Cefalodium (l. mn. cefalodia, łac. cephalodium) – niewielkie struktury zawierające sinice, występujące u niektórych gatunków porostów.

Cefalodia mogą występować wewnątrz plechy lub na jej powierzchni. Cefalodia występujące na powierzchni plechy mają postać niewielkich wybrzuszeń, w których sinice oplecione są strzępkami grzybni. Najczęściej występują sinice z rodzaju trzęsidło (Nostoc). Sinice pełnią w porostach rolę fotobionta, mają bowiem zdolność wiązania wolnego azotu z powietrza.

U większości gatunków porostów fotobiontami są zielenice, u około 10% sinice, a tylko u 2–4% zarówno zielenice, jak i sinice. U gatunków porostów, u których występują wyłącznie sinice, nie tworzą one odrębnych cefalodiów, lecz rozproszone są w całej plesze porostu. Cefalodia występują tylko u tych gatunków porostów, u których jako fotobionty występują również glony z grupy zielenic. Dzięki zdolności wiązania azotu z powietrza, porosty zawierające sinice mogą przetrwać na podłożach ubogich w azot. W rezultacie często należą do pierwszych kolonizatorów nagich skał i gleby. Porosty zawierające sinice należą do głównych źródeł związanego azotu w niektórych ekosystemach, np. w górskich lasach tropikalnych.

Czasami cefalodia uważa się za autonomiczne organizmy porostowe pasożytujące na innych porostach. Do nawiązania kontaktu między grzybem a sinicą dochodzi przypadkowo. Wiele gatunków sinic rozwija się epifitycznie w środowisku, w którym może stykać się z górną lub dolną powierzchnią porostu.Jeśli gatunek sinic jest zgodny z grzybowym partnerem porostu, strzępki grzyba będą rosły w kierunku sinic i ostatecznie obrastają go.

Przypisy

  1. ↑ Hanna Wójciak, Porosty, mszaki, paprotniki, Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2010, s. 356, ISBN 978-83-7073-552-4.
  2. ↑ Grzegorz Gajkowski, Świat porostów [online] [dostęp 2015-04-01] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-14].
  3. 1 2 Maria Grimm i inni, The Lichens. Microbiota, Still a Mystery?, „Frontiers in Microbiology”, 12, 2021, s. 623839, DOI: 10.3389/fmicb.2021.623839, PMID: 33859626, PMCID: PMC8042158.
  4. 1 2 I.M. Brodo, S.D. Sharnoff, S. Sharnoff, Lichens of North America, New Haven: Yale University Press, 2001, s. 22.
  5. ↑ Hohn Markham, Mauricio Fernández Mauricio Otárola, Bryophyte and lichen biomass and nitrogen fixation in a high elevation cloud forest in Cerro de La Muerte, Costa Rica, „Oecologia”, 195 (2), 2021, s. 489–497, DOI: 10.1007/s00442-020-04840-4.
  6. ↑ Janusz Nowak, Zygmunt Tobolewski, Porosty polskie, Warszawa-Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975.
  7. ↑ H. Lehr i inni, Cephalodia of the Lichen Peltigera aphthosa (L.) Willd. Specific Recognition of the Compatible Photobiont, „Symbiosis”, 29, 2000, s. 357–365.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.