Złotolitka miedziana

Złotolitka miedziana
	Chrysura cuprea
	(Rossi, 1790)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	błonkoskrzydłe
Nadrodzina	złotolitki
Rodzina	złotolitkowate
Podrodzina	Chrysidinae
Plemię	Chrysidini
Rodzaj	Chrysura
Gatunek	Chrysura cuprea
Synonimy
	Chrysis cuprea Rossi, 1790; Chrysis coerulipes Fabricius, 1804;
	Chrysis cuprea Rossi, 1790; Chrysis coerulipes Fabricius, 1804;

Złotolitka miedziana (Chrysura cuprea) – gatunek błonkówki z rodziny złotolitkowatych.

Gatunek ten opisany został w 1790 roku przez Pietro Rossiego jako Chrysis cuprea.

Błonkówka o wydłużonym ciele długości od 7 do 12 mm. Głowę ma z wyjątkiem spodu miedzianozłocistą lub czerwoną, o silnie wydłużonych, dłuższych niż szerokość żuwaczek policzkach. Tułów ma przedplecze, śródplecze i tarczkę miedzianozłocistej lub czerwonej barwy. Zatarczka i pozatułów są niebieskie bądź zielonkawe. Tylny fragment zatarczki leży na opadającej ścianie tułowia. Zaplecze w widoku bocznym jest stożkowate. Odnóża są niebieskie do ciemnoniebieskich. Złocisty lub czerwony gaster cechuje się pozbawionym zębów i falistych wcięć tylnym brzegiem trzeciego tergitu.

Larwy są pasożytami gniazdujących w pustych muszlach ślimaków z rodzaju Helix gatunków murarek: Osmia rufohirta, Osmia andrenoides, Osmia versicolor, Osmia bicolor, Osmia aurulenta, Osmia spinulosa i Osmia rufohirta. Owady dorosłe spotyka się na wilczomleczach, ostrogowcach i storczykach z rodzaju Serapias. Prawdopodobnie mają jedno pokolenie w roku. W Czechach latają od maja do sierpnia.

Owad o rozprzestrzenieniu europejsko-medyteranejskim lub pontyjsko-atlantyckim. W Europie znany z Portugalii, Hiszpanii, Belgii, Holandii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Malty, Polski, Czech, Węgier, Chorwacji, Rumunii, Bułgarii i Albanii. Ponadto występuje w zachodniej części Azji i Afryce Północnej. W 2002 umieszczony na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce jako gatunek o słabo rozpoznanym statusie.

Przypisy

1 2 Chrysura cuprea (Rossi, 1790). [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2018-09-12].
1 2 3 4 5 6 7 Jan Noskiewicz, Wojciech Puławski: Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XXVI Błonkówki — Hymenoptera. Zeszyt 55—56. Złotolitki — Chrysididae, Cleptidae. Polski Związek Entomologiczny, PWN, 1956.
1 2 3 4 5 6 Review of the genera and species with keys to Polish species of cuckoo-wasps. W: Bogdan Wiśniowski: Cuckoo-wasps (Hymenoptera: Chrysididae) of Poland. Ojców National Park, 2015, s. 330-346.
1 2 G.L. Agnoli, P. Rosa: Chrysura cuprea (Rossi, 1790). [w:] Chrysis.net Database of the Italian Chrysididae [on-line]. 2018. [dostęp 2018-09-12].
↑ Józef Banaszak: Chrysididae. Złotolitki. W: Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. Zbigniew Głowaciński, Małgorzata Makomaska-Juchiewicz, Grażyna Połczyńska-Konior (red.). Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk (PAN), 2002, s. 54–56. ISBN 83-901236-8-1.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[fe-1] 1 2 Chrysura cuprea (Rossi, 1790). [w:] Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2018-09-12].

[Noskiewicz-2] 1 2 3 4 5 6 7 Jan Noskiewicz, Wojciech Puławski: Klucze do oznaczania owadów Polski. Część XXVI Błonkówki — Hymenoptera. Zeszyt 55—56. Złotolitki — Chrysididae, Cleptidae. Polski Związek Entomologiczny, PWN, 1956.

[Wiśniowski-3] 1 2 3 4 5 6 Review of the genera and species with keys to Polish species of cuckoo-wasps. W: Bogdan Wiśniowski: Cuckoo-wasps (Hymenoptera: Chrysididae) of Poland. Ojców National Park, 2015, s. 330-346.

[AgnoliRosa-4] 1 2 G.L. Agnoli, P. Rosa: Chrysura cuprea (Rossi, 1790). [w:] Chrysis.net Database of the Italian Chrysididae [on-line]. 2018. [dostęp 2018-09-12].

[lista-5] Józef Banaszak: Chrysididae. Złotolitki. W: Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. Zbigniew Głowaciński, Małgorzata Makomaska-Juchiewicz, Grażyna Połczyńska-Konior (red.). Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk (PAN), 2002, s. 54–56. ISBN 83-901236-8-1.