Stułka cynamonowa

Młode owocniki
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

szczeciniakowce

Rodzina

szczeciniakowate

Rodzaj

stułka

Gatunek

stułka cynamonowa

Nazwa systematyczna
Coltricia cinnamomea (Jacq.) Murril
Bull. Torrey bot. Club 31(6): 343 (1904)

Stułka cynamonowa (Coltricia cinnamomea (Jacq.) Murril) – gatunek grzybów z rodziny szczeciniakowatych (Hymenochaetaceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Coltricia, Hymenochaetaceae, Hymenochaetales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1787 Nicolaus Joseph von Jacquin nadając mu nazwę Boletus cinnamomeus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w roku 1904 William Alphonso Murrill, przenosząc go do rodzaju Coltricia.

Synonimów nazwy naukowej ma około 50.

Polską nazwę nadał Stanisław Domański w 1967 r.

Morfologia

Kapelusz

Średnica 1,5–3 cm. Jest cienki i ma kształt kolisty, lejkowaty lub jest niemal płaski ze wzgórkiem w środku. Powierzchnia delikatnie jedwabista, lśniąca. Barwa czerwonobrunatna, rdzawa, kasztanowatordzawa lub purpurowobrązowa. Jest niewyraźnie promienisto strefowany wąskimi koncentrycznymi pręgami. Brzeg ostry, czasami pokryty słabo wykształconymi rzęskami. Czasami sąsiednie owocniki zrastają się z sobą.

Trzon

Wysokość 1,5–3 cm, grubość 3–4,5 cm, centralnie osadzony, walcowaty, przy podstawie zgrubiały. Powierzchnia filcowata, tej samej barwy co kapelusz.

Rurki

Rurki zbiegające nieco na trzon. Mają długość do 1–2 mm i kanciaste pory o średnicy 0,3–0,9(1,5) mm. Powierzchnia hymenoforu jest płowa w różnych odcieniach. Na jednym mm mieszczą się 2–3 pory. Po uciśnięciu nie sinieją.

Miąższ

Włóknisty, elastyczny, cienki, barwy cynamonowordzawej.

Cechy mikroskopowe

Wysyp zarodników rdzawy. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, słabo dekstrynalne. Mają rozmiar 6–10 × 4,5–7 μm. Szczecinek brak, na przegrodach strzępek brak sprzążek.

Występowanie i siedlisko

Występuje na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą. W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status I – gatunek o nieokreślonym zagrożeniu. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Belgii, Niemczech, Szwecji, Finlandii.

Grzyb mikoryzowy rozwijający się na próchnicznej glebie w lasach liściastych, często wzdłuż dróg i ścieżek. Owocniki pojawiają się od lipca do września.

Gatunki podobne

  • stułka piaskowa (Coltricia perennis). Jest pospolita, większa i ma wyraźnie strefowany kapelusz,
  • szczeciniak filcowaty (Onnia tomentosa). Ma niestrefowany kapelusz o barwie od szarobrązowej do cynamonowej i wewnątrz rurek posiada szczecinki.

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum. [dostęp 2015-04-29]. (ang.).
  2. ↑ Species Fungorum. [dostęp 2015-04-29]. (ang.).
  3. 1 2 3 Władysław Wojewoda: Checklist of Polisch Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Scienceas, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. 1 2 3 4 S. Domański, H. Orłoś, A. Skirgiełło „Flora Polska. Grzyby. Tom III”, PWN, Warszawa 1967
  5. 1 2 3 MushroomExpert. [dostęp 2015-04-29]. (ang.).
  6. ↑ Discover Life Maps. [dostęp 2014-08-01].
  7. ↑ Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  8. ↑ Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.