Kordylina krzewiasta
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

szparagowce

Rodzina

szparagowate

Rodzaj

kordylina

Gatunek

kordylina krzewiasta

Nazwa systematyczna
Cordyline fruticosa L. (A. Chev.)
Cat. Pl. Jard. Bot. Saigon 66 1919.
Kategoria zagrożenia (CKGZ)

Kordylina krzewiasta, maczużnia graniczna (Cordyline fruticosa) – gatunek z rodziny szparagowatych. Według niektórych źródeł pochodzi z Nowej Gwinei, podczas gdy inne wskazują wyspy na Pacyfiku tylko jako prawdopodobną ojczyznę tego gatunku, którego pochodzenie trudno ustalić jednoznacznie z powodu szerokiego rozprzestrzenienia przez człowieka. Roślina jest uprawiana w całej strefie międzyzwrotnikowej, zwłaszcza na tropikalnych obszarach Azji i Polinezji, w różnych miejscach ucieka z upraw i dziczeje. Strefy mrozoodporności: 10-11. W uprawie znajduje się wiele odmian.

Morfologia

Pokrój
Roślina krzewiasta, słabo rozgałęziona lub o łodydze pojedynczej, osiągającej 3 m wysokości i 3 cm średnicy (według niektórych źródeł do 7 m wysokości), odgałęzienia ukośne.
Liście
Naprzemianległe i ogonkowe (ogonek długości 10-30 cm), skupione na końcach pędów, o długości od 20 do 60 cm i szerokości do 12 cm. Użyłkowanie pierzaste, z nerwami bocznymi odchodzącymi pod kątem ostrym. Wiązka centralna wyraźna. Blaszka liściowa jest podłużnie pasiasta, zielona do różnobarwnej, zwłaszcza u odmian uprawnych kolorowa – różowa, czerwona i purpurowa. Nasada liścia obejmuje łodygę i inne nasady liści. Koniec blaszki zaostrzony.
Kwiaty
Zebrane w wielokwiatowe kłosy o długości do 20 cm, a te z kolei w wiechę długości do 60 cm. Kwiaty drobne (do 15 mm), od białych po czerwono-fioletowe, o delikatnym zapachu. Wyrastają na krótkich szypułkach (do 4 mm długości), wspartych 3 błoniastymi przysadkami. Listki okwiatu zrośnięte u dołu w rurkę, górne ich końce są zaokrąglone, wzniesione lub odwinięte. Pręciki zwykle nie wystają poza rurkę.
Owoc
Okrągła ciemnoczerwona jagoda o średnicy 8 mm, zwykle z 1 nasieniem.

Zastosowanie

  • W Polinezji i Azji Południowo-Wschodniej tradycyjnie sadzona wokół domostw w celu odpędzenia złych duchów.
  • Na wyspach Polinezji korzenie, zawierające 20 % cukru, były głównym produktem żywnościowym. Wytwarza się z nich również napoje alkoholowe.
  • Ponieważ liście nie kurczą się po wyschnięciu, używane są do wyplatania mat, tradycyjnych "spódniczek z trawy" itp.
  • Na wyspach Polinezji liście wykorzystuje się do wytwarzania girland lei.

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2013-04-02] (ang.).
  3. ↑ Cordyline fruticosa. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-03-01].
  4. ↑ Cordyline fruticosa, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Jens G. Rohwer: Atlas roślin tropikalnych. Wyd. 1. Warszawa: Horyzont, 2002, s. 152. ISBN 83-7311-378-9.
  6. 1 2 3 Kirsten Albrecht Llamas: Tropical Flowering Plants. A Guide to Identification and Cultivation. Portland: Timber Press, 2003, s. 246. ISBN 0-88192-585-3. (ang.).
  7. 1 2 3 4 5 6 7 Cordyline fruticosa. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-04-03]. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.