Lejkówka pępkowata (Clitocybe umbilicata P. Kumm.) – gatunek grzybów z rzędu pieczarkowców (Agaricales).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Clitocybe, Incertae sedis, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten opisał w 1871 r. Paul Kummer. Synonimy:

• Agaricus umbilicatus Schaeff. 1774
• Omphalia umbilicata (P. Kumm.) Quél. 1875
• Omphalia umbilicata var. herpelii Cejp 1936
• Omphalia umbilicata var. subspadicea J.E. Lange 1930
• Omphalina umbilicata (P. Kumm.) Quél. 1886
• Pseudolyophyllum umbilicatum (P. Kumm.) Raithelh. 1977.

Polską nazwę zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r.

Morfologia

Kapelusz

Średnica do 6 cm, początkowo wypukły, ale szybko staje się lejkowaty, z silnie wywiniętym do góry brzegiem. Powierzchnia w stanie wilgotnym gładka, brązowa, w stanie suchym jasnoszarobrązowa.

Blaszki

Silnie zbiegające, początkowo szarawe i średniej grubości, następnie mają kolor zbliżony do kapelusza.

Trzon

Wysokość do 6 cm, grubość do 5 mm, cylindryczny, nieco cieńszy przy podstawie. Powierzchnia gładka, brązowawa, z charakterystycznym białym paskiem na początku blaszek.

Miąższ

Bladobrązowy, rzadki, o nieprzyjemnym zapachu i wodnisty, bez charakterystycznego smaku.

Cechy mikroskopowe

Zarodniki 6–7 × 3–4 µm, o kształcie kropli

Występowanie i siedlisko

Znane jest występowanie lejkówki pępkowej tylko w niektórych krajach Europy i w Maroku. W Polsce w. Wojewoda w 2003 r. przytoczył 4 stanowiska tego gatunku z uwagą, że częstość występowania i stopień zagrożenia tego gatunku nie są znane.

Grzyb saprotroficzny naziemny występujący w lasach liściastych i iglastych na butwiejących liściach lub igłach drzew. Owocniki tworzy pojedynczo, lub w grupach latem i jesienią. Jest niejadalny, być może jest trujący.

Przypisy