Chlorowodorki – sole zasady organicznej i kwasu solnego, np. chlorowodorki amin (chlorki amoniowe), imin, hydrazyn, oksymów lub semikarbazydów.
Chlorowodorki amin należą do najczęściej stosowanych soli amin. W takiej formie aminy mają lepszą rozpuszczalność w wodzie (choć rozpuszczalność niektórych chlorowodorków amin w zimnej wodzie jest słaba – jednak lepsza niż wolnej aminy). Można je uzyskać w formie krystalicznej, są mniej higroskopijne, mają łatwiejszą do ustalenia temperaturę topnienia i lepsze właściwości mechaniczne. Są bardziej odporne na degradację (np. utlenianie) od neutralnych amin i często taka forma jest wykorzystywana do ich przechowywania i handlu. Leki zawierające ugrupowania aminowe w formie chlorowodorków są łatwo wchłaniane przez organizm pacjenta, jednak czasem chlorowodorki substancji leczniczych mogą mieć niepożądane właściwości, uniemożliwiające ich stosowanie terapeutyczne.
Chlorowodorki amin otrzymuje się przez reakcję aminy z kwasem solnym, roztworem chlorowodoru w rozpuszczalniku organicznym lub chlorowodorem gazowym.
- R
3N + HCl → R
3N·HCl
Wolną aminę można uzyskać z jej chlorowodorku np. przez ekstrakcję rozpuszczalnikiem organicznym z wodnego roztworu zalkalizowanego wodorotlenkiem sodu lub izolując wytrąconą wolną aminę po zalkalizowaniu jej wodnego roztworu, lub za pomocą żywicy jonowymiennej o słabych właściwościach zasadowych.
Zwykle stosowany zapis R
3N·HCl pozwala na łatwą identyfikację wyjściowej aminy, nie oddaje jednak poprawnie struktury jonowej związku: R
3NH+
Cl−
.
Inne halogenowodorki
Aminy tworzą analogiczne sole z innymi halogenowodorami. Bromowodorki amin bywają wykorzystywane jako postaci leków, np. przeciwkaszlowy dekstrometorfan.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Vogel 1984 ↓, s. 483, 490–491, 565, 606.
- ↑ Vogel 1984 ↓, s. 649.
- ↑ Vogel 1984 ↓, s. 927.
- ↑ Vogel 1984 ↓, s. 692.
- ↑ Vogel 1984 ↓, s. 904.
- ↑ Vogel 1984 ↓, s. 807.
- 1 2 3 4 Pharmaceutical Salts, [w:] Stephen R. Byrn, George Zografi, Xiaoming, Solid-state properties of pharmaceutical materials, Hoboken: Wiley, 2017, s. 48–59, DOI: 10.1002/9781119264408.ch4, ISBN 978-1-119-26445-3 (ang.).
- ↑ Vogel 1984 ↓, s. 809.
- ↑ Jorgen S. Willemsen, Jan C.M. van Hest, Floris P.J.T. Rutjes, Potassium formate as a small molecule switch: controlling oxidation–reduction behaviour in a two-step sequence, „Chemical Communications”, 49 (30), 2013, s. 3143, DOI: 10.1039/c3cc00126a [dostęp 2023-06-22] (ang.), zob. Supplementary information .
- ↑ Vogel 1984 ↓, s. 578–579.
- ↑ Vogel 1984 ↓, s. 668.
- ↑ Vogel 1984 ↓, s. 483, 578.
- ↑ Vogel 1984 ↓, s. 606.
- ↑ Vogel 1984 ↓, s. 467, 473.
Bibliografia
- Arthur I. Vogel, Preparatyka organiczna, wyd. 2, Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1984.