasy, 31 sierpnia 2020 [dostęp 2023-01-15] (pol.).
- ↑ Beskid Śląski i Żywiecki. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2011, s. 2, ISBN 978-83-7605-084-3.
- ↑ Tomasz Biesik, Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Mały i Beskid Śląski, Bielsko-Biała: Wyd. „Logos” Agnieszka Korzec-Biesik, 2013, s. 210–213, ISBN 978-83-925599-3-1.