Gęśnica fiołkowa
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

pieczarkowce

Rodzina

kępkowcowate

Rodzaj

gęśnica

Gatunek

gęśnica fiołkowa

Nazwa systematyczna
Calocybe ionides (Bull.) Donk
Beih. Nova Hedwigia 5: 43 (1962)

Gęśnica fiołkowa (Calocybe ionides (Bull.) Donk) – gatunek grzybów z rodziny kępkowcowatych (Lyophyllaceae).

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Calocybe, Lyophyllaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1792 r. Jean Baptiste François Pierre Bulliard nadając mu nazwę Agaricus ionides. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu Marinus Anton Donk w 1962 r.

Ma kilkanaście synonimów. Niektóre z nich to:

  • Lyophyllum ionides (Bull.) Kühner & Romagn. 1953
  • Rugosomyces ionides (Bull.) Bon 1991
  • Tricholoma ionides var. farinaceum A.H. Sm. 1944

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. Stanisław Chełchowski w 1898 r. opisywał ten gatunek pod nazwą bedłka fiołkowa.

Morfologia

Kapelusz

Średnica 3–6 cm. Powierzchnia o barwie fiołkowoniebieskiej, fioletowej lub purpurowofioletowej, na środku czasami ciemniejsza. Brzegi młodych owocników oszronione.

Blaszki

Blaszki o barwie od białej do jasnokremowej. Ostrza karbowane.

Trzon

Wysokość 3–4 cm. Tej samej barwy co kapelusz, górą ciemniejszy. Powierzchnia włókienkowata.

Miąższ

Białawy, nie zmieniający barwy po przecięciu. Ma łagodny smak i zapach świeżej mąki.

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki 4,5–6 × 2,5–3 μm, elipsoidalne, gładkie.

Występowanie i siedlisko

Znane jest występowanie tego gatunku na nielicznych stanowiskach w Ameryce Północnej i Azji o raz w licznych krajach Europy. W. Wojewoda w zestawieniu wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski w 2003 r. przytoczył 5 stanowisk i proponował umieszczenie go na czerwonej liście gatunków zagrożonych w kategorii R – gatunki potencjalnie zagrożone z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych. Bardziej aktualne stanowiska podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.

Grzyb saprotroficzny. Okazy znalezione w Polsce rosły w lesie, zaroślach i w parku na ziemi, wśród opadłych liści od lipca do września.

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2021-09-01].
  2. Species Fungorum [online] [dostęp 2021-09-01].
  3. 1 2 3 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ISBN 83-89648-09-1.
  4. 1 2 3 4 E. Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
  5. Calocybe ionides [online] [dostęp 2021-09-01].
  6. Calocybe ionides (Bull.) Donk. Mapa zasięgu [online] [dostęp 2021-09-01].
  7. Aktualne stanowiska gęśnicy fiołkowej w Polsce [online] [dostęp 2021-09-01].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.