Ostrogowiec

Ostrogowiec
	; Ostrogowiec czerwony
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	szczeciowce
Rodzina	przewiertniowate
Rodzaj	ostrogowiec
	Nazwa systematyczna
	Centranthus A. P. de Candolle in Lamarck et A. P. de Candolle; Fl. Franç. ed. 3. 4: 238. 17 Sep 1805
	Typ nomenklatoryczny
	C. ruber (L.) DC.

Ostrogowiec (Centranthus) – rodzaj roślin z rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae), z podrodziny Valerianoideae, dawniej wyodrębnianej zwykle jako rodzina kozłkowate (Valerianaceae). Do rodzaju należy ok. 9–12 gatunków. Występują one w obszarze śródziemnomorskim, przy czym szeroko rozpowszechniony w uprawie ostrogowiec czerwony C. ruber w wielu miejscach jest gatunkiem inwazyjnym (np. w zachodniej części USA i w Afryce Południowej). Uprawiany jest jako roślina ozdobna.

Morfologia

Pokrój: Rośliny jednoroczne i wieloletnie, w tym drewniejące u nasady pędów (półkrzewy). Łodygi wyprostowane, rozgałęziające się.
Liście: Ulistnienie naprzeciwległe. Blaszka pojedyncza do złożonej.
Kwiaty: Zebrane na szczycie w wierzchotki, wiechy lub grona. Kielich składa się z 5–25 działek wywiniętych w czasie kwitnienia, w czasie owocowania zrastających się w warkocz. Korona kwiatu asymetryczna – lejkowata i jednostronnie wybrzuszona lub rurkowata z ostrogą u nasady, na szczycie z 5 nierównymi łatkami. Korona ma barwę białą, różową lub czerwoną. Pręcik pojedynczy. Zalążnia jednokomorowa. Szyjka słupka zwieńczona niepodzielonym lub trójramiennym znamieniem.
Owoce: Niełupka, zwieńczona warkoczem włosków.

Systematyka

Rodzaj tradycyjnie zaliczany był do rodziny kozłkowatych (Valerianaceae). Rodzina ta od systemu APG II z 2003 włączana jest w randze podrodziny Valerianoideae Rafinesque do rodziny przewiertniowatych Caprifoliaceae (opcjonalnie, a od systemu APG III z 2009 już zupełnie). W obrębie tej rodziny uznawany jest za końcowe ogniwo procesu redukującego pręcikowie w tej grupie.

Wykaz gatunków

Centranthus amazonum Fridlender & A.Raynal
Centranthus angustifolius (Mill.) DC. – ostrogowiec wąskolistny
Centranthus × aurigeranus Giraudias
Centranthus calcitrapa (L.) Dufr.
Centranthus × intermedius (Schltdl.) Rapin
Centranthus lecoqii Jord.
Centranthus longiflorus Steven
Centranthus macrosiphon Boiss.
Centranthus nevadensis Boiss.
Centranthus ruber (L.) DC. – ostrogowiec czerwony
Centranthus trinervis (Viv.) Bég.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2018-09-18] (ang.).
1 2 Centranthus. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2018-09-15].
1 2 3 4 5 Centranthus DC. in Lam. & DC.. [w:] Flora of Pakistan [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-09-15].
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Beata Grabowska, Tomasz Kubala: Encyklopedia bylin, tom I, A–J. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, 2012, s. 230. ISBN 978-83-7506-846-7.
↑ Swearingen, J., C. Bargeron: red valerian. [w:] Invasive Plant Atlas of the United States [on-line]. University of Georgia Center for Invasive Species and Ecosystem Health. [dostęp 2018-09-15].
↑ Centranthus ruber. [w:] Terrestial Invasives [on-line]. Cape Town Invasives. [dostęp 2018-09-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-25)].
1 2 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 196. ISBN 83-7079-778-4.
↑ Centranthus. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-09-15].

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2018-09-18] (ang.).

[ing-3] 1 2 Centranthus. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2018-09-15].

[pakistan-4] 1 2 3 4 5 Centranthus DC. in Lam. & DC.. [w:] Flora of Pakistan [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2018-09-15].

[grabowska-5] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Beata Grabowska, Tomasz Kubala: Encyklopedia bylin, tom I, A–J. Poznań: Zysk i S-ka Wydawnictwo, 2012, s. 230. ISBN 978-83-7506-846-7.

[6] Swearingen, J., C. Bargeron: red valerian. [w:] Invasive Plant Atlas of the United States [on-line]. University of Georgia Center for Invasive Species and Ecosystem Health. [dostęp 2018-09-15].

[7] Centranthus ruber. [w:] Terrestial Invasives [on-line]. Cape Town Invasives. [dostęp 2018-09-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-25)].

[encyk-8] 1 2 Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 196. ISBN 83-7079-778-4.

[tpl-9] Centranthus. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-09-15].