Mandarynka (Citrus reticulata Blanco) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny rutowatych (Rutaceae). Prawdopodobnie pochodzi z Azji Południowej, jest uprawiana w wielu rejonach świata o klimacie tropikalnym i subtropikalnym.

Morfologia

Pokrój

W zależności od odmiany duży krzew lub małe drzewko o wysokości do 8 m.

Liście

Eliptycznolancetowate, prawie całobrzegie, zaostrzone, na krótkich, wąsko oskrzydlonych ogonkach.

Kwiaty

Kwiaty w niewielkich pęczkach o białej koronie, 5-płatkowe, pręcików wiele, słupek jeden.

Owoce

Jagoda o dość cienkiej okrywie i średnicy 6–7 cm, lekko spłaszczona. Owoce smaczne, słodkie lub słodkokwaskowate w zależności od odmiany. Owoce drzewek dziko rosnących mają nieprzyjemny zapach i bardzo dużo pestek. Od pomarańczy słodkiej różnią się wielkością, a także tym, że skórka łatwo daje się oddzielić od miąższu.

• Kwiaty
• Owoce
• Owoce obrane
• Nasiona

Zmienność

• klementynka – mieszaniec z pomarańczą gorzką. Daje owoce o bardzo smacznym, aromatycznym miąższu w kolorze ciemnopomarańczowym lub czerwonym
• tangelo – mieszaniec z grejpfrutem. Owoce bardzo słodkie i soczyste z gorzkim posmakiem.
• Istnieje wiele kultywarów, w tym również bezpestkowe.

Zastosowanie

• Roślina uprawna: głównie Japonia, Brazylia, Dekan i basen Morza Śródziemnego oraz południe Stanów Zjednoczonych. Do Europy mandarynka trafiła na początku XIX wieku. Nazwa jej wzięła się od nazwy wyspy Mauritius na Oceanie Indyjskim, którą niegdyś nazywano Mandarą. Może być uprawiana w strefach 9-11.
• Sztuka kulinarna: jadalne owoce głównie do spożycia na surowo, ale również na przetwory (dżemy, kompoty). 100 g owocu dostarcza 45 kilokalorii.

Z liści otrzymuje się olejek eteryczny, wykorzystywany w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym o składzie:

• limonen: 65–75%

• γ-terpinen: 16–22%
• α-pinen: 1,6–3,0%

• β-mircen: 1,5–2,0%
• β-pinen: 1,2–2,0%

• p-cymen: <1,0%
• sabinen: <0,3%

Przypisy